تَطْلُعَ
الشَّمْسُ
مِنْ
مَغْربِهَا
|
Güneşin Batı’dan Doğması |
İbn Mace, 4068-
Ebu Hureyre (r.a.)'den; şöyle demiştir: Ben, Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve
Sellem)'den şunu buyururken işittim: Güneş battığı yerden doğmadıkça kıyamet
kopmayacaktır. O (battığı yerden) doğup da insanlar o'nu görünce yer yüzünde
olan (tüm) insanlar iman edecektir. işte o zaman, daha önce iman etmiş olmayan
hiç bir kimseye (o günkü) imanının fayda vermeyeceği zamandır.[Sahih]
Buhari 4635;
Müslim 157; Ebu Davud 4312; Ahmed 2/231...
En’am, 158. Onlar,
kendilerine meleklerin gelmesinden, yahut Rabbinin gelmesinden, yahut Rabbinin
ayetlerinden birisinin gelmesinden başkasını mı bekliyorlar? Rabbinin
ayetlerinden biri geldiği gün, daha önce iman etmemiş, yahut imanında bir hayır
kazanmamış olan kimseye imanı fayda vermez. De ki: "Bekleyin, biz de
beklemekteyiz."
AÇIKLAMA: Yüce Allah'ın:
"Onlar ... mı bekliyorlar?" buyruğunun anlamı şudur: Ben, onlara
karşı kesin delili ortaya koyduğum ve üzerlerine Kitabı indirdiğim halde yine
iman etmediler. Peki bekledikleri nedir? "Kendilerine meleklerin
gelmesinden ... başkasını mı bekliyorlar?" Yani, ölüm sırasında canlarını
almak için meleklerin gelmesinden başkasını mı bekliyorlar? "Yahut,
Rabbinin ayetlerinden bir tanesinin gelmesinden başkasını mı bekliyorlar? ..
" İbn Abbas ile ed-Dahhak derler ki: Rabbinin onlar hakkındaki öldürülme
ve onun dışındaki emirleri demektir. Muzafun ileyh zikredilmekle birlikte muzaf
kastedilebilir, Yüce Allah'ın: "O kasabaya sor'' (Yusuf, 82) yani o kasaba
halkına sor anlamında olması gibi. Yine Yüce Allah'ın: "Ve kalplerinde
buzağı içirildi onlara.'' (el-Bakara, 92) Buzağının sevgisi içirildi
anlamındadır. İşte burada da buyruk böyledir. Yani onlar, Rabbinin emrinin
gelmesinden başkasını mı bekliyorlar?
Emirden kasıt ise,
Rabbinin cezası ve azabıdır.
Şöyle de denilmektedir:
Bu buyruk, Yüce Allah'tan başkasının te'vilini bilmediği müteşabih
buyruklardandır. Buna dair açıklamalar, daha önce el-Bakara Suresi'nde ve diğer
buyruklarda başka yerlerde geçen benzeri buyruklar açıklanırken geçmiş
bulunmaktadır.
"Yahut Rabbinin
ayetlerinden birisinin gelmesinden" buyruğundan denildiğine göre kasıt,
güneşin batıdan doğmasıdır. Bununla Yüce Allah, dünyada kendilerine mühlet
verileceğini beyan etmektedir. Artık kıyamet başgösterdi mi, mühlet vermek
sözkonusu olmayacaktır.
Şöyle de açıklanmıştır:
Şanı Yüce Allah'ın gelmesi, kıyamet günü hesap için durulacak yerde mahlukatı
arasında hüküm verip haklı ile haksızı ayırd etmek için gelişi demektir.
Nitekim Yüce Allah, bir başka yerde şöyle buyurmaktadır: "Rabbin geldiği
ve melekler saf saf dizildiği zaman." (el-Fecr, 22)
Yüce Allah'ın gelişi
ise, bir hareket, bir yerden bir yere intikal yahut ayrılıp gitmek şeklinde
olmaz. Çünkü, böyle bir şeyancak gelenin bir cisim yahut bir cevher olması
halinde sözkonusu olur. Ehl-i sünnet imamlarının cumhurunun kabul ettiğine
göre; onlar şöyle derler: Yüce Allah gelir ve iner. Ancak O'na hiç bir şekilde
keyfiyet nisbet etmezler. Çünkü, "O'nun benzeri hiçbir şey yoktur. O; her
şeyi işitendir; her şeyi görendir. "(Şura, 11)
Müslim'in Sahih'inde Ebu
Hureyre'den şöyle dediği kaydedilmektedir: Rasulullah (s.a.v.) buyurdu ki:
"üç şeyortaya çıktı mı, önceden iman etmemiş yahut imanında bir hayır
kazanmamış olan hiç bir kimseye (sonradan) imanının faydası olmayacaktır:
Güneşin batıdan doğması, Deccal ve Dabbetü'I-Arz."
Saffan b. Assal,
el-Muradi'den dedi ki: Rasulullah (s.a.v.)'ı şöyle buyururken dinledim:
"Batıda yetmiş yıllık mesafede tevbe için açık bir kapı vardır. Güneş o
taraftan doğuncaya kadar asla kapanmaz." Hadisi, Darakutni, Darimi ve
Tirmizi rivayet etmiş olup, Tirmizi, hasen, sahih bir hadistir, demiştir.
Süfyan (hadisinde
senedinde yer alan ravilerden birisi) dedi ki: Şam tarafında, Allah'ın gökleri
ve yarattığı gün yaratmış olduğu, açık -yani tevbe için açık- bir kapı vardır.
Güneş oradan doğuncaya kadar kapanmaz" (Tirmizi) der ki: Bu, hasen, sahih
bir hadistir.
Derim ki: Önceden de
geçtiği gibi, Hariciler ile Mu'tezile, bütün bunları yalanlamışlardır.
İbn Abbas'ın da şöyle
dediği rivayet edilmektedir: Ben, Ömer b. el-Hattab'ı şöyle derken dinledim: Ey
insanlar, şüphesiz recm haktır. Sakın ondan yana aldanışa düşürülmeyesiniz.
Bunun ayeti (alameti) de şudur: Rasulullah (s.a.v.) recm etti, Ebu Bekr recm
etti. Biz de ikisinden sonra recm ettik. Bu ümmetten recmi yalanlayacak,
Deccali yalanlayacak, güneşin batıdan doğuşunu yalanlayacak, kabir azabını
yalanlayacak, şefaati yalanlayacak ve kemikleri görününceye kadar derileri
yandıktan sonra bir topluluğun cehennemden çıkartılmasını yalanlayacak kimseler
gelecektir. Bunu, Ebu Ömer (b. Abdi'l-Berr) zikretmiştir.
es-Sa'lebi de uzunca bir
hadiste Ebu Hureyre'den Peygamber (s.a.v.)'ın şu manada bir hadisini
kaydetmektedir: Yer yüzünde masiyetlerin çoğalacağı, iyiliğin (marufun)
görülmeyeceği ve hiç bir kimsenin marufu emretmeyeceği, buna karşılık münkerin
(kötülüğün) yaygınlaşıp kimsenin ondan alıkoymayacağı bir zamanda güneş gece
bir süre Arş'ın altında alıkonulacaktır. Secde edip Yüce Rabbinden doğacağı yer
ile ilgili olarak izin istediği her seferinde ona cevap verilmeyecektir.
Nihayet ay da onun yanına gelecek, onunla birlikte secde edecektir. Nereden
çıkacağı hususunda o da izin isteyecektir. Ancak, her ikisine de cevap
verilmeyecektir. Nihayet güneş üç gece kadar, ay da üç gece kadar bir süre
alıkonulacaktır. Bu gecenin uzunluğunu ise, yer yüzünde ancak teheccüd kılanlar
anlayabilecektir. O günde ise onlar, müslüman beldelerin her birisinde oldukça
az bir toplulukturlar. Nihayet güneşin de, ayın da üçer gecelik miktarı tamam
olunca, Yüce Allah onlara, Cebrail (a.s)'ı gönderir ve şöyle der: "Şanı
Yüce ve münezzeh olan Rabb sizlere, battığınız yerlere dönüp oradan doğmanızı
emretmektedir. Artık bizim nezdinizde sizin ışığınız da, nurunuz da
olmayacaktır."
Her ikisi de battıkları
yerlerden simsiyah olarak çıkacaktır. Ne güneşin ışığı olacak, ne de ayın nuru
olacak. Her ikisinin de misali, bundan önce tutuldukları vakti andıracaktır.
İşte şanı Yüce Allah'ın: "Güneş ve ay bir araya getirildiği zaman"
(el-Kıyame, 9) buyruğu ile: "Güneş, tortop edilip dürüldüğü zaman"
(et-Tekvir, 1) buyruğunda anlatılan budur. Bu şekilde boynuzlu iki deve gibi
yukarı kaldırılırlar. Güneş ve ay, göğün göbeğine ki, orası yarısı dır-
ulaştıklarında Cebrail onlara gelir, boynuzlarını yakalayıp onları tekrar
batıya geri döndürür. Onları batı taraflarından batırmaz. Fakat, tevbe
kapısından batırır, sonra tevbe kapısının iki kanadı da kapatılır. Daha sonra
aralarındaki boşluk da kapatılır, adeta ikisi arasında bir yarık yokmuş gibi
olurlar. Tevbe kapısı da kapatıldı mı, artık bundan sonra hiç bir kulun bir
tevbesi kabul olunmaz, bundan sonra işleyeceği bir iyiliğin de kendisine
faydası olmaz. Bundan önce iyilik yapan bir kimse olması hali müstesna. Ona da
bugünden önce yazılanların aynısı yazılmaya devam edilir. İşte Yüce Allah'ın:
"Rabbinin ayetlerinden biri geldiği gün daha önce iman etmemiş, yahut
imanında bir hayır kazanmamış olan kimseye imanı fayda vermez" buyruğunda
anlatılan budur. Bundan sonra güneşe ışığı, aya da nuru verilir, arkasından
daha önce doğup battıkları gibi yine insanlar üzerine doğup batmaya devam
ederler.
İlim adamları derler ki:
Güneşin batıdan doğuşu esnasında iman edecek kimseye imanın fayda vermeyiş
sebebi, nefsin bütün arzularının hareketsiz kalacağı, beden güçlerinin
tamamının dineceği şekilde bir korkunun kalplere dolacağı, bunun sonucunda da
bütün insanların, kıyametin yaklaşacağına olan kesin inançlarının, tıpkı her
türlü masiyeti işlemeye çağıran gerekçelerin ölümün yaklaştığı esnada kesilmesi
ve bedenlerinden bu isteklerin tamamıyla çekilmeSi haline benzemesinden
ötürüdür. İşte, böyle bir durumda bulunan kimsenin tevbesinin kabul edilmeyişi,
tıpkı ölüm döşeğinde olan bir kimsenin tevbesinin kabul edilmeyişine benzer.
Hz. Peygamber de şöyle buyurmuştur: "Şüphesiz Allah, can boğaza gelmediği
sürece kulunun tevbesini kabul eder." Can, boğazın başına gelmediği sürece
tevbe kabul olunur. Tevbenin kabul olunmayacağı bu vakit ise, kişinin cennet
yahut cehennemdeki yerini göreceği sıradadır. Güneşin batıdan doğuşuna tanık
olan kimse de onun gibidir. Buna göre bu olayı gören, yahut görmüş gibi olan
her bir kimsenin hayatta kaldığı sürece yapacağı tevbenin reddolunması gerekir.
Artık, böyle bir kimsenin Yüce Allah'a ve onun Peygamberine, vaadine dair
bilgisi artık kesinlik kazanmış olur.
Eğer dünyanın ömrü
insanların bu büyük olayın meydana gelişini unutacakları vakte kadar uzayıp
gidecek ve yalnızca az bir istisna ile ondan söz edecek olurlarsa, o takdirde
bu olaya dair haber has bir haber olur ve bu haberin mütevatirliği kesilmiş
olur. İşte böyle bir dönemde İslam'a giren, yahut tevbe edenin tevbesi makbul
olur. Doğrusunu en iyi bilen Allah'tır.
Müslim'in Sahih'inde
Abdullah (b. Amr)'dan şöyle dediği rivayet edilmektedir: Ben, Rasulullah
(s.a.v.)'dan şu ana kadar unutmadığım bir hadis bellemiştim. Rasulullah
(s.a.v.)'ı şöyle buyururken dinledim: "Kıyamet alametleri arasında ilk
meydana gelecek olan güneşin batıdan doğması ile kuşluk vakti dabbbe
(tü'l-arz)'ın insanlara karşı çıkmasıdır. Bunların hangisi ötekinden daha önce
olursa, öbürü de kısa bir süre sonra onun akabinde ortaya çıkacaktır."
Yine Müslim'de
Huzeyfe'den şöyle dediği nakledilmektedir: Rasulullah (s.a.v.) bir odada
bulunuyordu, biz de ondan daha aşağıda bulunuyorduk. Bize dönüp baktı ve şöyle
dedi: "Neden söz ediyorsunuz?" Biz, kıyametten dedik. Şöyle buyurdu:
"Şüphesiz on tane alamet ortaya çıkmadıkça kıyamet de vuku bulmayacaktır:
Doğu tarafında bir arz parçasının yerin dibine geçmesi, batı tarafında bir arz
parçasının yerin dibine geçmesi, Arap yarımadasında bir arz parçasının yerin
dibine geçmesi, duman, Deccal, Dabbetü'l-arz, Ye'cuc ile Me'cuc, güneşin
batıdan doğuşu ve Aden'in iç taraflarından insanları önüne katıp sürükleyen bir
ateşin çıkması." Şu'be dedi ki: Ve bana Abdulaziz b. Rufeyi' anlattı, o,
Ebu Tufeyl'den, o, Ebu Seriha'dan bunun gibi bir hadis nakletti. Ancak,
Peygamber (s.a.v.) (buyurdu) diye söz etmedi. Onuncu alamet olarak da bir
seferinde: İsa b. Meryem'in nüzulü, (inmesi), diğerinde ise: İnsanları
yakalayıp denize atacak bir rüzgar diye ifade etti.
Derim ki: Bu hadis,
alametlerin sıralanışında oldukça sağlam olarak rivayet edilmiş bir hadistir.
Bu alametlerin bir kısmı da vukua gelmiş bulunmaktadır ki, bunlar da bazı kara
parçalarının yerin dibine geçmesidir. Ebu'l-Ferec el-Cevzi'nin naklettiğine
göre Irak-ı Acemde ve Mağrib'de bu şekilde kara parçaları yerin dibine geçmiş
ve bu sebepten ötürü de pek çok kimse helak olmuştu. İbnu'l-Cevzi bunu,
''Fuhumu'l-Asar''adlı kitabında ve başkaları da zikretmiştir. İleride Dabbetül
arz'dan en-NemI Süresi'nde (82. ayetin tefsirinde), Ye'cüc ile Me'cüc'den de
Kehf Süresi'nde (94. ayetin tefsirinde) söz edilecektir.
Denildiğine göre
kıyametin bu alametleri, tıpkı ipe dizilmiş boncuk gibi yıl be yıl arka arkaya
gelecektir.
Denildiğine göre güneşin
batı tarafından çıkışındaki hikmet şudur: İbrahim (a.s) Nemrud'a:
"Muhakkak Allah güneşi doğudan doğduruyor, haydi sen onu batıdangetir
(dedi). Bunun üzerine o kafir olan şaşırıp kaldı" (Bakara, 258) demesi ile
inkarcı ve yıldızlardan hüküm çıkaran müneccimlerin hepsinin, bunları inkar
etmeleri ve böyle bir şeyin olamayacağını söylemeleridir. Şanı Yüce Allah da
inkarcılara kudretini ve güneşin, O'nun mülkünde olduğunu, dilediği takdirde
onu doğudan, dilediği takdirde de batıdan çıkartacağını göstermek için bir gün
batıdan doğuracaktır.
Buna göre, iman ve
tevbeleri reddolunacak olan kimselerin, bu hususu inkar eden ve Peygamber
(s.a.v.)'ın, güneşin bu şekilde doğacağına dair haberini yalanlayan kimseler
olması muhtemeldir. Bunu tasdik edip doğrulayanların ise tevbeleri kabul olunur
ve bundan önceki imanlarının da kendilerine faydası olur.
Abdullah b. Abbas'tan da
şöyle dediği rivayet edilmiştir: Bu alametin geleceği vakit, hiçbir kafirin
ameli de tevbesi de kabul olunmaz. O gün yaşı küçük olan müstesna. Eğer, o
kimse bundan sonra İslam'a girecek olursa onun bu İslam'a girişi kabul olunur.
Günahkar mü'min olup da günahından tevbe edenin de tevbesi kabul olunur.
İmran b. Husayn'dan da
şöyle dediği rivayet edilmiştir: Güneşin (batıdan) doğacağı vakitte insanların
bir çoğunun helak edileceği bir çığlığın kopacağı sırada, tevbe edenin tevbesi
kabul olunmaz. İşte böyle bir zamanda müslüman olan, yahut tevbe eden ve helak
olan kimsenin tevbesi kabul olunmaz. Ancak, bundan sonra tevbe edenin tevbesi
kabul edilir. Bunu da Ebu'l-Leys es-Semerkandı Tefsir'inde zikretmektedir.
Abdullah b. Ömer de der ki: Güneşin batıdan doğduktan sonra insanlar, yüzyirmi
yıl daha kalacak, öyle ki hurma fidanlarını dahi dikeceklerdir. Allah gaybını
en iyi bilendir. (Kurtubi Tefsiri)
Güneş gerçekten batıdan
doğacak! Din’in batı ülkelerinde yükselmesi, mecazen güneşin batıdan doğması
değildir.
Dünyanın döndüğüne inananlar
dünyanın durup tersine dönmesini hayal edemiyorlar ve mecaza sarılıyorlar.
Oysaki dönen uzaydır ve hareket eden güneştir.
KAYNAKLARDA:
Batı’dan doğduğu zaman yapılan İman Faydasızdır (Ebu
Davud)
İbn Mace: 4041 4055 4056 4068 4069 4070