MEST ÜZERiNE MESH
ETMENiN HÜKMÜ
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Allah (c.c) þöyle buyurdu: "Yüzlerinizi, dirseklere kadar
ellerinizi ve -baþlarýnýza mesh edipher iki topuða kadar da ayaklarýnýzý
yýkayýn." (Maide, 5/6)
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Allah (c.c)'ýn abdestte ayaklarý yýkama emrinin, her abdest
alan kiþiyi kapsamasý söz konusu olduðu gibi bazýlarýný bu emrin kapsamý
dýþýnda býrakmasý da ihtimal dahilindedir. Resulullah (s.a.v)'in mest üzerine
mesh etmesi, taharet üzerine mestlerini giyen kiþinin ayaklarýný yýkama emrinin
kapsamý dýþýnda kaldýðýný göstermiþtir.
Bu durum, Resulullah
(s.a.v)'in bir abdestle iki namaz yahut daha fazla namaz kýlmasýnýn, namaz için
kalkanlarýn abdest alma farzý bazýlarýna farzken abdesti olana farz olmadýðýna
delilolduðu gibidir. Bu durumda ayaklarý mesh etmek yahut yýkamak Allah
(c.c)'ýn Kitabýna ters düþmemektedir. Yahut Resulullah (s.a.v)'in sünnetinden
bir sünnetinAllah (c.c)'ýn Kitabýna muhalif olmasý söz konusu deðildir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bize, Abdullah b. Nafi, Davud b. Kays'tan; o, Zeyd b.
Eslem'den; o da Ata b. Yesar'dan, Usame b. Zeyd'in þöyle dediðini nakletti:
Resulullah (s.a.v) beraberinde Bilal ile geldiler. Def-i hacet için gitti,
sonra da abdest aldý. Yüzünü yýkadý ve sonra çýktýlar. Usame dedi ki: Ben
Bilal'e þöyle sordum: "Resulullah (s.a.v) ne yaptý?" Bilal,
"Def-i haceti için gitti, sonra abdest aldý; yüzünü ve ellerini yýkadý,
baþýný mesh etti ve mesti üzerine mesh etti." dedi. Tahric: Buhari, vudu 1/81 no: 185; Taberi, Taharet 1/18;
Müs!im, Taharet 1/211 no: 18/235
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bize, Müslim b. Halid Zenci ve Abdü1mecid b. Abdulaziz Ebu
Abdülhamid el-Mekki, Ýbn Cüreyc'den; o, Ýbn Þihab'dan; o, Abbad b. Ziyad'dan:
Urve b. Muðire b. Þu'be, ona haber vererek Muðire b. Þu'be'ye þöyle dediðini
nakletti:
Resulullah (s.a.v) ile
beraber Tebük gazvesindeydim. Muðire þöyle dedi: "Resulullah (s.a.v)
fecirden önce def-i hacetlerin yapýldýðý alana doðru yöneldi, ben de onun
dönmesini suibriðiyle bekliyordum. Resulullah (s.a.v) geri döndüðünde ellerine
ibrikten su dökmeye baþladým. O da ellerini üçer defa yýkadýktan sonra yüzünü
yýkadý. Sonra cübbesinin kollarýný sývamak istediðinde cübbesinin kollarý
daralýp kollarýnýn üzerini sývayamayýnca, ellerini cübbesinin içine sokarak
cübbenin alt tarafýndan kollarýný çýkardý. Kollarýný dirseklerle beraber yýkadýktan
sonra mestleri üzerine me sh edip abdestini tamamladý. Sonra alana döndü."
Muðire dedi ki: Kendisiyle beraber alana döndüðümüzde insanlar toplanýp
Abdurrahman b. Avf'ýn arkasýnda namaza durmuþlardý. Resulullah (s.a.v) onun
arkasýnda insanlarla beraber namazýn son rekatýný kýldý. Abdurrahman b. Avf
selam verip namazdan çýkýnca ResuluHah (s.a.v) kalkýp namazýný tamamladý. Bu
durum karþýsýnda Müslümanlar korkup çok tesbihte bulundular. ResuluHah (s.a.v)
namazýný bitirdikten sonra onlarýn yanýna gelerek namazý vaktinde
kýldýklarýndan dolayý onlara gýpta ederek "Ýyi yaptýnýz" yahut
"Doðru yaptýnýz" buyurdu. Tahric:
Marife, Taharet 1/335- 336, Mest üzerine mesh etme babý; Sünen el-Kübra,
Taharet 1/91 Mest üzerine mesh etme babý
Ýbn Þihab þöyle dedi:
Bana, Ýsmail b. Muhammed b. Ebi Vakkas, Hamza b. Muðire b. Þu'be'den, Abbad'ýn
naklettiði bu hadisin benzerini nakletti. Muðire þöyle dedi:
"Abdurrahman'ý geciktirmek istediðimde Nebi (s.a.v.) bana, 'Onu býrak''
buyurdu." Tahric: Marife, 1/336-
337; Müslim, SaýM 1/317-318 no: 105/274; Buhari, vudu 1/79 no: 182
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bila1'in hadisinde ResuluHah (s.a.v) mesti üzerine, mukimken
mesh ettiðine dair delil vardýr. çünkü (Cemel) kuyusu Medine'dedir.
Dedi ki: Kiþi seferde ve
ikamette mestler üzerine mesh yapabilir.
KÝMLER MESH YAPAR
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bize, Süfyan b. Uyeyne, Husayn, Zekeriya ve Yunus'tan;
onlar, eþ-Þabi'den; o,Urve b. Muðire b. Þu'be'den o da babasýndan þöyle
nakletti: "Ey AHah'ýn Resulü! Mest üzerine mesh ediyor musun?" "Evet. Ben onlarý (mestleri) ayaklarým
taharet üzereyken geçiriyorum (giyiyorum). "buyurdu. Tahric: Buhari, vudu 1/86-87 no: 206; Müslim, Taharet
1/230 no: 79/274
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Eðer kiþinin, ayaklarýna mesti geçireceði zaman namaz kýlmak
için taharet açýsýndan herhangi bir engeli yoksa bu kiþi tam taliaret üzere
olduðundan mest üzerine mesh yapabilir. Kiþi abdest almayý tamamladýktan sonra
mestleri giyer. Bu uygulamadan sonra, eðer abdesti bozan bir hal söz konusu
olursa, artýk mest üzerine mesh edebilir.
Namaz kendisine
helalolacak þekilde taharet üzere olmadan önce bir yahut iki ayaðýna mest
giyerse o zaman mestler üzerine mesh edemez. Bunun gibi tahareti bozacak abdest
bozmadan sonra da giyilen me st üzerine mesh edemez.
Eðer kiþi, abdest için
yüzünü ve ellerini yýkar, sonra baþýný mesh eder, sonra iki ayaðýndan birini
yýkadýktan sonra mesti yýkadýðý ayaða giyer, daha sonra da öbürünü yýkayýp
mesti giyecek sýrada abdesti bozulursa tam bir taharet üzere mesti
giymediðinden mest üzerine mesh edemez. çünkü ayaðýnýn birini, taharet tam
hasýl olmadan mestin içine geçirdiðinden dolayý bu hüküm verilmiþ olur.
Önce ayaklarýný yýkayýp
mest giydikten sonra abdest alan kiþi, mesti çýkarýp tekrar abdest alarak mesti
ondan sonra giyerse, ancak o zaman namaz kýlabilir.
Kiþi abdest alýp
abdestini tamamladýktan sonra ayaðýnýn birine mesti giyip diðerini mestin baldu
kýsmýna sokup daha ayak kýsmý tam yerine oturmadan abdestini bozacak olursa, bu
kiþi mest üzerine mesh yapamaz. çünkü bu kiþinin ayaðý mestin ayak kýsmýna
henüz oturmadýðýndan mest giymiþ sayýlmaz. Bu durumda kiþi, mesti çýkarýr ve
yeniden abdest alýr.
Mest, abdestte yýkanmasý
gereken yerin tamamýyla beraber topuklarý da her taraftan kapatmýþsa, mest
üzerine me sh etme hakký olan kiþi gibi bu kiþi de me sh edebilir. Ama topuklar
yahut ayaðýn önü veya arkasý mestin kýsalýðýndan dolayý görünüyorsa yahut
mestin yýrtýðýndan ve benzeri durumlardan dolayý ayak görünüyorsa, bu tarz mest
giyenin me sh etme hakký yoktur.
Abdest yerlerinden olan
ayaklarýn herhangi bir yeri, mestteki bir delikten dolayý ayaðýn alt kýsmý
yahut_üzeri yahut kenarý yahut yukarý topuða doðru görünüyorsa, bu tarz mest
giy en kiþi mesh yapamaz. çünkü mesh, ayaklarý mest ile kapanan kiþi için
ruhsattýr. Eðer giyilen mestten
rahatlýkla ayak
görünüyorsa, söz konusu ayaklar kapanmamýþ hükmündedir. Ayaklardan açýkça
görünen ve yýkanmasý farz olan kýsmýn yýkanmamasý caiz olmaz. Ayaðýn bir
kýsmýnýn yýkanmasýnýn gereklilik haline gelmesiyle, ayaðýn tamamýnýn yýkanmasý
bir gereklilik haline gelir.
Eðer giyilen mestin
içindeki çorap mestin yýrtýðýndan görünüyorsa, bu mestin üzerine mesh yapýlmaz.
çünkü mest, çorap gibi deðildir. Eðer çorap, mest olmadan giyilecek olsa ayaðýn
bir kýsmý gözükür/yani mest tüm ayaðý kapatmamýþ olur.
Dedi ki: Mestin
üzerinden yahut alt kýsmýndan ayak gözükmeyecek kadar sökülecek olursa mesh
için bir zararý olmaz. Çünkü sökülen yerle beraber tamamý mesttir. Lakin çorap,
mest sayýlmaz. Meste yapýþtýrýlan her neyse mest hükmündedir. Eðer kiþi abdest
alýp yýrtýk bir mest giydikten sonra yýrtýk mestin üzerine saðlam bir mest
giyerse me sh yapabilir. Ama ilk giydiði mestin saðlam olmasý halinde baþkasýna
ihtiyaç duymadan onun üzerine mesh yapabilir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Eðer mestte çakýl ve benzerlerinden dolayý delinme ve
benzeri bir açýlma meydana gelmiþse, üzerine mesh edilen mest gerek tabanlý
olsun gerekse sade olsun malum olan mesttir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Açýlan o mestin yerine baþka bir mest giyerse onun yerini
tutmuþ olur ve üzerine mesh eder.
Mestler, koyun
derisinden ziyade sýðýr derisinden yahut deve derisinden yahut ahþaptan
olabilir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Eðer me st kýldan yahut kumaþtan yahut yýlan derisinden
yapýlmýþsa, tabanIarý deriden yahut ahþaptan yahut üzerine yüründüðünde
yýpranan türdense mest hükmünde deðerlendirilmez. Tabaný dýþýnda kalan ve
abdest yerlerini örten yerlerin de ince ve þeffaf olmayýp kalýn olmasý gerekir.
Eðer mest bu þartlarý taþýyan cinstense üzerine mesh yapýlýr.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Mest, tabanlý olup abdestte ayaðýn yýkanmasý gereken yerleri
de ayaðý göstermeyecek þekilde kalýn olursa abdest yerlerinin dýþýnda kalan
yerlerde þeffaf olmasý halinde mahzuru yoktur. çünkü ab de st yerlerinin
dýþýnda kalan kýsým þeffaf olmayýp da hiçbir þeyolmasa bile zararý olmaz.
Bununla beraber abdest yerlerinin az bir kýsmýnda þeffaf bir þeyolmasý halinde
gene mesh yapabilir. Mestin yerini tutacak türden çorap giymiþse çorapIarýn
üzerine mesh yapabilir. Sonra onlarýn üzerine mest giyer yahut ayaðýnda mest
varken onlarý mestin üzerine giyer yahut mesti koruyan ayakkabý giyerse,
ayaðýyla temasý olun mest üzerine mesh yapmasý gerekir. Sonradan mestin üzerine
giydiði nesnelerin üzerine meshi iade etmesine gerek yoktur.
Kiþi abdest alýp
tahareti tamamladýktan sonra mesti yahut mestin yerini tutacak nesneyi
giydikten sonra mesti koruyan ayakkabýyý giyer, sonra abdestini bozarsa
abdestini yeniden almak istediðinde mesti korumak için giydiði ayakkabýnýn
üzerine mesh edemez. Abdest için ayakkabýlarýný çýkarýp ayaklarýyla temasý olan
mestlerin üzerine me sh ettikten sonra eðer isterse tekrar mestin üzerine
ayakkabýlarýný giyer. Ayaklarýnda mest olmadan da mesti korumak maksadýyla
giyilen ayakkabýnýn üzerine mesh eden kiþinin meshi geçerli olmayacaðý gibi
namazý da geçerli sayýlmaz.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Mestin yerini tutmayacak çorap giyse ve onun üzerine mest
giyse mestin üzerine mesh eder. çünkü abdestte ayaklarýn yerini mestten baþka
bir þey tutmaz. Ayaklarýný bezlerle sardýktan sonra mest giyse gene mestin
üzerine mesh eder. Bazen mest, ayaklarda yaralanmaya ve benzeri þeylere sebep
olabilir. Bu durum meydana gelmesin diye mestin içine onun yerini tutmayacak
tarzdan çorap giyilmesinde sakýnca yoktur.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Mest necis ise yahut bir kýsmýnda necaset varsa onunla namaz
caiz olmaz. Domuz ve köpek dýþýnda kalan ölmüþ hayvanlarýn derisinden olan ve
tabaklanma yoluyla üzerinde kýl kalmayan mest1erle namaz kýlmak caizdir.
Tabaklanmasýna raðmen üzerlerinde kýlolan ölü hayvanlarýn derilerinden yapýlmýþ
olan mestlerle namaz kýlmak caiz deðildir. çünkü kýllar, tabaklanmasýna raðmen
temizlenmezler. Tabaklanmamýþ ölü hayvanlarýn derilerinden olan mestlerle namaz
kýlmak caiz deðildir. Tabaklanmamasýna raðmen temiz ve eti yenen hayvanlarýn
derilerinden olan mestlerle namaz kýlmak caizdir. (Usulüne uygun kesilmesi
þartýyla)
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Abdesti olan kiþinin mest üzerine me sh yapmasý caizdir.
Gusül gerektiren bir durum meydana geldiðinde, me st çýkarýlýp vücudun
tamamýnýn suyla yýkanmasý gerekir. Keza def-i hacet sonrasý taþ kullanýmý
istinca için yeterli olsa da gusül gerekirse istinca yerlerinin de yýkanmasý
gerekir. Çünkü söz konusu yerler de vücudun zahir yerlerindendir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Mestin içindeki ayaklarda kanama olursa yahut onlara necaset
temas ederse, mesti çýkarýp ayaklarý yýkamak gerekir. Çünkü mesh, abdest için
bir taharet olup necaseti temizleyen taharet deðildir.
MEST ÜZERiNE MESH ETME
MÜDDETÝ
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bize Abdulvahhab b.
Abdülmecid,
Muhacirlerden Ebu Mahled'den; o, Abdurrahman b. Ebi Bekre'den; o da babasýndan;
Resulullah (s.a.v)'in seferde olan kiþi için üç gün geceleriyle beraber,
ikamette olan kiþi için de bir gün gecesiyle beraber mest üzerine mesh etmeye
ruhsat verdiðini haber verdi. Tahric: Marife,
Taharet 1/341; ibn Mace, Taharet 1/184; ibn Hibban rivayetiyle, no: 1313-1318
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Taharetini/abdest almayý tamamladýktan sonra mestlerini
giyen kiþinin mesh etme hakký vardýr.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bize Ýbn Uyeyne, Asým b. Behdele'den, o, Zirr b. Hubeyþ'in,
'Safvan b. Assal'ýn yanýna geldiðimde bana seni buraya getiren nedir?'' dedi.
Ve þöyle aktardý.
Ben (Zirr b. Hubeyþ) de;
'Ýlim öðrenme arzusu!' dedim. Dedi ki: Muhakkak ki melekler, ilim talep eden
kiþinin ilim talebinden dolayý rahmet kanatlarýný ona gererler. Sonra ona:
Def-i hacetten sonra mest üzerine mesh etme meselesiyle alakalý olarak içimde
tereddütler yaþadým. Sen de ResuluHah (s.a.v)'in ashabýndan bir kiþiydin, onun
için sana bu konuyla alakalý olarak sormaya geldim. Sen bu meseleyle ilgili
olarak ResuluHah (s.a.v)'den bir þeyler duydun mu?' dedim.
'Evet, duydum.
Seferiyken cünüplük halinin dýþýnda, def-i hacetten yahutuykudansonramestlerimizi
üç güngeceleriy le beraber çýkarmamamýzý ResuluHah (s.a.v) bize emrederdi.'
dedi." Tahric: Tirmizi,
Taharet 1/159 no: 96; Nesai, Taharet 1/71 no: 126; ibn Mace, Taharet 1/161 no:
62
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Kiþi namaz için taharet
üzereyken giydiði
mestleriyle namazýný kýlar. Abdesti bozucu bir durum hasýl olduðunda abdestinin
bozulduðu vakti bilir. Eðer bu kiþi, mukim ise abdestinin bozulduðu vakitte
baþlamak üzere, bir gün ve gecesi süresince mest üzerine mesh eder. Ve bu
süreyi aþmaz. Kiþi seferiyse abdesti bozulduðu vakitten itibaren, üç gün ve
geceleri süresince me st üzerine mesh eder. O da bu süreyi aþmaz.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Kiþinin, abdest alýp mestlerini giydikten sonra güneþin
zevalinden önce abdesti bozulursa; abdest alýr ve mestlerin üzerini mesh ederse
bu mesh ile; öðle, ikindi, akþam, yatsý ve sabah -abdesti bozulmadýðý sürece-
namazlarýný kýlar. Eðer abdesti bozulduysa mesti giydiðinden abdesti bozduðu
zamana kadar mest üzerine mesh etmeye devam edebilir. Söz konusu süre de bir
gün ve gecesine denk gelen süredir.
Kiþi mestini giydikten
sonra me sh etme vakti dolarsa abdesti bozan herhangi bir þey kendisinden sadýr
olmasa bile mesh müddeti dolmuþ ~ayýlýr. Artýk abdest için mest1erini çýkarýp
abdestini yeniden alýrsa abdest1i olur. Bundan sonra mestlerini giyer ve mesh
etme müddeti boyunca mesh edebilir. Tekrar mesh süresi, abdest bozucu bir iþ
iþlemese de vaktin dolmasýyla tamamlanmýþ sayýlýr.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Eðer kiþi zevalden sonra abdestini bozarsa (abdest alarak
mest üzerine mesh ederse) ve öðle, ikindi, akþam, yatsý ve sabah namazýný
kýlar; öðle namazýný da mest giydikten sonra ilk abdestini bozduðu vakitten
önce baþlayýp bitirirse namazý geçerli sayýlýr. Ama öðle namazýný, hades
ettiði/ilk abdest bozduðu vakit gelinceye kadar ertelerse bu namazýný mest
üzerine mesh ederek kýlamaz.
Yahut hades ettiði/ilk
abdest bozduðu vakit gelmeden baþladýðý namazýný bitirmeden hades ettiði/ilk
abdest bozduðu vaktin girmesiyle beraber mesh bozulmuþ olacaðý için kýlmakta
olduðu namaz bozulur. Bu kiþi, mestlerini çýkardýktan sonra abdestini alýr ve
yeniden aldýðý abdestle namazýný kýlar. Bu durum; taharet üzere giydiði
mestleri, abdestini bozup me sh müddeti tamamlanmakla beraber tekrarlanýr.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Yukarýda anlatýlanýn aynýsý seferiyken de geçerli olup üç
gün ve gecelerinde de uygular. Üçüncü gün ilk abdest bozduðu vakte kadar me sh etmeye
devam edebilir. Ýzah ettiðimiz þekil üzere mukim olan kiþi, mesti bir giymeyle
beþ yahut altý vakit namaz kýlar. Sefer! olan kiþi de mesti bir giymeyle on beþ
yahut on altý vakit namaz kýlabilir.
Eðer bu namazlarý cem
etmeden kýlacak olursa: Seferde ikindi namazýný öðle vaktinde cem edip ikindi
vaktinde hades eden/abdestini bozan kiþi, hades ettiði/abdestini bozduðu vaktin
gelmesiyle mesh müddeti dolacaðý için on beþ vakit namazý me sh ile kýlmýþ
olur.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Mukim olan kiþi, zeval vaktinde mestlerini giyer, mesh eder
ve öðle namazýný kýldýktan sonra sefere çýkarsa bir gün ile gecesini tamamlar
ve bu süreyi aþmadan mesh müddeti dolmuþ olur. çünkü asli taharet süresi
dolduðu için bir gün ile gecesini aþma hakký yoktur.
Mukimken mesh edip
sefere çýktýktan Sonra namaz kýlan kiþinin durumu da aynýdýr. Bu kiþinin de
mukim kiþinin mesh müddeti olan bir gün ile gecesi olan süre kadar me sh yapma
hakký vardýr. Bu kiþi sanki mukimmiþ gibi namaz kýlmýþ kabul edilir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Eðer kiþinin mukimken abdesti bozulur, ama sefere çýktýktan
Sonra me sh etmeye baþlarsa (abdestini aldýktan Sonra); bu kiþinin, seferinin
mesh müddeti olan üç gün ile gecelerini mesh etme hakký vardýr.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Mukimken mesh etmeye baþlayan kiþi, abdest bozmadan sefere
çýkar, Sonra da mesh etmeye baþlarsa, bu kiþi, sadece mukim gibi bir gün ile
gecesini mesh edebilir.
Çünkü mukimken taharet
üzere mesh etmiþ olmasý bir mana ifade etmemektedir. Birinci mesh etme gibi
Sonraki mesh etmelerin, temizleme haklarý yoksa bu mesh etme fiilinin bir
geçerliliði yoktur. [Yani; mestlerin üzerini mesh etmeye baþlamasýyla mesh etme
zamaný baþlar.]
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Kiþi seferdeyken mesh edip bu mesh ile bir veya birden fazla
namaz kýldýktan Sonra bir þehre dört gün ikamet etmek için gelir. Dört gün
ikamet etmeye niyet ettiði bu yerde mesh ettikten Sonra seferde me sh etmeye
baþladýðý meshe devam etmeyip mukim kiþinin müddeti olan bir gün ile gecesini
mesh eder. Bu süreyi aþma hakký da yoktur.
Çünkü seferde bu müddeti
tamamlama hakký varken seferi olma halinden çýkýp mukim olma durumuna
girmesiyle me sh müddeti de onunla beraber deðiþmiþtir. [Þafii mezhebinde
seferilik üç gündür.]
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Kiþi seferdeyken bir gün yahut bir günden daha fazla bir
zaman kaldýktan Sonra mukim olsa yahut bir þehre geldikten sonra mestlerini
çýkarsa, abdest almaktan baþka bir uygulama hakký kalmamýþtýr. Yahut seferiyken
bir gün ile gecesini mesh etme ile tamamladýktan sonraki vakitte, namaza
baþladýktan sonra henüz namazýný tamamlamadan mukim olmak için niyet ederse
namazý fasid olur. Bu kiþi önce abdest alýr, sonra namazýný kýlar.
Sefere çýkan ve mukimken
mi, seferdeyken mi me sh ettiðini tayin edemeyen kiþi, nerede meshettiðini
netleþtiremiyorsalþüphesi devam ediyorsa bir gün ile gecesini mesh eder. Bu
kiþi, bir gün ile gecesini mesh ederek namazlarýný kýldýktan sonra, seferdeyken
mesh ettiðini netleþtirirse üç gün ile gecelerini me sh edip namazlarýný
kýlabilir. [Þüpheli durumda mukim hükmüne tabi olur.]
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Seferde mi, yoksa mukimken mi mesh ettiðini tayin edemeyen
kiþi, seferiyken bir gün ile gecesinden daha fazla bir zaman mesh ederek
namazýný kýldýktan sonra, mukimken mesh ettiðini netleþtirirse; bir gün ile
gecesini aþan süre içinde kýlmýþ olduðu tüm namazlarý iade eder.
Çünkü bir gün ile
gecesini aþan zaman içinde kýlmýþ olduðu namazlarý taharet üzere kýlmamýþtýr.
Ama mesh taharetinin devam ettiðine kanaat getirirse abdesti iade etmeden mesh
müddeti olan üç gün ile gecelerini mesh ederek tamamlar.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Mukim olan, eðer ilk mesh ettiði vakitle ilgili olarak
þüpheye düþer ve bir gün ile gecesini tamamlayýp tamamlamadýðýný tayin
edemezse, mestini çýkarýr ve abdest alýr. Eðer kiþi mesh ile üç vakit namaz
kýldýðýný bilip dördüncüsü hususunda þüpheye düþerse (tam bir netlik üzere
deðilse), bu durumda dördüncüsünü de mesh ile kýldýðýný saymasýndan baþka
çaresi yoktur.
Bunu bu þekilde
yapmasýnýn sebebi, mesh edip etmediði þüphesine düþtüðü bir mesh ile namaz
kýlmamasý içindir. Ve dördüncü namazý kýldýðýna dair kesin bir netliðe
ulaþmadan terk etme hakký da yoktur.
MEST'ÝN MESHÝNÝ BOZAN
HUSUSLAR
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Kiþi ayaðýna giydiði mesti ayaðýndan çýkarmadýðý süre
zarfýnda ve mesh müddeti içindeyse mesh etme hakký devam eder. Eðer ayaðýna
giydiði mesti mesh ettikten sonra bir yahut iki ayaðýndan çýkaracak olursa,
meshi bozulduðu için yeniden abdest almasý gerekir. Abdestten sonra mestlerini
giyer, sonra da ayaðýnda mest varken abdestini bozacak olursa me sh edebilir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Mest ayaðýndayken mestin içinden ayaðý yahut ayaðýnýn bir
kýsmý dýþarý çýkarsa veya ayaðýndaki abdest yerlerinden bir kýsmý gözükürse
mesh bozulur. Ayaðýný mestin ayak kýsmýndan kaydýrýr, ama topuk kýsmýndan
çýkarmaz ve ayaðýn abdestte yýkanmasý gereken hiçbir yeri de mestten dýþarý
çýkmazsa abdest almasý gerekmezse de ben böyle durumda abdest almayý müstehab
sayarým.
Dedi ki: Mest
ayaðýndayken yýrtýlýr ve ayaðýn abdest yerlerinden bir kýsmý gözükürse mesh
bozulur.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Mest ayaðýndayken yýrtýlýr ve mestin içine giyilen çorabýn
inceliðinden dolayý ayaðýn abdest yerleri gözükürse, ayak çýplak gözükmüþ gibi
sayýldýðýndan me sh bozulur.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Eðer mestte yýrtýk varsa ve bu yýrtýklar abdest yerlerinden
yukarý yerde bulunuyorlarsa bir beis yoktur. çünkü mestte bulunan bu
yýrtýklarýn yeri hiç olmayýp mest giyildikten sonra mesh yapýlsa da bir zararý
olmaz.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Eðer yýrtýk, ayaðýn abdest kýsmýnýn üzerindeyse ve ondan
ayak gözükecek kadar geniþliði bulunuyorsa, bu mestin üzerine mesh yapýlamaz.
Ama yýrtýk geniþ olmayýp ondan ayak gözükmüyorsa, yýrtýk açýlýp kapanan tarzdan
bir yýrtýk olsa da üzerine mesh yapýlmasýnda sakýnca yoktur.
Ýmam Þafi! (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Eðer yýrtýk yeri açýlýrsa me sh bozulur. Çünkü yýrtýk yeri,
yýrtýk açýldýðýnda ondan ayak gözükmezse de yürüyüp hareket edince açýlýr ve
ayak gözükür.
Ýmam Þafiý (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Eðer yýrtýk, abdest yerlerinden yukarý yerde bulunsa ve
bunlarda açýlma meydana gelse de bir zararý olmaz. Çünkü söz konusu yer hiç
olmadan da mest giyilip üzerine me sh yapýlabilir.
Sonraki için týkla: