KENDÝSÝYLE TEYEMMÜM YAPILABiLEN VE YAPýLAMAYAN TOPRAK

 

Ýmam Þafii (Allah rahmet etsin) þöyle dedi: Allah (c.c) þöyle buyurdu. "Temiz toprakla teyemmüm edin." (Maide, 6)

 

Ýmam Þafii (Allah rahmet etsin) þöyle dedi: Kendisine necaset bulaþmayan ve temiz hükmünde olan her toprak ile teyemmüm edilebilir. Temiz olma özelliðini yitiren toprakla teyemmüm yapýlamaz. Topraðýn temiz olma hükmü kapsamýnda olabilmesi için de tozu olan cinsten olmasý gerekir.

 

Ýmam Þafii (Allah rahmet etsin) þöyle dedi: Kalýn yahut ince olan çakýl taþý ile kalýn kum, temiz toprak hükmünde deðildir. Ama bunlara normal toprak yahut kuru toprak karýþmasý halinde tozlarý olacaðýndan kendilerine karýþan temiz toprak hükmünde deðerlendirilirler. Teyemmüm edecek kiþi elleriyle bunlara vurduðunda ellerine toz yapýþýyorsa teyemmümü geçerli olur. Eðer tuz, kum, çakýl ve benzeri þeylerin topraða karýþmasý halinde eller topraða vurulduðunda toz yapýþýyorsa teyemmüm için bunlar kullanýlýr. Ama eller vurulduðunda toz yapýþmýyorsa bunlarla teyemmüm yapýlamaz. Kiþinin, elbisesini yahut bazý eþyasýný silkme yoluy la elde ettiði toz ile teyemmüm almasýnda sakýnca yoktur. Kiþinin teyemmüm edeceði toprak ince olduðundan ellerini topraða vurduðunda ellerine çok miktarda toz yapýþýyor da ellerini silkmesi halinde geriye yüzüne sürecek kadar toz kalýyorsa bununla teyemmüm etmesinde sakýnca yoktur.

Teyemmüm alacak kiþinin topraða yavaþça ellerini vurmasýný uygun görürüm. Ellerine çok miktarda toz yapýþtýktan sonra yüzüne sürmesi halinde ona zarar vermeyecektir. Ellerine çok miktarda yapýþan tozu yüzüne sürdükten sonra yüzünden alýp kollarýna sürmesi yeterli gelmez. Mutlaka kollarý için ayrýca toprak almasý lazým gelir. Eðer yüzüne sürdükten sonra ayný toprakla kollarýna da sürdüyse bu iþlem yeterli gelmeyeceðinden tekrar toprak alýr ve kollarýna sürer. Ellerini topraða vurup yüzüne sürdükten sonra ayný yere ellerini vurup kollarýna sürmesinde sakýnca yoktur. çünkü her topraða vurduðunda ellerine farklý toz yapýþmaktadýr.

 

Dedi ki: Duvardan yontulan toprakla teyemmüm yapýlmasýnda sakýnca yoktur. Ya da ellerini duvara sürdükten sonra eðer ellerine toz yapýþýyorsa duvara ellerini sürerek teyemmüm edebilir. Ama ellerini duvara sürdükten sonra ellerine toz yapýþmýyorsa teyemmümü geçerli olmaz. Topraða; taþ, kireç yahut ince saman yahut buðday unu ve benzeri þey ler karýþmýþsa söz konusu toprakla teyemmüm alýnmaz. Teyemmüm alýnacak topraðýn saftoprak olmasý gerekir.

 

Ýmam Þafii (Allah rahmet etsin) þöyle dedi: Eðer toprak belirli bir iþlem neticesinde toprak olma vasfýný yitirmiþse onunla teyemmüm edilmesi caiz olmaz. Piþirildikten Sonra dövülmesi halinde veya baþka bir yöntem neticesinde toprak vasfýný kaybediyorsa teyemmüm için kullanýlmaz.

 

Dedi ki: Kireç taþý yahut bazý renkli taþla yahut sürme taþý ile teyemmüm edilemez. çünkü bunlarýn tamamý taþtýr. Taþ, tuðla, mermer ve benzerleri dövüldükten Sonra topraðýn tozu gibi tozlarý olsa bile bunlarla teyemmüm edilmez. Cam, zümrüt ve benzeri þeylerle misk, kafur ve tüm kokular, ayrýca incelip toz olmasýna raðmen toprak olmayan türdeki þeyler toprak olmadýðýndan bunlar teyemmüm için kullanýlmaz.

 

Kurumuþ toprak cinsinden çamur dövüldükten Sonra onunla teyemmüm alýnýr. Yumuþak taþ dövülmesine raðmen onunla teyemmüm alýnmaz. çünkü bu taþýn yumuþak olmasý taþ olmasýný deðiþtirmez. Tuz, koku, aðaç talaþý, gümüþ ve altýn tozu ile -temiz toprak hükmü dýþýnda kalan þeylerle- teyemmüm edilemez.

 

Kendisine necaset isabet ettiðini bildiði yerin topraðýndan teyemmüm alýnmaz. Eðer topraða karýþmasý mümkün olan idrar ve benzeri necasetler topraða karýþmýþsa, üzerlerine su döküldükten Sonra topraðýn derinine geçmelerinden emin olmasý gerekir. Ama topraðýn üzerindeki necaset katý bir necasetse, onu kaldýrýr ve bulunduðu yerin üzerine suyu döker yahut topraðýn yüzeyini, necasetten eser kalmadýðýndan emin olacak kadar, kaldýrýrsa o zaman onunla teyemmüm edebilir.

 

Mezarlýðýn topraðýyla, -ölülerin cesetlerinden akan kan ile irinIeri, ayrýca etleri ve kemikleri karýþtýðý için- teyemmüm edilemez. Velev ki üzerine yaðmur yaðsa bile onunla teyemmüm alýnmaz. çünkü ceset, toprak içinde kaybolmayýp toprakla beraber varlýðý devam etmektedir. Topraða karýþýp toprakla beraber varlýðý devam eden tüm ne cas etler de bu hükümdedir. Cývýklsulu toprakla teyemmüm alýnmaz. çünkü bu durumda toprak olmaktan çýkar ve çamur olur.

 

Nerede olduðuna bakýlmaksýzýn toz ile teyemmüm edilir. Elbisesi üzerinde yahut toza bulanmýþ ayaklarýn üzerinden yahut bir eþya ya da bedenin üzerinde kurumuþ topraðý toz haline getirdikten Sonra onunla teyemmüm edilir. Yüzüne çamur sürmesi teyemmüm için yeterli deðildir. çünkü teyemmümde çamur, toprak yerini tutmaz. Eðer toprak, ýslak tuz ile karýþmýþsa onunla teyemmüm alýnmaz. çünkü o da çamur gibi olduðundan tozu yoktur.

Eðer kiþi tamkurumamýþ çamuriçindey kennamazvaktiningeçmesinden korkarsa, beklemeyip namazýný kýlar. Sonra çamur kaybolunca teyemmüm alýp namazýný iade eder. Ama abdestli veya teyemmümle kýlmýþ olduðu namazý iade etmesine gerek yoktur.

 

Kiþinin þehirde veya otlak bir yerde yahut topraðý necis olan bir yerde hapsolmuþ, su veya teyemmüm alacaðý temiz toprak bulma imkaný olmadýðý durumlarda namaz kýlacaðý temiz yer yahut yere sereceði temiz bir sergisi yoksa ima ile namazýný kýlar. Bu durumda olan kiþinin namazýný terk etmeyip bir þekilde kýlma imkaný olduðu için kýlmasýný emrettim. çünkü bir þekilde namazýný kýlma imkaný bulan kiþinin, namaz vakti gelip geçmesine raðmen kýlmadan bir vaktini dahi geçirmesi bana göre caiz deðildir.

 

Kiþi bu durumdan kurtulduktan Sonra namazýný iade eder. Bunun sebebi namazýný geçerli olacaðý hal üzere kýlamamasýdýr. Ayný þekilde düþmanýn eline esir düþen ile tehdit altýnda olan kiþi de aynýdýr. Eðer kiþinin namaz kýlmasýna engelolunursa, namazýný oturarak yahut ima ile ifa eder. Ve kudret bulduðunda namazýný tam olacak þekilde iade eder.

Eðer hapis olan kiþi, su bulma imkaný varsa velev ki alacaðý abdest namazýn geçerli olmasýný saðlamasa da bulduðu suyla abdest alýr. Ya da namaz kýlacaðý yere sereceði bir þey bulmasý halinde namaz için diðer þartlarý yerine getirme imkaný olmamasýna raðmen onu sermesi gerekir. Bu durumda olan kiþi, söylenenlere gücü yetmese bile gücü yettiði kadarýný yerine getirir. Eðer hapis olan kiþi, bir yere baðlý bir þekilde hapsolmuþsa ve baðlý olduðundan dolayý namazýný ký1amýyorsa, namazýný ima ile kýlar.

Serbest kaldýðýnda ise ima ile kýlmýþ olduðu namazlarý kaza eder.

Eðer kaza yapmaya imkan bulmadan ölürse umulur ki bundan dolayý bir sorumluluðu olmaz. çünkü namazýný kýlmak için ona engelolunmuþtur. Ve Allah (c.c), onun namaz kýlma arzusunu bilmektedir.

 

Sonraki için týkla:

 

ABDESTSÝZ ÝKEN ALLAH (CELLELLE CELALUHU'YU) ZiKRETMENÝN HÜKMÜ