ÝMAMLIÐIN KERÝH OLAN
HALLERÝ
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Safvan b. Süleym, Ýbn Müseyyeb'den; o, Ebu Hureyre'den, o da
Nebi (s.a.v)'den þöyle nakletti: "Birileri gelir ve size imam olurlar.
Eðer her þeyi tam yaparlarsa, bu, hem onlarýn hem de sizindir. Ama
eksiltirlerse, bu, onlardan eksiltilirken sizden eksiltilmez. " Tahric: Buhari, Ezan 1/230
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bize Süfyan þöyle haber verdi: A'meþ, Ebu Salih'ten, Ebu
Hureyre yoluyla Nebi (s.a.v)'in, teblið ederek þöyle buyurduðunu nakletmiþtir:
"Ýmam kefil, müezzin de emanetçidir. Allah'ýmf Ýmamlarý hidayete ilet,
miiezzinleri de baðýþla. " (Daha önce tahrici zikredilmiþtir.)
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Resulullah (s.a.v)'in buradaki beyaný; -en doðrusunu Allah
bilir- eðer her þeyi tamam yaparlarsa, yani namazlarýný vaktin ilk giriþinde
kýlarlar, namazýn kemal i açýsýndan da kýraati uzun ve huþu içinde yaparlar,
rükü ve secdede tesbih ederler, teþehhüdü tam okurlar ve içinde zikir ve
dualarý yaparlarsa, demektir. çünkü bu saydýklarýmýz, kemalin gayesidir. Bundan
az olanla namaz caiz oluyorsa, bu sizin ve onlar için geçerlidir. Ama terk
edilmesinde mahzurlu durum meydana geliyorsa, onu kasten terkinden dolayý onlar
sorumludur. Sizin için de niyet edip onlara namazda tabi olmak kastýyla terk
ettiðiniz, zayi olmadan kemal dairenize geçirilir. Beraberce namazýn kemal
dairesi içinde namazý kýlmak daha faziletlidir.
Namazý ilk vaktinden
sonraki vakte kadar ertelemenin sorumluluðu onlara aittir. Ve namazýn içinde
kýraat, rükü ve secdelerin en kamil þekliyle deðil de asgarileriyle yetinmek de
onlarýn sorumluluðundadýr. Sizin, namazýnýz caiz olacak kadarýný yerine
getirmeleri halinde onlara tabi olma sorumluluðunuz vardýr. Kemal gayesi
açýsýndan eksiklik onlara aittir. Çünkü onlar kýraat ve zikir açýsýndan yapmýþ
olduklarý taksiratýn yükünü taþýmak mecburiyetindedirler.
Namazýn zahir birçok
yönünü terk etmeleri yahut vakti geçme durumuna kadar namazý ertelemeleri yahut
namazýn geçerli olmasýný saðlayacak olan uygulamalarý yerine getirmemeleri
halinde onlara tabi olunmasý helalolmaz. Ayný þekilde namaz vakti geçinceye
kadar namazý geciktirmek yahut namazýn caiz olmayacaðý þekilde namazý kýlmak da
caiz olmaz. Bu durum söz konusu olursa, insanlarýn tek baþlarýna namazlarýný
kýlmalarý yahut namazý, namazýn gereklerini yerine getirecek birinin arkasýnda
cemaat halinde kýlmalarý gerekir.
Birisi þöyle sorabilir:
Bu söylediklerin hususunda delilin nedir?
Denir ki: Allah (c.c)
þöyle buyurmuþtur: "Ey iman edenler! AHah'a itaat edin. Peygamber' e itaat
edin ve sizden olan ulu'l-emre (idarecilere) de. Herhangi bir hususta
anlaþmazlýða düþtüðünüz takdirde,AHah'a ve ahiret gününe gerçekten
inanýyorsanýz, onu AHah ve Resulüne arz edin. Bu, daha iyidir, sonuç bakýmýndan
da daha güzeldir." (Nisa, 59)
Ve þöyle dendi: Bu ayet,
seriyye emirleri hakkýnda inmiþtir. Eðer bir hususta çekiþirlerse, bu da bir meselede
ihtilaf etmekle olur. Söz konusu ihtilafý çözmek için önce Allah (c.c)'ýn
hükmüne, sonra Resulullah (s.a.v)'in hükmüne teslim olmalarý gerekir. Önce
Allah (c.c), sonra Resulullah (s.a.v) þöyle hüküm buyurmuþlardýr: Namazýn,
kendi vaktinde ve caiz olacak þekilde eda edilmesi gerekir.
Resulullah (s.a.v) þöyle
buyurmuþtur: "Yetkililerden kim size, Allah'ýn emri dýþýnda baþka bir
emirle emrederse, ona itaat etmeyin. " Tahric:
Bu lafýzia kendisine rastlamadým. Yalnýz Sahiheyn'de manen; Buhari, Cihat 2/347
no: 2955; Müslim, Emirlik 3/1469 no: 38/1839
Eðer namazý, vakti
geçinceye kadar geciktirirlerse yahut kýlýnan namaz caiz olacak þekilde namazý
kýldýrmazlarsa, iþte bu, Allah'a ve Resulullah (s.a.v)'e havale edilmesi
gereken büyük günahlardandýr. Resulullah (s.a.v)'in emri, bu meselelerde hiçbir
kimseye itaat edilmemesidir.
Resulullah (s.a.v)'in þu
sözünden dolayý ezan okumayý severim: "Müezzinleri baðýþla." Ýmamhðý,
kefaletten ve imam üzerindeki sorumluluktan dolayý sevmem. Kiþi imam olursa,
Allah (c.c)'dan hakkýyla korkmasý (takva sahibi) ve imamlýkta üzerine düþen
sorumluluðu yerine getirmesi gerekir. Eðer zikri geçen hususlara riayet ederse,
durumunun baþkasýndan daha iyi olacaðýný umarým.
Sonraki için týkla: