ÝMAM'IN VE ONA UYAN
ÞAHSIN NÝYETLERÝNÝN AYRI OLMASI
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bize Süfyan, Amr b. Dinar'ý þöyle derken duyduðunun haberini
verdi: Cabir b.Abdullah'ýn þöyle dediðini duydum: Muaz b. Cebel, Nebi (s.a.v)
ile yatsý namazýný kýldýktan sonra kavmi olan Beni Seleme'ye gelerek onlara
namaz kýldýnyordu. Dedi ki: Bir gün Nebi (s.a.v) yatsý namazýný geciktirdi.
Dedi ki: Muaz, onunla! Nebi ile namaz kýldý. Sonra kavmine geri gelerek imam
oldu ve namazda Bakara süresini okudu. Arkasýnda bulunanlardan biri ayrýlarak
namazýný yalnýz kýldý. Ona þöyle dediler: "Münafýk mý oldun?"
"Hayýr" dedi. Ve Resulullah (s.a.v)'in yanýna gelerek þöyle dedi:
"Ey Allah'ýn Resulü! Sen namazý geciktirdin ve Muaz seninle namazý kýldý.
Sonra bize gelerek bize imam oldu ve namazýný Bakara süresiyle açtý / baþladý.
Ben bunu görünce geriye çekilerek namazýmý kendi baþýma kýldým. Muhakkak ki
biz, develerle su çeken ve ellerimizle iþ yapan kiþileriz." Nebi (s.a.v),
Muaz'ýn üzerine gelerek þöyle buyurdu: "Senfitneci misin, ey Muaz.
Senfitneci misin, ey Muaz? Filanca sureyi ve filanca sureyi oku. "
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bize Süfyan b. Uyeyne þöyle haber verdi: Bize Ebu Zübeyir,
Cabir'den benzerini söyledi ve þunu da ilave etti: Nebi (s.a.v) þöyle buyurdu:
"A'la, Leyl, Tarýk ve benzerlerini oku. " Tahric: Müslim, Namaz 1/340; Müsned el-Hamidi, 2/523-524
no: 1243
Süfyan þöyle dedi: Amr'a
þöyle dedim: Ebu Zübeyir þöyle diyor: Ona þöyle dedi: "A 'la, Leyl ve
Tarýk 'z oku." Amr da "iþte bu ya da benzerleri" dedi.
Bize Rebi', Ýmam
Þafii'nin þöyle dediðini haber verdi: Bize Abdülmecid þöyle haber verdi: Bana
Ýbn Cüreyc þöyle haber verdi: Amr, Cabir'in þöyle dediðini nakletti: Muaz,
Resulullah (s.a.v) ile beraber yatsý namazýný kýlýyor ve Sonra kavmine giderek
onlara imam oluyordu. Bu namaz kendisi için nafile, onlar için ise farzdý. Tahric: Musannef Abdurrazzak, Namaz 2/8 no; 2265; Sünen
ed-Oarekutni, 1/274-275
Bize Ýbrahim b. Muhammed
þöyle haber verdi: ÝbnAden, Ubeydullah b. Mýksem'den; o da Cabir b.
Abdullah'tan þöyle nakletti: Muaz b. Cebel, Resulullah (s.a.v) ile beraber
yatsý namazýný kýlýyor ve Sonra kavmine giderek onlara yatsý namazýnda imam oluyordu.
Bu namaz onun için nafiledir. Tahric: Musannef
Abdurrazzak, Namaz 2/8 no; 2265; Sünen ed-Oarekutni, 1/274-275
Bize güvenilir raviler,
Ýbn Uleyye ya da baþkasý, Yunus'tan þöyle haber verdi: El-Hasan, Cabir b.
Abdullah'tan þöyle nakletti: Resulullah (s.a.v) insanlarla öðle namazýný korku
namazý olarak Batn-ý Nahla'da kýldýnyordu. Bir grupla beraber iki rekat
kýldýrdýktan Sonra selam verdi. Sonra baþka bir grup geldi ve onlara da iki
rekat kýldýrdýktan Sonra selam verdi. Tahric:
Sünen, Korku namazý 3/178 no: 24/1552
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Nebi (s.a.v)'in son kýldýrdýðý iki rekat kendisi için
nafiledir. Ama onunla beraber kýlanlar için farzdýr.
Bize Rebi', Ýmam
Þafii'nin þöyle dediðini haber verdi: Bize Abdülmecid þöyle haber verdi: Ýbn
Cüreyc, Ata'nýn þöyle dediðini haber verdi: Kýlamadýðýn öðle namazýndan Sonra,
ikindi namazýný imamla beraber idrak edersen, imamla beraber idrak ettiðin
namazý öðle namazý yap ve ondan Sonra ikindi namazýný kýL. Ýbn Cüreyc þöyle
dedi: Ata, bundan Sonra, bunu haber verirken þöyle dedi: Bu, eðer öðle namazýný
kýlamayýp ikindi namazýný imamla beraber idrak ettiðinde imamla beraber idrak
ettiðin namazý öðle namazý olarak (ve ikindiyi kendi baþýna) kýl denirdi. Tahric: Marife, Namaz 2/367 no: 1478; Musannef
Abdurrezzak, 2/6 no: 2259
Bize Rebi', Ýmam
Þafii'nin þöyle dediðini haber verdi: Bize Müslim b. Halid, Ýbn Cüreyc'den
þöyle haber verdi: Ata, yatsý namazýna geç geldiðinde, insanlara kýyamda yetiþir
ve onlarla beraber iki rekat kýldýktan sonra üzerlerine iki rekat daha bina
ederdi. Yatsý namazý için hazýrlanýrken Ata'yý öyle gördüðünü beyan etmiþtir. Tahric: Marife, Namaz 2/367 no: 1479
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bize Abdülmecid, Ýbn Cüreyc'in þöyle dediðini haber verdi:
Ata þöyle dedi: "Kim ikindi namazýný unutur ve onu akþam namazýnda
hatýrlarsa, akþamý ikindi namazý yapsýn. Ama onu akþam namazýný kýldýktan sonra
hatýrlarsa, bu durumda onu o zaman kýlsýn." (Önce ikindi namazýný kýlsýn,
sonra akþam namazýný.) Tahric: Musannef Abdurrazzak, 2/6 no: 2260
Ömer b. el-Hattab (r.a)
ve Ensar'dan bir adamýn buna benzerrivayetleri olmuþtur. Tahric: Marife, Namaz 2/368
Ebu'd-Derda ve Ýbn
Abbas'tan da buna yakýn þekilde rivayet edilmiþtir. Tahric: Marife, Namaz 2/368
Vehb b. Münebbih,
el-Hasan ve Ebu Reca el-Utaridi þöyle diyorlardý: Ebu Reca el-Utaridi'nin
yanýna, öðle namazýný kýlmak isteyen bir grup geldi. Onun namaz kýldýðýný
görünce ona þöyle dediler: "Geliþ sebebimiz sadece seninle beraber namaz
kýlmak içindir." "Sizi boþa çýkarmam." dedi ve kalkýp onlara
imam oldu. Bunu Ebu Katan, Ebu Halde'den; o da Ebu Reca el-Utaridi'den
zikretti. Tahric: Marife, Namaz
2/368
Bize Rebi', Ýmam
Þafii'nin þöyle dediðini haber verdi: Bize Abdülmecid þöyle haber verdi: Ýbn
Cüreyc þöyle dedi: Bir zat, Tavus'a þöyle dedi: "Ýnsanlarý kýyamda bulunca
onu son yatsý yaptým." (Tavus da) "Ýsabet ettin." dedi. Tahric: Marife, Namaz, 2/369
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bu zikrettiklerimizin tamamý sünnetten olduðu gibi kýyasa da
uygundur. Namaz kýlanýn niyeti kendisini baðlar. Bir baþkasýnýn niyetine
muhalefet etmesi, ona imam olsa da, niyetini ifsat etmez. Ýmam seferi olduðu
için iki rekata niyet ederse, ona uyarak namazýný kýlan mukimin farzý dört
rekat olduðu için dört için niyet etmesinin caiz olduðunu gömýüyor musun? Yahut
imama dört rekýitlý namazýn son rekatýnda ulaþan kimsenin, imam'ýn ondan önce
üç rekat kýlmasýna raðmen ve imama tabi olanýn ilk rekatý olmasýna raðmen
(kalan kýsmýný kendisinin tamamlamasýnýn) caiz olduðunu görmüyor musun? Yahut
imam farz namazý kýlmak için niyet eder ve onunla beraber namaz kýlan kiþinin,
farz namazý için niyet etmeden nafile ya da adak namazýna niyet etmesinin caiz
olduðunu görmüyor musun? Yahut namazkýlan birisine uyarak namazýmýzý onun
namazýna ilhak ederiz. Ama -belki de- namaz kýlan þahsýn nafile kýlmýþ olmasýna
raðmen namazýmýzýn caiz olduðunu görmüyor musun? Yahut imamýn namazý fasit
olduðunda arkasýndakiler namazlarýný tamamlarlarsa ve imama uyanlarýn namazý
fasit olunca da o namazý tamamladýklarýný görmüyor musun? Eðer imama tabi
olanýn namazý, imamýn namazýnýn fasitliðiyle bozulmuyorsa, o zaman imamýn
niyeti ona tabi olanlardan farklý olmasý halinde, evla olan namazlarýnýn
bozulmamasý deðil mi? Bu meseleyle ilgili, Resulullah (s.a.v)'in sünnetinden
ispat ettiðim deliller kafi olmuþtur.
Ýmam nafile kýldýðý
yerde, ona bir kiþinin münferiden farz ýn kýlýnabileceði bir zamanda farz için
niyet ederek tabi olmasý halinde o þahsýn kýlmýþ olduðu namaz, farz namazý
kabul edilir. Ayný þekilde imam farz için niyet ettiði yerde ona tabi olanýn
nafile için niyet etmesi halinde, imama tabi olan þahsýn kýldýðý namaz nafile
kabul edilir. Bunun ikisi arasýnda fark yoktur. Eðer kiþi, imama ikindi
namazýna ulaþtýðýnda öðle namazýný kýlamamýþsa, imam'ýn arkasýnda öðle namazý
için niyet etmesi halinde, kýlmýþ olduðu namaz öðle namazý kabul edilir. Ve
ondan sonra ikindi namazýný kýlar.
Bu hususta müstehab
olan; kiþinin farz namazýna imamla beraber baþlamasý ve her ikisinin niyetinin
ayný namaz için olmasýdýr.
Sonraki için týkla: