CUMA GÜNÜ MESCÝD'OE
BÝR KÝMSEYÝ OTURDUÐU VERDEN KALDIRMAK
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Yüce Allah þöyle buyurmuþtur: "Ey iman edenler! Size,
'Meclislerde yer açýn.' denildiði zaman açýn ki, Allah da size geniþlik versin.
Size, 'Kalkýn,' denildiði zaman da kalkýn ki, Allah içinizden inananlarýn ve
kendilerine ilim verilenlerin derecelerini yükseltsin. Allah, yaptýklarýnýzdan
hakkýyla haberdardýr." (Mücadele, 11)
Bize Ýbn Uyeyne anlattý,
ona Abdullah b. Ömer, Nafi'den naklen anlattý, o da Ýbn Ömer'den þöyle
nakletti: Resulullah (s.a.v) þöyle buyurdu: "Biriniz bir kimseyi oturduðu
yerden kaldýrýp yerine oturmasýn. Ama birbirinize yer açýn, geniþlik saðlayýn.
" Tahric: Buhari, 4/145;
Müslim, 4/1714.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Ýster imam olsun, ister bir baþkasý olsun, bir adamýn birini
yerinden kaldýnp yerine oturmasýný uygun görmem. Ama birbirlerine yer açmalarýný
emrederim.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bir insanýn rastgele oturmuþ olmasý veya imamýn namaz
kýldýracaðý mihraba oturmuþ olmasý ya da mescide girenlerin yolunun üzerinde
oturmuþ olmasý dýþýnda bir kimsenin oturduðu yerden kaldýnlmasýný mekruh
görürüm. Fakat mescidin dar ve namaz kýlanlarýn da kalabalýk olmasýndan dolayý
insanlara yüzü dönük oturmuþ sa ve yüzünü de çevirecek durumda deðilse ve bu
durumu namaz kýlanlara bir zorluk çýkarmýyorsa bu þekilde insanlara dönük
oturmasýnýn ve insanlarýn da ona yer açmalarýnýn bir sakýncasý olmaz. Bununla
beraber edeb gereði böyle yapmamasý daha güzelolur. Buna raðmen böyle yaparsa
bunu mekruh görmem ve namazýlli iade etmesi de gerekmez.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bizim konuyla ilgili görüþümüz budur. Bir kimsenin baþýna
mescidden çýkmasýný gerektiren bir hal gelirse, sonra oturduðu yere geri
gelirse, onun yerine oturan kimsenin ona yer vermesini daha uygun görürüm.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bir kimsenin Cuma günü veya baþka bir gün mescidde oturan
bir kimseyi kaldýnp onun yerine oturmasý mekruhtur. Ama bir kimse biri için yer
ayýrýr þekilde mescidde oturur ve o adam gelince ona yer verirse bunda herhangi
bir sakýnca görmem. Çünkü bu, önceden oturan kiþinin gönüllü olarak yaptýðý bir
þeydir.
Yine kimse için yer
ayýrmak maksadýyla deðil sadece kendisi için oturur ve sonra gelen biri için
gönüllü olarak yer açarsa bunun da bir sakýncasý olmaz. Mescitte bir yerde
oturan birinin de hutbeyi duyabilmek için yerinden kalkýp benzeri bir yere
oturmasý dýþýnda yerinden kalkmasýný da mekruh görürüm.
Ama baþka biri için
oturduðu yerden kalkýp ona yer vermesini ve kendisinin de benzer bir yere
oturmasýný mekruh saymam. Çünkü bu deðiþiklik ilk oturanýn gönül hoþluðuyla yer
vermesinden ibarettir. Kim buna benzer bir þey yaparsa mekruh saymam ve Cuma
namazýlli da yeniden kýlmasý gerekmez.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bize Ýbrahim b. Muhammed anlattý. Ona Süheyl, babasýndan; o,
Ebu Hureyre'den, o da Resulullah (s.a.v)'den þöyle rivayet etti: "Biriniz
Cuma günü mescidde yerinden kalkar sonra geri dönerse o yere tekrar oturmak
hususunda önceliðe sahiptir. " Tahric:
Müslim,4/1715.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bize Ýbrahim b. Muhammed þöyle anlattý: Babam, Ýbn Ömer'den
Resulullah (s.a.v)'in þöyle buyurduðunu rivayet etti: "Bir kimse birini
sýkýþtýrarak kalkmaya zorlayýp yerine oturmaya kalkmasýn. " Tahric: Buhari, 4/145; Müslim, 4/1714.
Ýmam Þafii (r.a.) bize
anlattý, ona Abdulmecid, Ýbn Cureye'den; o, Süleyman b. Musa'dan; o, Cabir'den;
o da Resulullah (s.a.v)'den þöyle rivayet etti: "Biriniz Cumagünü mescidde
oturan kardeþini yerinden kaldýrmasýn, sadece 'yer açýn! ' desin. " Tahric: Beyhaki, el-Marife, 2/518-519; Müslim,4/1715.
Sonraki için týkla: