DÜÞMANýN
ALIKOYMASINDAN BAÞKA BÝR SEBEPLE iHSAR / ENGELLENMEK ALIKONULMAK
Bize er-Rebi' haber verip
dedi ki: Þafii (Allah ondan razý olsun) dedi ki: Bir adam hac için ihrama girip
sultan onu hapsedecek olursa, eðer bu hapsin bitiþi ile birlikte hacca
yetiþeceði kanaatine sahipse, Mekke'ye kadar yolu da güvenli ise ihramdan
çýkmaz.
Salýverildiði takdirde
devam eder. Þayet ne kadar hapiste kalacaðý onun için belirsiz ve ne zaman
biteceðini bilemiyor ise yahut da süresi belli olmakla birlikte,
salýverileceðinde hacca yetiþemeyecek ise ya da kendi beldesine devam etmesi
imkansýz ise, muhsar kimsenin ihramdan çýkmasý gibi, o da ihramdan çýkabilir.
Bütün bu hususlarda kýyas; onun düþmanýn alýkoymasý halinde olduðu gibi, muhsar
olduðudur. Bunun benzeri ise hac yapmak üzere ihrama giren bir kadýnýn kocasý
tarafýndan alýkonulmasýdýr. Hac etmek niyetiyle ihrama girip de efendileri
tarafýndan alýkonulan köleler de onun gibidir.
Þafii (Allah ondan razý
olsun) farz olmayan hac için, ihrama girip anne babasý tarafýndan ya da
onlardan birisi tarafýndan alýkonulan kiþi ile ilgili olarak ben, onun týpký
muhsar kimsenin ihramdan çýkmasý gibi ihramdan çýkabileceði görüþündeyim.
Þafii (Allah ondan razý
olsun) dedi ki: Bu hüküm, onun bu haccýnýn nafile hac -tetavvu- olmasý halinde
böyledir. Ama yapacaðý hac, farz hac olup bunun için ihrama girmiþ ise, haccýný
devam ettirir, artýk haccý tamamlamasý onun için bir gereklilik olup bu
maksatla ihrama girdikten sonra, anne babasýndan herhangi birisi bu hususta ona
engel olamaz.
Birisi dese ki:
- Þayet düþman hem korku
veren hem engelleyici ise ne dersin? Çünkü sen ihramlý bir kimseye düþmanýn
engelolmasý sebebi ile ihramdan çýkmasýna izin verdin. Peki, sence kiþinin
babasý, annesi kölenin efendisi ve kadýnýn kocasý bu durumda mýdýr? Ona þöyle
denilir:
- Evet. Bunlar da
engelleyici olmalarý itibari ile onunla ayný manada olduðu gibi, çoðu bakýmdan
da onun gibidir. Onlarýn engelleme haklarý olmalarý itibari ile böyledir. Fakat
düþmanýn onlarý engelleme hakký yoktur. Bu dediðin kimseler ise düþman gibi
korkutmamalarý itibari ile düþmandan farklýdýr. Dese ki:
- Baþka bir anlamda bir
arada olmakla birlikte bir bakýma onlar düþmandan farklý iken onlarý nasýl bir
arada söz konusu ettin? Derim ki:
- Bunlar bir manada(bazý
sebeplerden dolayý) ortaktýrlar. Ayrýca bunlar da fazladan engelolabilme
haklarý vardýr. Birden çok kiþiden bellediðime göre, bir kadýn þayet farz
olmayan bir hac için ihrama girecek olursa, kocasý ona engel olabilir.
[1112] Nebi (s.a.v.)'tan
þöyle buyurduðunu belledim: "Bir kadýnýn kocasý hazýr iken onun izni
olmaksýzýn bir gün oruç tutmasý helal deðildir."
Bu (hüküm) farz hakkýnda
deðil de nafile hakkýndadýr. Eðer kadýnýn kocasýnýn izni olmaksýzýn oruç
tutmasý helal deðilse, oruç tutacak olsa, ona oruç açtýrmasý hakkýdýr. Çünkü
kadýnýn bu durumda (nafile) oruç tutma hakký yoktur. Ýþte hac da böyledir.
Efendinin kölesi üzerindeki otoritesi ise kocanýn karýsý üzerindeki
otoritesinden daha güçlüdür. Kiþinin ebeveyninden birisinin hakký da kocanýn
karýsý üzerindeki hakkýndan daha büyüktür. Onlara itaat etmek daha vaciptir.
Ýþte o dediklerimi bundan dolayý söyledim.
Sonraki için týkla: