CEZANIN KARÞILIÐI OLAN
ORUÇ NASIL TESBÝT EDÝLÝR?
Þafii (Yüce Allah'ýn
rahmeti ona) dedi ki: Aziz ve celil Allah: "Veya bunun dengi oruç
tutmaktýr:' buyurmuþtur.
[1213] Bize Said, Ýbn
Cüreyc'den haber verdiðine göre o Ataya: "Yahut bunun dengi oruç
tutmaktýr:' buyruðu ne demektir diye sormuþ, o þöyle demiþtir: Þayet öldürdüðü
av hayvanýnýn dengi bir koyun ya da fazlasý ise koyuna yiyecek (buðday)
cinsinden kýymet biçilir. Sonra her bir müdlük miktar yerine bir gün oruç
tutar.
Þafii dedi ki: Bu yüce
Allah'ýn izni ile Atanýn dediði gibidir. Ben de böyle diyorum. Ayný þekilde
eðer ceza olarak kesmesi gereken bir deve olursa, böyle yapýlýr ve eðer
herhangi bir avýn kýymeti karþýlýðýnda ona ödemesi gereken bir müd olursa, ona
karþýlýk bir gün oruç tutar. Eðer öldürdüðü av hayvanýnýn kýymeti bir müdden
fazla ama iki müdden az olursa, iki gün oruç tutar. Ýþte tam bir müdde
ulaþmayan her bir küsurat yerine bir gün oruç tutar.
[1214] Bize Müslim, Ýbn
Cüreyc'den haber verdi. O Atadan bu manada rivayet etti.
Þafii dedi ki: Birisi
dese ki:
- Bir müddün yerine bir
gün oruç tutacaðým tam bir müde ulaþmayan bir müdden fazlasý karþýlýðýnda da
bir gün daha oruç tutacaðým neye dayanarak söylüyorsun? Derim ki:
- Ben bunu aklen ve
kýyasen söyledim. Dese ki:
- Bu hususta kýyas
nerede, aklen bu mana nerede, nasýlolur? Derim ki:
- Þuna ne dersin? Eðer
bir çekirge öldürmüþ bir kimsenin onun kýymeti karþýlýðýnda bir hurma tanesi yahut
bir lokmacýk tasadduk etmeden býrakabilir mi? Çünkü onu öldürmesi haramdýr.
Cezasý vardýr. Kýymeti az diye karþýlýksýz býrakýlmaz. Sonra onun karþýlýðý
olan kýymetini vermek yerine oruç tutmayý uygun görse, herhangi bir þekilde bir
günden daha az oruç tutmasý onun için yeterli olabilir mi? Eðer:
- Hayýr derse ben de
derim ki:
- Ýþte biz de aklýmýzIa
tutulmasý gereken asgari oruç süresi bir gün olduðunu biliyoruz. Aklen ve kýyas
yoluyla da þunu biliyoruz: Talak bütündür parçalara bölünemeyeceðine göre bir
kimse bir tahkýn bir parçasýný verecek olsa, onun için bir talak söz konusu
olur. Yine aklen biliyoruz ki, cariyenin iddeti hür kadýnýn iddetinin
yarýsýdýr. Ama ay hali ilri yarýya bölünememektedir. Bu sebeple cariyenin
iddetini iki ay hali kabul ettik.
Sonraki için týkla:
DENK OLAN ORUÇ
VE YÝYECEK (BUÐDAY) IN TAYÝNÝNDEKÝ ÝHTÝLAFLAR