|
NAMAZ / BOZAN ÞEYLER-KONUÞMAK |
A. HARF TELAFFUZ ETMEK
A. ÝKÝ HARF KONUÞMAK
B. ANLAMLI BÝR HARF
KONUÞMAK VEYA BÝR HARFÝ UZATARAK SÖYLEMEK
A. ÝKÝ HARF KONUÞMAK
Namaz kýlarken, gerek
Arapça gerekse baþka bir dilde, insanlarýn konuþmalarýndan iki harf konuþulmasý
halinde namaz bozulur.
Bu iki harf ister -kum-
"kalk!" ifadesinde olduðu gibi anlamlý bir ifade olsun,
Ýster la tekum
"kalkma!", kuud "otur!" gibi namazla ilgili bir ifade
olsun, Ýsterse Arapçadaki "an" ve "min" harfleri gibi kendi
baþýna anlamý olmayan harfler olsun hüküm aynýdýr. (a e u harfleri arapçada
harekedir, harf deðil)
[*] - Bunun delili
Müslim'in Zeyd b. Erkam' dan rivayet ettiði þu hadistir: "Allah'a saygý ve
baðlýlýk içinde namaz kýlýn." [Bakara, 238] ayeti indirilinceye kadar biz
namazda konuþuyorduk. Bu ayet indirildikten sonra susmamýz emredildi,
konuþmamýz yasaklandý.
[*] - Muaviye b. Hakem
es-Sülemý þöyle demiþtir: Allah Resulü (s.a.v.) ile birlikte namaz kýlarken bir
adam hapþýrdý. Ben Yerhamükallah dedim. Topluluktakiler bana ters ters baktý.
Ben "vay baþýma! Niye bana dik dik bakýyorsunuz?" dedim. Bu sefer de
elleriyle dizlerine vurmaya baþladýlar. Onlarýn beni susturmaya çalýþtýðýný
görünce sustum. Nebi {s.a.v.} namazýný tamamlayýnca þöyle buyurdu: Namaz var ya
iþte onda insanlara ait sözlerden herhangi birinin söylenmesi uygun
deðildir.(Müslim, Mesacid, 1199; Ebu Davud, Salat, 930)
Ýki harf, konuþma
türündendir; çünkü sözün dayandýðý en az harfli ifade biri baþlangýç biri bitiþ
için olmak üzere iki harften oluþur.
"Kelam"
sözcüðünün "bir anlamý olan ifade" anlamýnda kullanýmý sonradan
dilbilginlerince bulunmuþ bir terimdir.
B. ANLAMLI BÝR HARF
KONUÞMAK VEYA BÝR HARFÝ UZATARAK SÖYLEMEK
Namazda iken anlamý olan
tek harf konuþulmasý halinde de namaz bozulur.
Þirbiný buna Arap dilinden üç örnek
vermiþtir: Bunlar; 1) Vikaye sözcüðünün
emri olan "kaf" harfi ki bu "koru!" anlamýna gelir, 2) Va'y sözcüðünün emri olan "ayn"
harfi ki bu "ezberle, kavra!" anlamýna gelir, 3) Veþy sözcüðünün emri olan "þin"
harfi ki bu "süslel" anlamýna gelir. Türkçede buna karþýlýk olarak þaþýrma anlamýna
gelen "o" ve "a", soru sorma anlamýna gelen "e'' örnek
verilebilir. (çev.)
Daha doðru olan görüþe
göre anlamý olmasa bile bir harfi uzatarak söylemek de böyledir. Uzatmak elif,
vav ve ya harfleriyle olur. Uzatarak söylenen söz gerçekte iki harften
oluþmaktadýr.
Ýkinci görüþe göre
uzatarak bir harfi söyleme durumunda namaz bozulmaz. Çünkü bu bazen iþba'
amacýyla yapýlabilir, bu durumda uzatma bir harf sayýlmaz. (Bu, Arap diline
özgüdür.)
Bu tartýþmalarýn tümü az
miktarda uzatma hakkýndadýr; þayet uzatma çok miktarda olursa bu namazý haydi
haydi bozar.
BÝR SONRAKÝ SAYFA ÝÇÝN
AÞAÐIDAKÝ LÝNKE TIKLAYIN
B. ÖKSÜRMEK, GÜLMEK, AÐLAMAK, ÝNLEMEK, ÜFLEMEK GÝBÝ
FÝÝLLERÝN HÜKMÜ