|
NAMAZ / BOZAN ÞEYLER-BAÞKA FÝÝL |
A. NAMAZDA ÝKEN FAZLADAN
"NAMAZ FÝÝLLERÝ ÝÇÝNDE BULUNAN BÝR FÝÝLÝ" YAPMAK
1. Kiþi namazda iken,
[yapmasý gerekenden] farklý bir fiil yap sa [bakýlýr]:
a) Yaptýðý fiil namaz
fiilleri cinsinden bir fiil ise, unutarak yapma dýþýnda bu fiilin yapýlmasýyla
namaz bozulur.
b) Yaptýðý mý namaz
fiilleri cinsinden bir fiil deðilse, az miktarda yapýlýnca deðil çok miktarda
yapýlýnca namaz bozulur.
Çokluk örfe göre
belirlenir.
1. Kiþi namazda iken
namazda meþru kýlýnmamýþ fiillerden birini yapsa [bakýlýr]:
[a] - Yaptýðý fiil namaz
fiilleri cinsinden ise -unutarak yapma dýþýnda- bu fiilin yapýlmasýyla namaz
bozulur. Örneðin fazladan bir rüku, secde, kuud, kýyam yapsa, mesbukun imama
uymak üzere yaptýðý durumda olduðu gibi bu fiilleri mutmain bir þekilde [tadili
erkana uygun olarak] yapmamýþsa bile namaz bozulur. Çünkü bu kiþi namazia
oynamýþtýr.
not: Mesbuk: Ýmama namazýn baþýnda
deðil de arasýnda veya sonunda uyan kimse.
Ancak kiþi rükudan
doðrulduktan sonra, dinlenme oturuþu miktarýnca otursa sonra secde yapsa veya
tilavet secdesinde ayaða kalkmadan önce dinlenme oturuþu yapsa bunun namaza
zararý olmaz; çünkü bunlar namazda var olduðu bilinen ve namazýn rüknü olmayan
oturuþlardýr. Fazladan rüku yapmak ise farklýdýr; çünkü bu namazda bir
rükündür. Bunun namazýn düzenini deðiþtirme konusundaki etkisi diðerine göre
daha þiddetlidir.
Kiþi yýlan öldürmek vb.
bir amaçla kýyamdan rüku yapar gibi eðilse -Harezml'nin dediði üzere- bunun
namaza zararý olmaz.
[b] - Ancak fiili
unutarak yapmýþsa namazý bozulmaz.
[*] - Çünkü Nebi
(s.a.v.) öðle namazýný beþ rekat kýlmýþ, sehiv secdesi yapmýþ, bu namazý tekrar
kýlmamýþtýr. (Buharl, Salat, 404; Müslim, Mesacid, 1281)
2. Ezral'nin dediðine
göre yeni Müslüman olma sebebiyle veya alimlerden uzakta bulunmasý sebebiyle
hükmü bilemeden yapmak, unutarak yapmak gibidir.
El-Envar'da þöyle
denilmiþtir: Kiþi sehiv secdesi gerektirmeyen bir fiil yaptýðý halde bunun se
cdeyi gerektirdiðini zannederek secde yapsa; þayet yeni Müslüman olduðundan
yahut da alimlerden uzakta olup sorma imkaný bulamadýðýndan bunu yapmýþsa
namazý bozulmaz.
3. Kiþi imamýna uyarak
fazladan bir fiil yapsa bunun namaza zararý olmaz. Örneðin rükudan doðrulan
birine uysa, fazladan yapýlan fiilde imama uymasý gerekir.
4. Kiþi -cemaatle namaz
konusunda geleceði üzere- imamdan önce rüku veya secde yapsa bunlarý tekrar
yapmasý gerekir.
Bu durumlarda kiþinin
fazladan bir rüku veya secde yaptýðýný söylemek doðru olsa bile, imama uyma
sebebiyle bu namazý bozmaz.
5. Kiþi namazda secde
ayeti okusa ve secde yapmak üzere eðilse, rüku yapma seviyesine geldiðinde
secde yapmaktan vazgeçse bu caiz olur. Bu, birinci teþehhüdün bir kýsmýný
okumak gibidir.
6. Kiþi sert bir yere
secde yapsa, alný yara olmasýn diye alnýný kaldýrsa sonra tekrar secde yapsa
Kadý Hüseyin iki ihtimalden bahsetmiþtir:
[Birinci ihtimal]:
Baþýnýn aðýrlýðý ile sert zemine yüklenmiþse namaz bozulmaz, aksi takdirde
namaz bozulur. Bu ihtimal diðerinden daha güçlüdür.
[Ýkinci ihtimal]:
Herhalükarda namazý bozulur.
7. Nevevi'nin
"fiil" ifadesi, sözü dýþarýda býrakmýþtýr. Kiþi selam dýþýnda sözlü
bir rüknü yerinden baþka bir yere taþýsa veya kasten tekrarlasa -bir sonraki
konuda geleceði üzere- Þafii'nin açýk ifadesine göre bunun namaza zararý olmaz.
Ancak selamý yerinden baþka bir yere taþýrsa [vaktinden önce selam verirse]
bunun namaza zararý olur.
BÝR SONRAKÝ SAYFA ÝÇÝN
AÞAÐIDAKÝ LÝNKE TIKLAYIN