|
KURBAN |
GÝRÝÞ
Arapçada
"kurban" anlamýna gelen kelimenin farklý okunuþ ve yazýlýþlarý
[Arapçada
"kurban" anlamýna gelen] -el-udhiyyete- "udhiyye" kelimesi,
[kuþluk vakti anlamýna gelen] "dahve" kelimesinden türetilmiþtir.
Kurban kesiminin ilk vakti kuþluk vaktinde olduðu için kurban kesimine bu
kökten türetilen isim verilmiþtir.
Bu kelimenin
"udhiyye" ve "idhiyye" þeklinde okunuþlan mevcut olduðu
gibi "ya" harfinin þeddeli ve þeddesiz okunuþu da mevcuttur. Çoðulu
"edah" þeklindedir.
Buna -dehiyyetun- ve
çoðuluna -dehaya- da denilmektedir.
Yine -idhatun- ve
çoðuluna tenvinli olarak -edhen- da denilmektedir. Nitekim ertaten - erten
kelimeleri de böyledir.
Böylece kurban anlamýna
gelen sekiz farklý kelimenin mevcut olduðu görülmektedir.
Kurban, kurban bayramý
gününden teþri k günlerinin sonuncusuna kadar Allah'a yaklaþmak amacýyla
kesilen dört ayaklý hayvanlara verilen isimdir.
Kurban kesmenin
meþruiyeti konusunda [icma bulunmaktadýr. Ancak] icmadan da önce temel delil þu
ayetlerdir:
> Biz, büyük baþ
hayvanlan da sizin için Allah'ýn (dininin) iþaretlerinden (kurban) kýldýk.
Onlarda sizin için hayýr vardýr. Þu halde onlar, ayaklan üzerine dururken
üzerlerine Allah'zn ismini anýnýz (ve kurban ediniz). Yan üstü yere
düþtüklerinde ise, artýk (caný çýktýðýnda) onlardan hem kendiniz yeyin, hem de
ihtiyacýný gizleyen-gizlemeyen fakirlere yedirin. Ýþte bu hayvanlan biz,
þükredesiniz diye sizin istifadenize verdik.
> Onlarýn ne etleri
ne de kanlan Allah'a ulaþýr; fakat O'na sadece sizin takvanýz ulaþýr. Sizi
hidayete erdirdiðinden dolayý Allah'ý büyük tanýyasýnýz diye O, bu hayvanlan
böylece sizin istifadenize verdi. (Ey Muhammed!) Güzel davrananlan müjdele!
[el-Hac, 36-37]
Kurbanlar, Allah'm
dininin alametlerindendir.
Bu konuda diðer bir ayet
de "o halde Rabbin için namaz kýl, kurban kes!" [Kevser, 2] ayetidir.
Bu ayetin yorumuna iliþkin görüþler içinden en meþhur olaný burada "namaz
kýl" emri ile "bayram namazý", "kurban kes" emriyle de
kurban bayramýnda kesilen kurbanlar kastedilmektedir.
Müslim'in rivayet ettiði
hadise göre Hz. Peygamber (s.a.v.) iki tane boynuzlu beyaz koçu kendi elleriyle
kurban olarak kesti. Keserken besmele çekti, tekbir getirdi, ayaðýný
hayvanlarýn yüzüne dayadý. (Müslim, Edahi, 5060)
Bu hadiste geçen
"emlah" kelimesi bir görüþe göre halis beyaz demektir. Bir görüþe
göre ise beyazý siyahýndan fazla anlamýna gelir. Baþka bir görüþe göre üzerinde
kýzýllýk görülen koyundur. Bu konuda baþka þeyler de söylenmiþtir.
Tirmizi ve Hakim'in Hz.
Aiþe'den rivayet ettikleri hadis ise þöyledir:
> Ademoðlu kurban
bayramý gününde kan akýtmaktan daha fazla Allah'ýn sevdiði bir amel
iþlememiþtir. Kesilen kurbanlar kýyamet gününde boynuzlarzyla, týrnaklarzyla
gelecek.
Kesilen kurbanýn kaný
yere düþmeden Allah katýnda üstün bir konuma yerleþir. Þu halde içinizden
gelerek kurban kesin. (Tirmizi, Edahi, 1493; Müstedrek, Edahi, 4, 222)
Rafii ve Ýbnü'r-Rif'a þu
hadisi zikretmiþlerdir:
> Kurbanlýklarýnýzý
iri kesin; çünkü onlar sýratta sizin binekleriniz olacaktýr.(Ýbn Hacer,
Telhisu'l-habir, 4, 138
)
Ýbnü's-Salah, bu hadisin
sabit olmadýðýný söylemiþtir.
BÝR SONRAKÝ SAYFA ÝÇÝN
AÞAÐIDAKÝ LÝNKE TIKLAYIN