NAMAZDA NÝYET

 

Ýmam Þafii (Allah rahmet etsin) þöyle dedi: Allah (c.c) namazlarý farz kýlmýþtýr. Resulullah (s.a.v) de namazýn vaktini, rekat sayýsýný ve her namaz için ne yapýlmasý gerektiðini beyan etmiþtir. AyrýcaAllah (c. c), bazý namazlarýn farz, bazýlarýnýn da nafile olduðunu beyan ederek Nebi (s.a.v)'e hitaben þöyle buyurmuþtur.

 

"Gecenin bir kýsmýnda da uyanarak sana mahsus fazla bir ibadet olmak üzere teheccüd namazý kýl ki, Rabbin seni Makam-ý Mahmud'a ulaþtýrsýn." (Ýsra, ý 7/79) Bu emri -daha Sonra- Resulullah (s.a.v) açýklayarak -en doðrusunu Allah bilir- namazlarýn hangisinin farz, hangisinin nafile olduðunu beyan buyurmuþtur. Farz namazlar; vakti belli olan namazlar olup yerini baþka namazlar doldurmayan ve mutlaka namaz kýlacak kiþinin farz niyetiyle eda etmesi gereken namazdýr.

 

Ýmam Þafii (Allah rahmet etsin) þöyle dedi: Farz namazý kýlacak kiþinin kýlacaðý namazý; mutlaka vakit girdikten Sonra, taharet üzere, söz konusu namaz için niyet ederek ve tekbir alarak kýlmasý gerekir. _Bu sayýlan maddelerden herhangi birini terk etmesi halinde namazý geçerli olmaz.

 

Ýmam Þafii (Allah rahmet etsin) þöyle dedi: Namaz için alýnan niyet, tekbir yerine geçmez. Niyetin geçerli olmasý için mutlaka tekbirle beraber alýnmasý gerekir. Tekbirden önce veya tekbirden Sonra alýnmaz. Niyet edip namazý kýlmak üzere kalkan bir kiþi, tekbir almayý unutur yahut baþka bir sebepten dolayý terk eder ve daha Sonra tekbir alýp namazýný kýlarsa, kýlmýþ olduðu bu namaz geçerli sayýlmaz. Ayný þekilde eðer kiþi, belirli bir namaz kýlmak kastýyla niyet ettikten Sonra söz konusu niyetinden vazgeçip baþka bir namaz eda etmek için niyet ederse, -kýlmak için niyet ettiði namazýn o vaktin namazý yahut geçmiþ vaktin namazý olmasý fark etmeksizin- namazý geçerli olmaz. Bu, kýlacaðý namazý ayniyle/hangi namaz olduðunu olduðu gibi tayin etmediðinden dolayýdýr. Namaz, net olarak hangi namaza niyet ettiyse ona niyet edip þüpheden uzak kalmadan ve niyette baþka bir namazý onunla karýþtýrmadan kýlýnmazsa geçerli olmaz. Eðer kiþi, bir namazý kaçýrýrsa ve kaçýrdýðý namazýn öðle namazý mý yoksa ikindi namazý mý olduðunu tayin etmeden kaçýrdýðý namaz için niyet edip tekbir alýrsa da namazý geçerli olmaz. Bu, niyetiyle tayin edilmiþ belirli bir namazý kastetmediði için böyledir.

 

Ýmam Þafii (Allah rahmet etsin) þöy le dedi: Bunun için þöy le dedik: Eðer kiþi kaçýrmýþ olduðu namazýn hangi namaz olduðunu tayin edemiyorsa, her namazý kýlacaðý zaman kaçýrmýþ olduðu namaz için niyet ederek beþ vakit namaz kýlar. Eðer iki namaz vakti kaçýrmýþ ve hangi namazlar olduðunu biliyorsa, niyet edip birisine baþladýktan sonra hangisine niyet ettiðine dair þüpheye düþerse, iki namazý da geçerli olmaz. çünkü namazýnýn geçerli olmasý için hangi namaza niyet ettiðini net bir þekilde tayin etmiþ olmasý gerekir.

 

Ýmam Þafii (Allah rahmet etsin) þöyle dedi: Eðer kiþi kýlmak istediði namaza niyet edip baþladýktan sonra yapmýþ olduðu niyetten baþka niyete gider ve namazý kýlmaya devam ederse, namazýna zararý olmaz. çünkü namaza giriþinde namazý caiz kýlacak niyetle giriþ yapmýþtýr. Namaza niyetle girdikten sonra yapmýþ olduðu niyetten baþka niyete gitmesi namazý fasit etmez. Namazda söz konusu niyetten ayrýlmamasý halinde uygulama geçerli kalýr.

Eðer kiþi namaza niyetle girdikten sonra niyeti kýlmýþ olduðu namazdan baþka bir namaza yahut namazdan ayrýlmak için deðiþtirmesine raðmen namazdan çýkýþ yapmaz, daha sonra da niyetini geri alýrsa, niyeti deðiþtirdiði andan itibaren namazý fasit olmuþ olur. Bu durumda da söz konusu namazý iade etmesi gerekir. Ayný þekilde namaza niyetle girdikten sonra içinden, "Bu niyetle devam mý, yoksa terk mi edeyim?" diye geçirse; eðer namaza giriþte yapmýþ olduðu niyetten ayrýlmýþsa namazý fasit olur. Ama namaza giriþinde net bir þekilde niyet ettikten sonra niyetini niyet ettiðinden baþkasýna hamletmez (çünkü niyeti her an zikretmek zorunda deðildir) ve daha sonra namaza giriþinde niyeti hususunda þüpheye düþtükten sonra amel etmeden önce hatýrlarsa namazý geçerli olur. Burada sözü edilen amel, kýraat yahut rükü yahut sücuttur. Söz konusu þüpheyle beraber secdeye varýp baþýný kaldýrýr ve secdeye bir daha varýrsa bu fiili amel olmuþ olur. Niyetinde þüphesi olarak sözü edilen amel cinsinden bir amel iþlerse namazýný iade eder. Ama amel gerçekleþmeden önce hatýrlarsa namazý geçerli olur.

 

Bir niyetle namaza giriþ yaptýktan sonra niyetini baþka bir namazý eda etmeye çevirirse, namaz, -nafile yahut farz namazý olmasý fark etmeksizinniyetini çevirdiði namaz için sayýlýr. Ve ilk niyet edip giriþ yaptýðý namaz geçerli olmaz. çünkü niyeti ondan çevirerek baþka namaza hamletmiþtir. Ayrýca daha sonra niyetini çevirdiði namaz da geçerli olmaz. Ona niyeti çevirmesi kafi gelmez. Çünkü giriþte ona niyetle baþlamamýþtýr.

 

Kiþinin hangi namazý kýlacaðýný net bir þekilde tayin etmeden önce tekbir getirmesi halinde namazý geçerli olmaz. Çünkü bu davranýþýyla hangi namazý eda edeceðini niyetiyle netleþtirmeden namaza baþlamýþ sayýlýr.

 

Öðle ve ikindi namazlarýný kaçýran kiþi, kalkýp öðle namazýný eda edeceði zaman öðle ve ikindi namazlarý için beraber niyet etmesi halinde her iki namaz geçerli sayýlmaz. Çünkü öðle namazý için de ikindi namazý için de niyeti netleþtirmemiþtir.

 

Kiþi hangi namazý kaçýrdýðýný net bir þekilde bilmediði namaz kalkýp niyet ederek tekbir almasý söz konusu namazý eda etmiþ sayýlmaz. Ta ki kaçýrmýþ olduðu namazýn hangi namaz olduðunu tespit edinceye kadar.

 

Sonraki için týkla:

 

NAMAZA GÝRMEK ÝÇÝN ALINAN TEKBÝR