ÝTÝKAF

 

BIR BAB

 

Bize er-Rebi' b. Süleyman haber verip dedi ki: Þafii dedi ki: Ýtikaf, bir sünnettir. Kendisine bir ay itikafyapmayý vacip kýlan (adayan) bir kimse itikafa güneþ batýmýndan önce girer ve ayýn bitiminde güneþ batýnca o itikaftan çýkar.

 

Dedi ki: Vacip itikafta þart koþmakta bir sakýnca yoktur. Bu da þöyle demekle olur: "Eðer herhangi bir arýzi durum ile karþýlaþýrsam itikaftan çýkabilirim:'

Gün sayýsýný niyet etmeden ve itikaf vacip olmaksýzýn itikaf yapmasýnda bir sakýnca yoktur, ne zaman dilerse de çýkar.

 

Cuma namazý kýlýnan mescitte itikaf yapmayý daha çok severiz. Böyle olmayan bir mescitte itikaf ise, cumadan cumaya kadar olur. Bir mescitte itikafta bulunmayý adayacak olup o mescit yýkýlýrsa, onun bir tarafýnda itikaf yapar. Buna gücü yetmezse itikaftan çýkar. O mescit bina edildiði zaman, kendisi de döner ve itikafýna kaldýðý yerden devam eder.

Ýtikaf yapan bir kiþi, dilediði takdirde kendi evine ya da baþka yere küçük ve büyük abdest ihtiyacýný görmek için çýkabilir, fakat ihtiyacýný bitirdikten sonra kalmaz. Evine girdiði zaman hastanýn halini sormasýnda da bir sakýnca yoktur. Alýþveriþ yapmasýnda, bir þeyler dikmesinde, ilim adamlarýyla oturmasýnda, sevdiði þeyleri konuþmasýnda -günah olmadýðý sürece- bir sakýnca yoktur. Sövmek de tartýþmak da itikafý bozmaz.

 

Dedi ki: Ýtikaf vacip ise, hasta ziyaret etmez, cenazeye katýlmaz. Bununla birlikte müezzin bir kimsenin itikaf yapmasýnda mescidin içinde yahut dýþýnda olsun minareye çýkmasýnda bir sakýnca yoktur, fakat namaz kýldýrmakla görevli kimse için ezan okumasýný mekruh görürüm. Bununla birlikte kaza etmesinde bir sakýnca yoktur. Eðer bildiði bir þahitlik olup onu yapmaya çaðýrýlacak olursa, bu daveti kabul etmesi kap eder. Eðer bu daveti kabul ederse, itikafýn kazasýný yapar. Ýtikafta bulunan kiþi, evinde yemek yiyecek olursa ona bir þey düþmez.

 

Kendisine itikafý vacip kýlmýþ bir kimse, hastalandýðý takdirde çýkar. Ýyileþince döner ve itikafýna kaldýðý yerden devam eder. Ýyileþtikten sonra mazeretsiz bir süre kalacak olursa, itikafýna yeniden baþlar. Ýtikafa girmiþ bir kimse ihtiyaç olmadýðý halde dýþarý çýkarsa, itikafý bozulur. Ýtikaftaki kiþi orucunu bozar yahut cima ederse, itikafa -eðer oruç ile birlikte vacip bir itikaf ise- yeniden baþlar. Kadýnýn itikaf etmiþ olmasý halinde de durum böyledir.

 

Dedi ki: Allah için üzerine bir ay (itikaf) borcum olsun demekle birlikte muayyen bir ayýn adýný vermeyip arka arkaya kaydýný da zikretmese ne zaman dilerse, itikaf yapar, bununla birlikte bu itikafýný arka arkaya yapmasýný daha çok severim.

 

Ýtikaf, cimadan dolayý -haddi gerektireni dýþýnda- ifsat olmaz. Öpmek de, tenlerin deðinmesi de, bakmak da -inzal olsun olmasýn- itikafý bozmaz. Kadýnýn durumu da böyledir. Bu itikafýn mescitte ya da baþka bir yerde olmasý arasýnda da fark yoktur.

 

Birisi: Bir ay boyunca gündüzün itikaf yapmak Allah için borcum olsun, dese gece itikaf yapmayýp gündüzün itikaf yapma imkaný vardýr. Ayný þekilde gündüzün bir ay süreyle filan kiþi ile Allah için konuþmayacaðým, dese de durum böyledir. Allah için kendisine bir ay itikaf sorumluluðunu yüklese ve o ayý bir gün dýþýnda itikafla geçirse, o günün kazasýný yapmakla yükümlüdür. Kiþi, vacip bir itikafta bulunsa, sultan yahut da bir baþkasý zorlayarak istemediði halde dýþarý çýkarsa, ona bir þey düþmez. Ne zaman fýrsat bulursa, itikafýna kaldýðý yerden devam eder. Ayný þekilde bir had ya da bir borç sebebiyle onu dýþarý çýkartýp hapsetmesi halinde de durum böyledir. Hapisten çýktýktan sonra dönüp kaldýðý yerden devam eder.

 

Ýtikaftaki kiþi, gece ya da gündüz sarhoþ olursa, itikafýný bozar ve eðer bu itikaf vacip ise, ona yeniden baþlamakla yükümlüdür. Ýtikaftaki kiþi, bir ihtiyaç sebebiyle dýþarý çýksa, onun bir alacaklýsý da karþýsýna çýksa, o borcunun ödenmesi için bir vekil tayin etmesinde bir sakýnca yoktur. Eðer itikaftaki borçluyu alacaklýsý, itikafa devam etmekten alýkoyacak olursa, onu serbest býraktýðýnda dönüp itikafýna devam eder. Eðer itikaftaki kiþi, validen korkarsa, çýkar, güven bulduðu takdirde kaldýðý yerden devam eder.

 

Vacip itikaf; kiþinin: "Þu kadar þu kadar itikaf yapmak Allah için borcum olsun" demek suretiyle olur. Vacip olmayan itikaf ise, hiçbir niyet yapmaksýzýn itikafta bulunmasýdýr. Ýtikaf yapan bir gün niyet edip günün ortasýnda itikafa girerse, ertesi gün ayný vakte kadar itikafýný sürdürür. Allah için bir gün itikaf yapmak borcum olsun, derse fecirden önce güneþin batýmýna kadar itikafa girer. Eðer iki gün itikafta bulunmayý kendisine Allah için borç olsun, derse; fecirden önce girer, bir gün, bir gece ve bir gündüz itikafta bulunur ancak geceyi istisna ederek yalnýz gündüzü niyet etmiþ olmasý hali müstesnadýr.

 

Allah için oruçlu olarak bir ay itikafta bulunmayý niyet etse, sonra da bunu yapamadan ölse onun adýna her bir günün yerine bir müdd (fakirlere) yedirilir. Eðer hasta olduðu halde böyle bir adakta bulunmuþ olup saðlýðýna kavuþmadan ölürse, ona hiçbir þey düþmez. Bir aydan daha az bir süre iyileþtikten sonra ölürse, iyi ve saðlýklý olduðu her bir gün karþýlýðýnda onun adýna bir müdd (fakirlere) yedirilir.

 

Rebi' dedi ki: Ýtikaf yapýp oruç tutma borcu olduðu halde ölürse, onun adýna yemek yedirilir. Eðer buna imkan olmazsa ona bir þey düþmez.

 

Adamýn gece itikaf yapmasýnda bir sakýnca yoktur. Ramazan bayramý birinci günü de Kurban bayramý birinci günü de teþrik günleri de itikafta bir sakýnca yoktur. Ýtikaf oruçsuz da olabilir. Eðer 'filan kimsenin geleceði gün itikaf yapmak Allah'a borcum olsun', deyip o kiþi günün ilk vaktinde yahut son vaktinde gelirse, o günün geri kalanýný itikafla geçirir. Eðer o kiþi kendisi hasta yahut hapiste iken gelirse, iyileþtiði ya da hapisten çýktýðý zaman kazasýný yapar. O kiþi geceleyin gelirse, ona bir þey düþmez. Þayet adýný vererek Allah için bir ay itikafta bulunmayý borcum olsun diye adarsa, o ayýn da geçmiþ olduðu görülürse, ona bir þey düþmez.

 

Dedi ki: Ýtikaftaki kiþi itikafta iken hac için ihrama girse, itikafýný tamamlar, fakat haccýn geçeceðinden korkarsa, haccýný yapmaya gider. Eðer itikafý arka arkaya yapýlmasý gerekiyorsa, hacdan geldikten sonra yeniden baþlar. Þayet arka arkaya yapýlmasý gerekmiyorsa, kaldýðý yerden devam eder.

 

Mescid-i Haram'da itikaf yapmak, onun dýþýndaki mescitlerdeki itikaftan daha faziletlidir. Nebi (s.a.v.)'ýn Mescidi de böyledir. Mescit ne kadar büyük, cemaati ne kadar çok olursa, itikafýn fazileti daha büyüktür. Kadýn, köle ve yolcu da diledikleri yerlerde itikaf yaparlar, çünkü bunlarýn cuma namazý kýlmak yükümlülükleri yoktur. Kadýn, itikaf yapmayý kendisine borç adayacak olursa, kocasýnýn onun bu itikafýný engellemeye hakký yoktur. Kölenin, müdebberin (azat olmasý efendisinin ölümüne baðlý bulunan köle) ve ümmü'l-veledin efendileri de onlarý (böyle bir itikaftan) alýkoyabilir. Bunlara izin verdikten sonra, itikaf tamamlanmadan onlarý alýkoymak isterse, onun bu hakký da vardýr, fakat mükatep kölenin efendisinin kölesinin itikafýna engel olma hakký yoktur. Yarýsýna hürriyeti verilmiþ köle, birkaç gün itikafta bulunmayý kendisine borç olarak adayacak olursa, bir gün itikaf yapýp bir gün hizmet etme hakký -itikMýný tamamlayýncaya kadar- vardýr.

 

Ýtikaf yapan kiþi delirse ve senelerce bu halde kaldýktan sonra kendisine gelse, kaldýðý yerden devam eder. Kör ve kötürüm kimseler, itikaf hususunda saðlýklý kimse gibidir.

 

Ýtikaftaki erkek ve kadýnýn istedikleri elbiseyi giymelerinde, istediklerini yemelerinde, istedikleri kokularý sürünmelerinde bir sakýnca yoktur. Mescitte uyumasýnýn da, mescitte sofra kurmasýnýn, mescitte leðende elleri yýkamasýnýn da bir sakýncasý yoktur. Ýtikaf yapan kiþi, unutup dýþarý çýksa, sonra geri dönse, itikMý bozulmaz. Ýtikattaki kiþinin baþýný mescitten dýþarý çýkartarak / çýkararak yakýnlarýndan birisinin baþým yýkamasýnda da bir sakýnca yoktur, çünkü Rasulullah (s.a.v.) böyle yapmýþtýr. Ýtikaftaki kimsenin kendi nikihým kýymasýnda da baþkasýnýn nikihým kýymasýnda da bir sakýnca yoktur. Ýtikaf yapan kadýnýn kocasý ölürse, itikaf'tan çýkar. Ýddet müddetini tamamlandýktan sonra dönüp kaldýðý yerden devam eder. Þöyle de denilmiþtir: Kocasý ölen kadýnýn itikaftan çýkma hakký yoktur, böyle bir þey yaparsa, itikMa yeniden baþlar. Allah elbette ki en iyi bilendir.

 

Sonraki için týkla:

 

HACCETMESÝ ÝCAP EDEN KÝMSELERE HACCÝN FARZ OLUÞU