|
Hasta Ziyareti Adabý |
8766- Hz. Aiþe
bildiriyor: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir hastayý ziyarete gittiðinde
elini onun baþý ve göðsünde gezdirir: "insanlarýn Rabbi! Sýkýntýsýný gider
ve ona þifa ver. Þifa versen sensin. Senden baþka þifa verecek yoktur. Ona,
hastalýðý söküp atan bir þifa ver" diye dua ederdi. Vefatýna sebep olan
hastalýðý sýrasýnda elini tutup göðsüne koydum ve bu sözleri söylemeye
baþladým. Ancak Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) elini elimden çekti
ve: "Allahým! Beni Refik-i ala 'nýn içinde kýl" dedi.
Müslim, Sahýh'de
Þu'be'den rivayet etti.
Tahric: Ýsnadý sahihtir.
- Müslim, selam (2/1722).
Buhari ile Müslim, Sevri
kanalýyla A'meþ'ten "Sað elini gezdirir" lafzýyla zikretmiþlerdir. -
Buhari, týb (7/24,26) ve Müslim, selam (2/1722).
Cerir ise A'meþ'ten
rivayet ederken: "Saðýný gezdirir" lafzýný kullarýmýþtýr. - Müslim,
selam (46).
Huþeym ise A'meþ'ten
rivayet ederken: "Sað elini aðrýsý olan yere koyar" lafzýný
kullanmýþtýr. - Müslim, selam (2/1722).
Ebu Salih el-Eþ' ari de
Ebu Hureyre'den þöyle bildiriyor: "Resulullah (Sallallahu aleyhi ve
Sellem) ashabýndan hasta olan birini ziyarete gittiðinde elini kapatýp onun
alnýna koyardý. Bunu da hasta ziyaretini tamamlayan unsurlardan biri olarak
görürdü." - Beyhaki, es-Sünenü'I-Kübra (3/381-382) ve Ýbnu's-Sünni,
Amelu'l-yevm ve'I-leyle (541, 542).
8767- Aiþe binti Sa'd, babasýndan
bildiriyor: Mekke'de hastalandýðým zaman Resulullah (Sallallahu aleyhi ve
Sellem) beni ziyarete geldi. Elini alnýma koydu, sonra elini göðsümün ve
kamýmýn üzerinde gezdirip: "Allahým! Sa'd'a þifa ver ve hicretini
tamamla" diye dua etti.
Buhari, Sahih'de Mekki b.
Ýbrahim'den rivayet etti.
Tahric: Ýsnadý sahihtir.
- Buhari, marda (7/6).
8768- Ebu Umame'nin
bildirdiðine göre Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) þöyle
buyurmuþtur: "Hasta ziyaretinizin tam olmasý elinizi hastanýn alnýnýn veya
elinin üzerine koyup nasýl olduðunu sormanizla olur. Selamlaþmanýn tam olmasý
da tokalaþmakla olur. ''
Tahric: Ýsnadý zayýftýr.
Tirmizi 5/76 (2731).
8769- Ebu Umame'nin
bildirdiðine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) þöyle buyurmuþtur;
"Hastayý ziyarete giden kiþi rahmete dalmýþ olur. Kiþinin hasta
ziyaretinin tam olmasý da elini hastanýn üzerine koymasiyla olur."
Tahric: Ýsnadý zayýftýr.
Tabenini, M. el-Kebir (8/251) ve Ýbn Ebi Dünya, el-Marad vel-keffarat (109).
8770- Ebu Umame
el-Bahili'nin bildirdiðine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) þöyle
buyurmuþtur: "Hasta ziyaretinizin tam olmasý elinizi hastanýn üzerine
koyup sabahý ve akþamý nasýl ettiðini sormanýzla olur."
Tahric: Ýsnadý zayýftýr.
Ýbn Ebi Dünya, el-Marad vel-keffarat (67) ve Ýbnu' s-Sünni, Amelu'l-yevm
ve'l-leyle (536).
8771- Ata der ki:
"Hasta ziyaretinin tam olmasý elini hastanýn üzerine
koymanla
gerçekleþir."
Tahric: Ýsnadý hasendir.
Ýbn Ebi Dünya, el-Marad vel-keffarat (110).
8772- Ata der ki:
"Hasta ziyaretinin tam olmasý, elinizi hastanýn üzerine koymanýzla
gerçekleþir."
8773- Ata der ki:
"Hasta ziyaretinin tam olmasý, hastaya elinizle
dokunmanýzla olur.''
8774- Ýbn Abbas
bildiriyor: Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) hasta olan bedeviyi
ziyarete gitti. Ona: "Seni iyi gördüm. inþaallah da seni günahlarýndan
temizleyecektir" buyurdu.
Buhari, Sahih'de rivayet
etti. - Buhari, tevhid (8/192) ile menakib (4/181).
Bunun da hedefi, yanýna
girilen hastaya teselli vermektir. Seleften bazýlarý bunu müstehab görüp
uygulamýþtýr. Hastaya: "Kendini nasýl hissediyorsun?" diye sormanýn
bir sakýncasý olmaz. Zira Hz. Aiþe, Medine'ye geldiðinde ateþi çýkan babasý Ebu
Bekr ile Bilal'a bunu sormuþtur.
Nebi de (Sallallahu aleyhi
ve Sellem) bir kadýna: "Ey ümmü filan! Kendini nasýl görüyorsun?"
diye sormuþtur. - Ýbn Ebi Dünya, el-Marad vel-keffarat (107).
8775- Nafi' der ki: Ýbn
Ömer hasta birinin yanýna girdiði zaman hastalýðýný sorardý ve: "Allah
hakkýnda hayýrlýsýný versin" derdi.
Tahric: Ýsnadý hasendir.
Buhari, el-Edebu'l-Müfred (527).
8776- Ýmran b. Hudayr
bildiriyor: Ebu Miclez bana: "Hastanýn yanýnda sadece hoþuna gidecek
þeyleri söyle" dedi. Yaralýyken de yanýma gelir: "Bugün kabilede
saðlýðý iyi görülen kiþileri sayýyorlardý, seni de içlerinde saydýlar"
derdi. Ben de buna sevinirdim.
Bu konuda isnadý zayýf
olan merfü bir hadis rivayet edilmiþtir.
Tahric: Ravileri
güvenilirdir. Ýbn Ebi Dünya, el-Marad vel-keffarat (48).
8777- Enes b. Malik'in bildirdiðine
göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) þöyle buyurmuþtur: "Dört
þeyi (hastalýðý) kötü görmeyin, zira dört þeye (hastalýða) engel olur. Göz
iltihabýný kötü görmeyin, zira körlüðün önünü keser. Gribi kötü görmeyin, zira
cüzamýn önünü keser. Öksürmeyi kötü görmeyin, zira felcin önünü keser.
Çýbanlarý da kötü görmeyin, zira alaca hastalýðýnýn önünü keser.''
Tahric: Ýsnadý zayýftýr.
Ýbn Adiy, el-Kamil (7/2687), Zehebi, Mizan (4/376), Ýbn Hacer, el-Lisan
(6/255), Ýbnu'l-Cevzi, el-Mevdu'at (3/204) ve Suyuti, el-Leallu'l-Masnu'a
(2/402).
8778- Ebu Said
el-Hudri'nin bildirdiðine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) þöyle
buyurmuþtur: "Bir hastanýn yanýna girdiðiniz zaman iyileþeceði yönünde
umutlandýrýp kederini azaltmaya çalýþm. Bu. takdirin önüne geçecek deðildir,
ancak hastanýn gönlünü hoþ tutar. ''
Musa b. Muhammed b.
Ýbrahim mutabaatý olmayan münker rivayetlerde bulunur. Doðrusunu Allah bilir.
Daha zayýf olan baþka bir kanalla da rivayet edilmiþtir.
Tahric: Ýsnadý çok zayýftýr.
Tirmizi 4/412 (2087) ve Ýbn Mace 1/462 (1438).
8779- Cabir b.
Abdillah'ýn bildirdiðine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) þöyle
buyurmuþtur: "Biriniz bir hastanýn yanýna girdiði zaman onunla tokalaþsýn,
elini alnýna koysun, halini hatýrýný sorsun. iyileþeceði yönünde onu
umutlandýrsýn. Ayrýca kendisine dua etmesini istesin. zira hastanýn duasý
meleklerin duasý gibidir. ''
Tahric: Ýsnadý zayýftýr.
Ýbn Ebi Dünya, el-Marad vel-keffarat (242).
8780- Nu'man b. Ebi Ayyaþ
ez-Zuraki der ki: "Hasta ziyareti hastalýðýn üçüncü gününden sonra
baþlar."
Güçlü olmayan bir isnadla
bu konuda merfU olan bir hadis de rivayet edilmiþtir.
Ýsnadý zayýftýr.
8781 - Enes bildiriyor:
"Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir hastayý ancak hastalýðýnýn
üçüncü gününden sonra ziyaret ederdi.''
Tahric: Ýsnadý
çokzayýftýr. Ýbn Mace 1/462 (1437).
8782- Cabir b.
Abdillah'ýn bildirdiðine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) þöyle
buyurmuþtur: "Hastayý iki günde veya dört günde bir ziyaret edin.
Ziyaretin en makbulü de kýsa olanýdýr. Ancak hasta çok aðýr ise (birden fazla)
ziyaret edilmez. Taziye de bir defa yapýlýr. ''
Tahric: Ýsnadý çok
zayýftýr. Ýbn Ebi Dünya, el-Marad vel-keffarat (212) ve Hatib, Tarýh (11/334).
Ebu Isma, el-Cami'
lakaplý Nuh b. Ebi Meryem'dir. Baþkasý ise kendisinden daha güvenilirdir.
Doðrusunu Allah bilir.
8783- Ali b. Ebi Talib'in
bildirdiðine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Sevabý en
fazla olan hasta ziyareti en kýsa olanýdýr. Taziye de bir defa yapýlýr"
buyurmuþtur.
Tahric: Ýsnadý zayýftýr.
Bezzar, Müsned 1/369 (777).
8784- Said b. el-Müseyyeb
der ki: "Sevabý en fazla olan hasta ziyareti en kýsa olanýdýr.''
Ýsnadý zayýftýr.
8785- Said'in bildirdiðine
göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "En güzel hasta ziyareti en
kýsa olanýdýr" buyurmuþtur.
Tahric: Ýsnadý zayýftýr.
Ýbn Ebi Dünya, el-Marad vel-keffarat (66) Bak: Hatib et-Tebrizi, el-Miþkat
(1/499).
8786- Enes b. Malik'in bildirdiðine
göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem):
"Hasta ziyareti bir
deve saðýmlýðý kadar olmalýdýr" buyurmuþtur.
Tahric: Ýsnadý zayýftýr.
Ýbn Ebi Dünya, el-Marad vel-keffarat (176) ve Deylemi, Müsnedü'lFirdevs 3/80
(422) Bak: Hatib et-Tebrizi, el-Miþkat (1/499).
8787- Ebu Yahya der ki:
Tavus'un: "Hasta ziyaretinin en hayýrlýsý, en kýsa alanýdýr" dediðini
iþittim.
Tahric: Ýsnadý zayýftýr.
Ýbn Ebi Dünya, el-Marad vel-keffarat (62) ve Abdurrezzak, Musannef (3/594).
8788- Ebu Halde bildiriyor:
Galib el-Kattan hasta olan Ebu'ý-Aliye'ye ziyarete geldi. Ancak fazla geçmeden
kalkýnca Ebu'ý-Aliye þöyle dedi: "Þu Araplar ne kadar da kibarlar!
Hastanýn yanýnda fazla durmazlar. Zira hastanýn da ihtiyacý olabilir, ancak
yanýnda oturanlardan utanabilir.''
Tahric: Ýsnadýnda
tanýmadýðým ravi vardýr. Ýbn Ebi Dünya, el-Marad vel-keffarat (66).
8789- Ýbn Tavus,
babasýndan bildiriyor: "Hasta ziyaretinin en hayýrlýsý en kýsa
olanýdýr."
Tahric: Ravileri
güvenilirdir. Abdurrezzak, Musannef (6768).
8790- Mesleme b. Asým der
ki: Hasta olan Ferra'yý ziyarete gittim.
Ziyareti uzun tutup çok
fazla soru sorduðumda bana: "Yaklaþ!" dedi. Yanýna yaklaþtýðýmda da
bana þu beyitleri okudu:
"Hasta ziyareti iki
günde bir yapýlýr Süresi de bir göz kýrpmasý kadardýr Sorularýnla da hastayý
sýkma
iki kelimelik bir soru
yeterli gelir."
Ýsnadý ceyyiddir.
8791 - Þa'bi der ki:
"Kurradan (Kur'an hafýzlarýndan) anlayýþsýz olanlar hasta ailesine
hastadan daha fazla zahmet verirler. Zira vakitsiz gelirler ve oturdular mý
kalkmayý bilmezler.''
Tahric: Ýsnadý zayýftýr.
Ebu Nuaym, Hilye (4/314).
8792- Eyyub der ki: Bana
bildirildiðine göre Ömer b. Abdilazýz hasta olan Ebu Kýlabe'yi ziyaret
ettiðinde: "Ey Ebu Kýlabe! Toparlan da münafýklarý bize güldürme!"
demiþtir.
Ravileri güvenilirdir.
8793- Ukbe b. Amir'in
bildirdiðine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) þöyle buyurmuþtur:
"Hastalarýnýzý yemeye içmeye zorlamayýn. Yüce Allah onlarý yedirip içirir.
''
Tahric: Ýsnadý hasendir.
Tirmizý 4/384 (2040) ve Ýbn Mace 2/1140 (3444).
8794- Ýbn Ömer der ki:
Hz. Ömer'in: "Hastanýzýn caný bir þey istediði zaman onu istediðinden
mahrum etmeyin. Belki de Yüce Allah þifasýný onda kýldýðý için canýnýn
çekmesini dilemiþtir" dediðini iþittim.
Tahric: Ýsnadý zayýftýr.
Ýbn Ebi Dünya, el-Marad vel-keffarat (201) ve Ýbn Hibban, es-Sikat (5/453) .
8795- Hz. Aiþe der ki:
"Bir defasýnda hastalandýðýmda ailem beni su da dahil her þeyden mahrum
etti. Bir gece çok susadým ve yanýmda kimseler yoktu. Bir yerde asýlý olan bir
su tulumuna gittim ve saðlýklýyken nasýl içiyorsam o kadar içtim. Bu içmenin
bedenime ne kadar iyi geldiðini hemen fark ettim."ý
Tahric: Ýsnadý hasendir.
Hakim, Müstedrek (4/408).
Urve der ki: Bundan
dolayý Hz. Aiþe: "Hasta olaný, canýnýn çektiklerinden mahrum etmeyin"
derdi.
Beyhaki der ki: Kiþi
vefat aný gelen bir hastanýn yanýna girdiði zaman ona Yasýn Suresi'ni okur.
Bu konuda Hz.
Peygamber'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Ölmek üzere olan
yakýnlarýnýzin yanýnda bu sureyi okuyun ve fazla ýsrar etmeden her iki þahadeti
getirmesini telkin edin" buyurduðu bize bildirilmiþtir. Bu þekilde ölmek
üzere olan kiþinin yanýnda her iki þahadet, söylemesi yönünde ýsrar etmeden
sadece zikredilir. Bu þekilde ölmek üzere olan kiþi belki bunlarý söyler.
Telkýn, dualar ve son sözü "La ilahe illallah" olan kiþiler konularý
içinde bu hadisi aktardýk.
8796- Ma'kil b. Yesar'ýn
bildirdiðine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem):
"Ölmek üzere olan
yakýnlarýnýzin yanýnda bu sureyi (Yasin Suresi'ni) okuyun" buyurmuþtur.
Tahric: Ýsnadý zayýftýr.
Ebu Davud 3/489 (3121) ve Ýbn Mace 1/465 (1448).
8797- Ebu Said
el-Hudri'nin bildirdiðine göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem):
"Ölmek üzere olan yakýnlarýnýza ''La ilahe illallah'' sözünü telkin
edin" buyurmuþtur.
Müslim, Sahih'de Kuteybe
kanalýyla Abdulaziz b. Muhammed b.
Ubeydillah
ed-Daraverdi'den rivayet etti.
Tahric: Ýsnadý hasendir.
- Müslim, cenaiz (ý).
8798- Muaz b. Cebel'in bildirdiðine
göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): "Son sözü ''La ilahe
illallah'' olan kiþiye cennet vacip olur" buyurmuþtur.
Tahric: Ýsnadý hasendir.
Ahmed, Müsned (S /247) ve Hakim, Müstedrek (1/351).
8799- Ebu Hureyre'nin
bildirdiðine göre Hz. Peygamber (Sallallahu aleyhi ve Sellem) þöyle
buyurmuþtur: "Ölüm meleði ölmek üzere olan bir adamýn yanýna geldi.
Organlarýný açýp bakýnca hayýrlý bir amel bulamadý. Kalbini açýp bakýnca yine
hayýrlý bir þey bulamadý. Aðzýný açýnca dilinin ucunun yanaðýna yapýþmýþ
olduðunu ve ''La ilahe illallah'' dediðini gördü. ihlas sözü olan bu söz
yüzünden de adam baðýþlandý. ''
Tahric: Ýsnadý zayýftýr.
Hatibý Tarih (9/125), Deylemi, Müsnedü'l-Firdevs (2/137) ve Gazali, Ýhya
(4/450).
Resulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem) yine þöyle buyurmuþtur: "Yüce Allah bir kulun cehenneme
atýlmasýný emretti. Kul getirilip kenarýnda durdurulunca döndü ve: ''Rabbim!
Valiahi sana yönelik hüsnü zanným vardý'' dedi. Bunun üzerine Yüce Allah: ''Onu
geri getirini Zira kuluma, benim hakkýmdaki zannýna göre davranýrým'' buyurdu.
"
8800- Ebu Cafer Muhammed
b. Ali es-Savi Verrak b. Ebi Zür'a er-Razi der ki: Ebu Zür'a çarþýda iken eceli
geldi. O sýrada yanýnda Ebu Hatim, Muhammed b. Müslim, Münzir b. Þazan ve bazý
alimler vardý. Akýllarýna telkinle ilgili hadis geldi ve Ebu Zür'a'ya tevhid
sözünü telkin etmek istediler. Bunun üzerine aralarýnda: "Gelin bu
konudaki hadisi zikredelim" dediler. Ebu Abdillah Muhammed b. Müslim:
"Dahhak b. Mahled Ebu Asým'ýn Abdulhamid b. Cafer'den, onun da Salih'ten,
onun da ... " demeye baþladý. Ancak sadece "Filanýn filandan ...
" diyor ve daha da ileriye götüremiyordu.
Ebu Hatim de:
"Bundar'ýn Ebu Asým'dan, onun da Abdulhamid b. Cafer'den ... " dedi
ve susup daha da ileriye götüremedi. Diðerleri de susup dinliyordu. Bunun
üzerine son nefesini vermekte olan Ebu Zür'a: "Bundar'ýn Ebu Asým'dan,
onun da Abdulhamid b. Cafer'den, onun da Ýbn Ebi Arib'den, onun da Kesir b.
Murra el-Hadrami'den, onun da Muaz b. Cebel'den bildirdiðine göre Resulullah (Sallallahu
aleyhi ve Sellem): ''Son sözü "La ilahe illallah" olan kiþi cennete
girer'' buyurmuþtur" dedi ve vefat etti. - Beyhaki'nin hocasýný
tanýmýyorum. Hasen bir hadistir. Hatib, Tarih (10/335), Mizzi, Tehzibu'l-Kemal
(883) Bak: Zehebi, Siyer (13/76-77) ve Kurtubi, et-Tezkiretü fi ahvali'l-mevta
(s. 45-46).
8801 - Þafii der ki:
Süfyan, hasta olan Fudayl'ý ziyarete geldiðinde Fudayl ona: "Ey Ebu
Muhammed! Ziyaretçiler olmasa hastalýk ne güzel bir nimettir" dedi.
Süfyan: "Ziyaretçilerin neyinden hoþlanmýyorsun?" diye sorunca,
Fudayl: "Þikayetlerden" dedi.
8802- Sabýr konusunda
merfU olarak bize þu hadis bildirilmiþtir: Ebu Hureyre der ki: "Resulullah
(Sallallahu aleyhi ve Sellem) buyurdu ki: "Yüce Allah þöyle buyurur:
"Mümin kulumu hastalýða maruz býraktýðýmda þayet gelen ziyaretçilerine
þikayette bulunmazsa tüm baðlarýndan (hastalýðýndan) kurtanrým ve etini daha
hayýrlý bir etle, kanýný daha hayýrlý bir kanla deðiþtiririm. Amellerine de
günahsýz bir þekilde yeniden baþlar.''
Tahric: Ýsnadý sahihtir.
Hakim, Müstedrek (1/348-349) ve Beyhaki, es-Sünenü'l-Kübra (3/375).
8803- Enes b. Malik der
ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) müslümanlardan olmayan hasta
birini ziyarete gittiðinde yanýnda oturmazdý. Artýk hangi dinden ise sadece
"Ey Yahudi! Nasýlsýn?" veya: "Ey Hýristiyan! Nasýlsýn?"
diye halini sorardý.
Ýsnadý zayýftýr.
8804- Galib el-Kattan der
ki: Hasan'a: "Bize iyilikleri dokunan, hastalarýmýzý ziyaret eden ve
cenazelerimize katýlan Hýristiyan komþularýmýz var" dediðimde: "Sen
de ayný þekilde karþýlýk ver" cevabýný verip þöyle devam etti:
"Kapýlarýna geldiði zaman: ''Kimse var mý? Girebilir miyim?'' de. Girdiðin
zaman: ''Hastanýz nasýl oldu? Durumunu nasýl görüyorsunuz?'' diye sor. Yanýnda
kalkmak istediðin zaman da: ''Þifa ve afiyet Allah'ýn elindedir'' de."
Ýsnadýnda mesrur ravi
vardýr.
Bir sonraki konu için aþaðýdaki linke
týklayýn:
64.Þube:
Müslümanýn cenaze namazýný kýlmak