mÜsned-İ hanbel

buyu’ / aliŞverİŞ

 

ana sayfa      kur’an      hadis      sözlük      biyografi

 

8- vergi (Öşür) memuru, bilirkişi ve benzeri kişilerin kazancı

 

1. osman b. ebi'l-as

 

15210- hasan bildiriyor: İbn amir, kilab b. umeyye'yi eyle'de vergi memuru olarak görevlendirdi. o sırada tarlasında çalışan osman b. ebi'las, kilab'ın yanına gelip dedi ki: "resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem)'in şöyle buyurduğunu işittim: ''gecenin öyle bir saati vardır ki bu saatte semanın kapıları açılır ve bir münadi: ''İsteyen yok mu, istediğini vereyimi dua eden yok mu, duasını kabul edeyimi bağışlanma dileyen yok mu, kendisini bağışlayayımi'' diye seslenir. hz. davud da bir gece dışarı çıktı ve: ''sihirbaz ve vergi memuru olanlar dışında bu gece allah'tan isteyen kişinin allah mutlaka istediğini verir'' dedi.''

 

kilab bunu duyunca bir gemi hazırlanmasını istedi gemiyle İbn amir'e gelip: "bana verdiğin görevi iade ediyorum" dedi. İbn amir: "nedeni" diye sorunca, kilab: "Çünkü osman bize şöyle şöyle, dedi" karşılığını verdi.

 

[zayıf]

 

diğer tahric: taberani, el-mu'cemu'l-kebir'de (8373) rivayet etti.

6018 (4)'de tekrar etmiştir.

 

 

2. ukbe b. amir

 

15211 (1) ukbe b. amir'in bildirdiğine göre resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem): ''meks (denilen haksız vergiyi) alan kişi cennete giremez'' buyurmuştur.

 

[hasen]

 

diğer tahric: ebu davud (2937) ve İbn huzeyme...

 

 

 

15212 (2)- okbe b. amir el-cüheni'nin bildirdiğine göre resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem); ''meks (denilen haksız vergiyi) alan kişi cennete giremez'' buyurmuştur.

 

[hasen]

 

 

3. ruveyfi' b. sabit

 

15213- ebu'l-hayr der ki: zamanın mısır valisi mesleme b. muhalled, ruveyfi b. sabit'e vergi toplama görevini vermek istedi. ancak rüveyfi': "resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem)'in: ''meks (denilen haksız vergiyi) alan kişi cehennemde olacaktır'' buyurduğunu işittim" dedi.

 

[hasen]

 

heysemi (4474) der ki: "hadisi, İmam ahmed ve taberani m. el-kebir'de rivayet etmiştir. bununla zalim vergi memurlan kastedilmektedir. İsnadında yer alan İbn lehia şaibelidir."

 

 

4. malik b. atahiye

 

15214 (1) malik b. atahiye'nin bildirdiğine göre hz. nebi (sallallahu aleyhi ve sellem): ''(haksız) vergi toplayan birini gördüğünüz zaman öldürün'' buyurmuştur.

 

[zayıf]

 

diğer tahric: ebu ubeyd, emval'de (1630-1) ve taberani, el-mu'cemu'l-kebir'de (19/671) rivayet ettiler.

heysemi (4470) der ki: "hadisi İmam ahmed rivayet etmiştir. ayrıca taberani el-mu'cemu'l-kebir'de şu ilaveyi zikretmiştir: "yani hakkı olmadığı miktarından fazlasını aldığı takdirde." İsnadında ismi belirtilmeyen bir kişi vardır."

 

 

 

15215 (2)- ahmed başka bir kanalla bir öncekinin aynısını bildirip, malik b. atahiye'nin sonunda: "bundan kasıt haksız yere zekat toplayan kişidir" dediğini zikreder.

 

 

5. said b. zeyd

 

15216- said b. zeyd der ki: resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem)'in: ''ey araplar (bedeviler)! üzerinizden öşür vergisini kaldıran allah'a hamdedin'' buyurduğunu işittim.

 

[zayıf]

 

heysemi, mecmau'z-zevaid' de (3/87) zikretmiş ve şöyle demiştir: "ahmed, ebu ya'la ve bezzar rivayet ettiler. İsnadında ismi zikredilmeyen bir ravi vardır. diğer ravileri de güvenilirdir."

 

 

6. bir adam

 

15217- ata b. es-saib, bekr b. vail oğullarından bir adamdan, o da dayısından bildirir: "ey allah'ın resulü! kabilemden öşür alayım mıi" diye sorduğumda: ''Öşürl yahudi ve hıristiyanlardan (azınlık tebadan) alınır. müslümanlardan öşür alınmaz'' karşılığını verdi.

 

[zayıf]

 

müsned'i tertip eden der ki: "farklı kanallarıyla ehl-i kitabdan cizye alınması konusu içinde geçmiştir."

 

13699 (3)'de tekrar etmiştir.

 

 

7. mikdam b. ma'dikerib

 

15218- mikdam b. ma'dikerib der ki: resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) bana: ''mikdamcığım! Şayet öldüğünde idarecilik veya vergi tahsildarlığı veya bilirkişilik yapmamışsan kurtuldun demektir.'' buyurdu.

 

[hasen]

 

diğer tahric: ebu davud, harac 3/131 (2933), beyhaki (6/361) ve İbnu's-sünni, amelu'l-yevm ve'l-leyle'de (s. 127, no: 387) rivayet ettiler.

 

 

sonrakİ