باب: من
لم ير الوساوس
ونحوها من
المشبهات.
5- vesvese vb. Şeyleri Şüpheli olarak görmemek
حدثنا
أبو نعيم:
حدثنا ابن
عيينة، عن
الزهري، عن
عباد بن تميم،
عن عمه قال: شكي
إلى النبي صلى
الله عليه
وسلم الرجل
يجد في الصلاة
شيئا، أيقطع
الصلاة؟. قال:
(لا، حتى يسمع
صوتا أو يجد
ريحا).وقال
ابن أبي حفصة،
عن الزهري: لا
وضوء إلا فيما
وجدت الريح أو
سمعت الصوت.
[-2056-] abbad İbn temîm amcasından şunu rivayet etti: hz. nebi'e namazda
kendisine vesvese gelen kimsenin namazını bozup bozmaması soruldu.
nebi sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "hayır. bir
ses işitinceye veya koku duyuncaya kadar (namazını terk etmesin)".
zührî şöyle demiştir: abdest ancak bir yellenme olduğunda yahut
ses işittiğinde gerekli olur.
حدثني
أحمد بن
المقدام
العجلي: حدثنا
محمد بن عبد
الرحمن
الطفاوي:
حدثنا هشام بن
عروة، عن أبيه،
عن عائشة رضي
الله عنها:
أن
قوما قالوا:
يا رسول الله،
إن قوما
يأتوننا
باللحم، ولا
ندري أذكروا
اسم الله عليه
أم لا؟. فقال
رسول الله صلى
الله عليه
وسلم: (سموا
الله عليه
وكلوه).
[-2057-] aişe r.anha şöyle dedi: bir topluluk: "ey allah'ın resulü!
bazıları bize et getiriyorlar. biz, hayvanları keserken besmele çekip
çekmediklerini bilmiyoruz. (bu etleri yiyelim mii)" diye sordular.
resulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "bu etler üzerine
besmele çekip yiyin."
tekrar: 5507, 7398
aÇiklama: bu konu başlığı,
vera' konusunda aşırıya kaçmanın mekruh olduğunu açıklamak için konulmuştur.
buharî'nin burada amacı, vesveseye kapılanların vera'ını açıklamaktır.
Örneğin bir avı, başka birisine aittir de ondan kaçmıştır gibi bir düşünce ile
yemekten kaçınan, ihtiyaç duyduğu bir şeyi, malının helal mi haram mı olduğunu
bilmediği fakat haram olduğuna dair bir gösterge bulunmayan yabancı birisinden
almaktan kaçınan, zayıf olduğunda ittifak edilen ve delil olmaya elverişli olmayan
bir haber sebebiyle bir şeyi yemekten kaçınan oysa mubah olma delili daha
kuvvetli olan, kendi yorumu geçersiz veya uzak olan bir kimsenin vera’sı
böyledir.
uyarı: kesilen hayvan üzerine besmele çekilmesi ile ilgili
aişe'nin rivayet ettiği hadis, kesimin sahih olması için besmelenin şart
olmadığına ve kesilen hayvandan yemenin caiz olması için de besmelenin şart
olmadığına delil getirilmiştir. bu, muslüman hakkında hüsnü zan besleme, onun
yaptığı işi özellikle de zamanımızda mükemmele (kuralına uygun olmaya) yorma
konusunda temel bir prensiptir.