sÜnen ebu davud

bablar  –  konular  –  numaralar  

savm bahsİ

<< 2432 >>

بَاب فِي صَوْمِ شَوَّالٍ

Şevval ayının orucu

 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُثْمَانَ الْعِجْلِيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُوسَى عَنْ هَارُونَ بْنِ سَلْمَانَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مُسْلِمٍ الْقُرَشِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ أَوْ سُئِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ صِيَامِ الدَّهْرِ فَقَالَ إِنَّ لِأَهْلِكَ عَلَيْكَ حَقًّا صُمْ رَمَضَانَ وَالَّذِي يَلِيهِ وَكُلَّ أَرْبِعَاءَ وَخَمِيسٍ فَإِذَا أَنْتَ قَدْ صُمْتَ الدَّهْرَ قَالَ أَبُو دَاوُد وَافَقَهُ زَيْدٌ الْعُكْلِيُّ وَخَالَفَهُ أَبُو نُعَيْمٍ قَالَ مُسْلِمُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ

 

ubeydullah b. muslim el-kuraşî, babasının şöyle dediğini rivayet etmiştir: rasûlullah (s.a.v.)'e tüm seneyi oruclu geçirmeyi sordum -veya soruldu- da; "Şüphesiz senin üzerinde ailenin hakkı vardır. ramazanı ve peşinden geleni bir de her çarşamba ve perşembeyi tut, işte o zaman sen bütün sene oruc tutmuş (gibi) olursun" buyurdu.

 

 

İzah:

tirmizî, savm; nesaî, siyam

 

ubeydullah b. muslim el-kuraşî: muslim b. ubeydullah'dır. sahâbidir kûfe'de ikâmet etmiştir hz. peygamber'den bu hadisi rivayet etmiştir.

 

ebû dâvud dedi ki: ''ona (muhammed b. osman'a) zeyd el-akelî muvafakat, ebu nuaym ise muhalefet etmiştir. ebu nuaym "(ravi) muslim b. ubeydullahtır. demiştir."

 

bu hadis-i şerifi tüm seneyi oruclu geçirmenin mekruh olduğunu söyleyenlerin delilleri arasındadır. peygamber (s.a.v.) kendisine yıl orucunu soran kişiye cevaben, "şüphesiz senin üzerin­de ailenin hakkı vardır" cevabını vermiştir. bu söz, ibarede yer almayan bir cümlenin illetidir. mana "senin tüm seneyi oruclu geçirmen caiz değil­dir. Çünkü üzerinde ailenin hakkı vardır" şeklinde olmuş olur.

 

bu ifâdeden anlaşıldığı üzere senenin tamamını orucla geçirmenin ca­iz olmamasındaki hikmet, orucun kişiyi zayıflatması ve bu yüzden ailesine karşı olan vazifelerini yapmasına engel olmasıdır.

 

hz. peygamber, kendisine soru soran zata "tüm sene orucunu" men'-ettikten sonra tüm seneyi orucla geçirmiş gibi sevab almanın yolunu gös­termiştir. o da ramazanı müteakib günlerin orucu ile her çarşamba ve perşembe günlerinin oruclarıdır.

 

ramazanı müteakib günlerin orucundan maksat, Şevvalde tutulan al­tı gün oruc olsa gerektir. eğer öyle ise, ameller on katı ile mükafatlandırılacağına göre ramazan orucu ile bu altı günün orucu tüm seneyi orucla geçirmiş gibi sevap almaya sebeptir. Çarşamba ve perşembe günü tutulan oruclar da daha çok sevaba vesile olur. her hafta çarşamba ve perşembe günleri oruc tutulduğunda ayda sekiz gün oruc tutulmuş olur.

 

"cümlesindeki fiilin, fail olan gizli zamirinin ramazana, mefûl olan bariz zamirinde Şabana gitmesi mümkündür. bu durumda mana, ramazanın takib ettiği ay" olmuş olur ki, o da Şaban'dır. bu görüşü benimseyenlere göre, Şaban ayının orucu teşvik edil­mektedir.

 

bu durumda hadisin "şaban ayının orucu" başlığı altına konulması isabetli olmuş olur.