devam: 21- mam'in,
cenaze namazini kildiracaĞl zaman nerede duracaĞi hakkinda gelen hadsler babi
حَدَّثَنَا
نصر بْن علي
الجهضمي.
حَدَّثَنَا
سعيد بْن
عامر، عَن
همام، عَن أبي
غالب؛ قَالَ: - رأيت
أَنَس بْن
مَالِك صلى
على جنازة
رجل. فقام حيال
رأسه. فجيء
بجنازة أخرى،
بامرأة.
فقالوا: يا
أبا حمزة! صل
عليها فقام
حيال وسط
السرير. فقال
له العلاء بْن
زياد: يا أبا
حمزة! هكذا
رأيت رَسُول
اللَّهِ
صَلَى
اللَّهُ
عَلَيْهِ وَسلَّمْ
قام من
الجنازة
مقامك من
الرجل. وقام
من المرأة
مقامك من
المرأة؟ قال:
نعم. فأقبل
علينا، فقال:
احفظوا.
ebu Ğalip
(r.a.)'den; şöyle demiştir: ben, enes bin malik (r.a.)'i şöyle yaparken gördüm:
(abdullah bin umeyr adlı) bir erkeğin cenaze namazını kıldırırken cenaze'nin
başının hizasına doğru durdu, sonra (ensar'dan) bir kad-na ait başka bir cenaze
getirildi. cemaat enes bin malik (r.a.)'e:
ya eba hanıza!
bunun namazını kıldır, dediler. enes (r.a.) na'şın (tam) ortasının hizasına
doğru namaza durdu. sonra el-ala' bin ziyad (r.a.) ona:
ya eba hamza!
resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem)'in erkeğin cenaze namazım kıldırırken
senin durduğun yerde durduğunu, kad-nın cenaze namazım kıldırırken senin
durduğun yerde durduğunu ve senin yaptığın gibi yaptığını gördün (mü) dedi.
enes (r.a.): evet, dedi. bunun üzerine el-ala' (r.a.) bize dönerek: (bunu)
belleyiniz, dedi.
diğer tahric:
hadisi ahmed, tirmizi, ebu davud, tahavi ve beyhaki de rivayet etmişlerdir.
aÇiklama: semure (r.a.)'in hadisini kütüb-i sitte sahipleri
ve beyhaki rivayet etmişler; tirmizi hadisin hasen - sahih olduğunu
söylemiştir.
kadının isminin
Ümmü ka'b olduğu nesai'de belirtilmiştir.
hadis,
lohusalık halinde ölen kad-nın cenaze namazının kıldırılmasının meşruluğuna ve
cenaze namazında imam'ın kad-nın tam ortasının, yani kalçasının hizasına doğru
namaza durmasının müstehablığına delalet ediyor.
ebu galip
(r.a.)'in hadisini ahmed, tirmizi, ebu davud, tahavi ve beyhaki de rivayet
etmişlerdir. tirmizi hadisin hasen olduğunu söylemiştir. ebu davud ve
beyhaki'nin rivayetlerindeki hadis metni çok uzundur.
Ölen erkeğin
abdullah bin umeyr (r.a.) olduğu ve ölen kad-nın ensar'dan olduğu ebu davud'un
rivayetinde belirtilmiştir. tirmizi'nin rivayetinde kad-nın kureyş'ten olduğu
bildirilmiştir.
el-menhel
yazarının dediği gibi bu iki rivayet arasında ihtilaf yoktur. Çünkü kad-nın
aslen kureyş'ten olup, ensar'dan birisiyle evli olması muhtemeldir.
ebu hamza, enes
(r.a.)'in künyesidir. sika tabiilerin meşhur abidlerinden olan basra'lı el-ala'
bin ziyad, enes (r.a.)'in erkek cenazenin başının hizasına ve kad-n cenazenin
kalçasının hizasına doğru durduğunu görünce nebi (sallallahu aleyhi ve
sellem)'in mi böyle yaptığını enes (r.a.)'e sormuş. enes (r.a.) de peygamber
(sallallahu aleyhi ve sellem)'in böyle yaptığını gördüğünü bildirmiştir.
bu hususta
almlern gÖrÜŞler :
bu hadisler,
imamın, cenaze namazını kıldırırken erkek cenazenin başının ve kad-n cenazenin
kalçasının hizasına doğru durmasının müstehablığına delaJet ediyorlar. alimler
bu hususta değişik görüşler beyan etmişlerdir. Şöyle ki :
1- Şafiiler,
davud, bn-i hazm ve hadis ehli, mezkur hadislere göre hükmetmişlerdir.
2- hanbeliler'e
göre erkeğin göğsünün hizasına doğru durulur. kadınınki birinci görüşe göredir.
3- hanefi
alimlerine göre imam, erkeğin ve kad-nın göğüs hizasına doğru durur. ebu hanife
ve ebu yusuf'tan bir rivayete göre erkeğin başının ve kad-nın kalçasının
hizasına doğru durulur. tahavi bu kavli seçmiştir. bu görüş, birinci görüşün
yani Şafii davud, bn-i haxm ve hadisçilerle aynıdır.
4- malikiler'e
göre imam, erkeğin kalçasının hizasına ve kad-nın omuzları hizasına doğru
durur.
yukarıdaki
ihtilaf, efdaliyet ile ilgilidir. aslında imam erkek veya kad-n cenazenin her
hangi bir parçasının hizasına doğru namaz kıldırırsa sahihtir.