DEVAM: 9- KADIN İDDETTE
İKEN BULUNDUĞU EVDEN ÇIKABiLİR Mİ, BABI
حَدَّثَنَا
سفيان بن
وكيع.
حَدَّثَنَا
روح. ح و
حَدَّثَنَا
أحمد بن
منصور.
حَدَّثَنَا
حجاج بن
مُحَمَّد،
جميعا عن ابن
جريح. أخبرني
أبو الزبير،
عن جابر بن
عبد اللَّه.
قَالَ: - طلقت
خالتي. فأرادت
أن تجد نخلها.
فزجرها رجل أن
تخرج إليه.
فأتت
النَّبِيّ
صَلَى اللَّهُ
عَلَيْهِ
وَسَلَم فقال
((بلى فجدي
نخلك. فإنك
عسى أن تصدقي
أو تفعلي
معروفا)).
Câbir (bin
Abdiilah) (r.a.)'dan: Şöyle demiştir: Teyzem (üç talâkla) boşanmıştı.
Hurmalığındaki hurmaları kesmek için (evden dışan) çıkmak istedi. Fakat bir
adam onu (iddette olduğu gerekçesi ile) hurmalığına çıkmasına mâni oldu. Bunun
üzerine teyzem Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)'in yanına gitti (ve durumu
ona arzetti). Nebi (Sallallahu Aleyhi ve Sellem): «Hayır. Hurmalarını kes.
Çünkü şüphesiz (hurmalarından) sadaka vermen veya başka hayır yapman umulur.»
buyurdu.
Diğer tahric:
Bu hadisi, Ahmed, Müslim, Ebu Davud, Nesai ve Beyhaki da rivayet etmişlerdir.
AÇIKLAMA: Tekmile yazarı: Cabir'in teyzesinin ismine ve onu dışarı çıkmaktan
meneden adamın adına bir yerde rastlıyamadım. Sadaka da hayrın bir nevi
olduğuna göre hadiste sadaka verme ile ilgili parça fazla değil mi? diye bir
soru hatıra gelebilir. Buna şöyle cevap verilir: Sadaka sözü ile zekat
kasdedilmiş olabilir, hayırdan maksat da hediye, nafile sadaka ve ikram
olabilir, demiştir.
Hurmaları
ağaçlarından kesip toplama işi genellikle gündüz yapıldığı için, bu hadis üç
talakla boşanma nedeni ile iddette bulunan kadının işi için gündüzleri evden
çıkmasının caizliğine delalet eder.
Tekmile yazarı
bu hadisin şerhinde bu konudaki alimlerin görüşlerini şöyle anlatır; "Bu
hadis üç talakla boşanmış kadının iddette iken ihtiyacını gidermek için gündüzleri
evden çıkmasının caizliğine delalet eder. Malik, Şafii, Ahmed, Sevri ve
el-Leys'in mezhebi budur. Bu alimlere göre kocasının ölümü dolayısıyla iddette
bulunan kadın da gündüzleri işini görmek üzere evden çıkabilir. Hanefi alimler,
ölümle ilgili iddet mes'elesinde bu alimlerin görüşündedirler. Fakat boşanma
ile ilgili iddet mes'elesinde bu görüşte değillerdir. Bunlara göre boşanma
iddetinde bulunan kadın ancak mal, can veya namus tehlikesi gibi çok zaruri bir
mazeret halinde evinden çıkabilir. Başka işler ve mazeretler dolayısıyla dışarı
çıkamaz. Bunların delili boşama iddetinde bulunan kadınlarla ilgili olan Talak
suresinin birinci ayetinde geçen; ''... onları (yani boşama iddetinde bulunan
kadınları) evlerinden çıkartmayınız ... " emridir. Birinci grubtaki
alimler ise bu hadisin anılan ayetin hükmünü hususileştirdiğini söylemişlerdir.