33- ÜmmÜ'l-veled'n
ddet (sÜresnn beyanl) babi
حَدَّثَنَا
علي بن
مُحَمَّد.
حَدَّثَنَا
وكيع عن سعيد
بن أبي عروبة،
عن مطر
الوراق، عن رجاء
بن حيوة، عن
قبيصة بن
ذؤيب، عن عمرو
بن العاص؛
-
قَال: لا
تفسدوا علينا
سنة نبينا
مُحَمَّد
صَلَى اللَّهُ
عَلَيْهِ
وَسَلَم. عدة
أم الولد
أربعة أشهر
وعشرا.
amr bin el-Âs
(r.a.)'den; Şöyle demiştir: nebiimiz muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem)'in
sünnetini bize bozmayınız. Ümmü'l-veled'in iddeti dört ay on gündür,
diğer tahric.
bu hadisi ahmed, ebu davud ve hakim de rivayet etmişlerdir.
aÇiklama: ebu davud'un rivayetindeki metinde az kelime
değişikliği var ise de mana ve hüküm değişmez.
cariyeyi alan
erkek onunla cinsi münasebette bulunup da ondan çocuğu olursa, cariyeye
Ümmü'l-veled denilir ve ona ait bir takım özel hükümler bulunur. yeri
geldiğinde anlatılacaktır.
hadsn fikih
yÖnÜ :
Ümmü'l-veled
olan cariyenin efendisi öldüğü zaman bu cariyenin iddetinin hür kad-nın iddeti
gibi dört ay on gün olduğuna bu hadis delildir. alimlerin bu husustaki
görüşlerine gelince, tekmile yazarı şöyle der:
1. said bin
el-müseyyeb, bn-i cübeyr, bn-i sirin, mücahid, evzai, shak bin raheveyh ve
bir rivayetinde ahmed böyle hükmetmişlerdir. delilleri bu hadistir. bir de şu
var: bu cariye, efendisinin ölümü ile kendiliğinden azad edilmiş sayılır. artık
hür bir kad-n durumuna geçtiği için onun gibi iddeti olur .
2. hanefiler,
ata, sevri ve nahai: efendisi tarafından azad edilmekle veya efendisinin ölümü
ile azad edilmiş sayılan cariyenin iddeti üç kur'dur. Çünkü Ömer (r.a.) ve
başka sahabilerden rivayet edildiğine göre kendileri: Ümmü'l-veled'in iddeti üç
hayızdır, demişlerdir. Şu halde hüküm budur, demişlerdir.
3. malik ve
Şafii'ye göre bunun iddeti bir hayızdır.
osman, bn-i Ömer, aişe ve el-hasan (r.a.)'den bu kavil rivayet
olunmuştur. ahmed'den de böyle bir rivayet vardır.