ana sayfa             sureler    konular

 

fussİlet

44

وَلَوْ جَعَلْنَاهُ قُرْآناً أَعْجَمِيّاً لَّقَالُوا لَوْلَا فُصِّلَتْ آيَاتُهُ أَأَعْجَمِيٌّ وَعَرَبِيٌّ قُلْ هُوَ لِلَّذِينَ آمَنُوا هُدًى وَشِفَاء وَالَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ فِي آذَانِهِمْ وَقْرٌ وَهُوَ عَلَيْهِمْ عَمًى أُوْلَئِكَ يُنَادَوْنَ مِن مَّكَانٍ بَعِيدٍ

 

44. eğer biz onu arapça olmayan bir kuran yapsa idik, elbette: "ayetleri açıklanmalı değil miydii arapça olmayan ile arap olan bir kimse mi oluri" diyeceklerdi. de ki: "o iman edenler için bir hidayet ve bir şifadır. İman etmeyenlerin ise kulaklarında bir ağırlık vardır ve o onlar için bir körlüktür." İşte onlar kendilerine uzak bir yerden seslenilir (gibidirler).

 

yüce allah'ın: "eğer biz onu arapça olmayan bir kuran yapsa idik, elbette: ayetleri açıklanmalı değil miydii arapça olmayan ile arap olan bir kimse mi oluri diyeceklerdi..." buyruğuna dair açıklamalarımızı üç başlık halinde sunacağız:

 

1- kuran'ın mucize oluşunun ortaya Çıkması:

2- kuran başka bir dile tercüme edildiği takdirde o tercümeye kuran denemez:

3- arab peygambere arapça olmayan bir kuran ve kuran-ı kerim'de arapça olmayan lafızların varlığı:

 

1- kuran'ın mucize oluşunun ortaya Çıkması:

 

"eğer biz onu arapça olmayan" yani arapların dışındakilerin dilinde "bir kuran yapsa idik, elbette ayetleri açıklanmalı değil miydii ", diyeceklerdi." ayetleri bizim dilimizde açıklanmalı değil ıniydii Çünkü biz arabız, arapça olmayan dili anlayamayız "diyeceklerdi."

 

böylelikle yüce allah bu kitabı onun mucize oluşunun ortaya çıkması için onların diliyle indirmiş olduğunu açıklamış olmaktadır. Çünkü onlar hem nazım, hem nesir itibariyle söz söyleme türlerini insanlar arasında en iyi bilenlerdi. onlar kuran-ı kerim'e karşı çıkarak onun benzerini ortaya koymaktan aciz olduklarına göre; bu, kuran'ın allah tarafından gönderilmiş olduğunun en açık bir delili demektir. eğer arap olmayanların diliyle indirilmiş olsaydı, bu sefer: biz bu dili bilmiyoruz, diyeceklerdi.

 

2- kuran başka bir dile tercüme edildiği takdirde o tercümeye kuran denemez:

 

bu husus böylece sabit olduğuna göre: bu kuran-ı kerim'in arapça olduğuna, onun arap diliyle indirilmiş olduğuna, arapça dışındaki bir dil ile gelmediğine, arapçadan bir başka dile aktarıldığı takdirde kuran olmadığına açık bir delildir.

 

3- arab peygambere arapça olmayan bir kuran ve kuran-ı kerim'de arapça olmayan lafızların varlığı:

 

''arapça olmayan ile arap olan bir kimse mi oluri" anlamındaki buyruğu ebu bekr, hamza ve el-kisai hafif iki hemze ile okumuşlardır.

 

"acemi" ister fasih olsun, ister olmasın araplardan olmayan kimse demektir. a'cemi ise araplardan olsun, olmasın fasih konuşamayan kimse demektir. buna göre a'cem "fasih"in zıttıdır. bu da ifadeleri, sözleri açık seçik olmayandır. mesela konuşmayan hayvana "a'cem" denilir .. ''gündüz namazı acma'dır" ifadesi de buradan gelmektedir. yani gündüz namazında açıktan kuran-ı kerim okunmaz. buna göre "a'cem" kelimesine nisbet (acem kelimesine göre) daha bir pekiştirmeli olmaktadır. Çünkü araplardan olmayan "acemi" bir şahıs arapçayı fasih olarak konuşabilir. arap olan bir kimse de fasih olmayabilir. bundan dolayı "a'cemi" şeklindeki nisbet daha vurgulu bir ifade olmaktadır.

 

buyruk: arapça olmayan bir kuran, arap olan bir peygambere mi indiriliyori demektir. bu ise inkarı bir sorudur.

 

el-hasen, ebu'l-aliye, nasr b. asım, el-muğire ve İbn amir'den hişam, "haber vermek" anlamında olmak üzere tek bir hemze ile (...) diye okumuşlardır. (anlamı: arapça olmayan bir kuran ile arap bir peygamber birarada ... diyeceklerdi, olur).

 

"ayetleri açıklanmalı değil miydii" buyruğunun anlamına gelince, bu ayetlerin bir bölümü arapların anlayabileceği arapça, bir bölümü de arap olmayanların anlayabileceği arapça dışındaki bir dille olmalı değil miydi!

 

said b. cübeyr dedi ki: kureyş dedi ki: kuran hem arapça dışında, hem de arap diliyle indirilseydi olmaz mıydıi bu durumda onun ayetlerinin bir bölümü arapça dışındaki bir dilden, bir bölümü de arapça olurdu. bunun üzerine bu ayet-i kerime indirilmiştir.

 

kuran-ı kerim'de çeşitli dillerden kelimeler de indirilmiştir. bunlardan birisi "siccil" kelimesidir. bu kelime farsçadır ve aslı "seng-kıl" olup, çamur ve taş demektir. "firdevs" kelimesi de rumcadır. "kıstas" kelimesi de böyle.

 

hicazlılar, ebu amr, İbn zekvan ve hafs ise ("arapça olmayan ile arap olan bir kimse mi olur"" anlamındaki buyruğu) soru kipi halinde okumuşlardır. Şu kadar var ki onlar kıraatlerinde kabul ettikleri esasa göre henneyi yumuşak çıkarmışlardır. sahih kıraat bunu istifham ile okumaktır. doğrusunu en iyi bilen allah'tır.

 

"de ki: o iman edenler için bir hidayet ve bir şifadır" buyruğu ile yüce allah, kuran-ı kerim'in ona iman eden herkes için şüphe, tereddüt ve rahatsızlıklara karşı bir hidayet ve bir şifa olduğunu bildirmektedir.

 

"İman etmeyenlerin ise kulaklarında bir ağırlık vardır." yani kuran'ı dinlemeye karşı sağırdırlar. bundan dolayı kuran okunurken anlamsız sesler çıkarmayı birbirlerine tavsiye etmiş bulunuyorlar. bu ayet-i kerimenin bir benzeri de yüce allah'ın: "kuran'da, mü'minler için bir şifa ve rahmet olanı kısım kısım indiririz. zalimlerin ise ancak hüsranını arttırır" (İsra, 82) buyruğudur. buna dair yeterli açıklamalar daha önceden (el-İsra, 82. ayet, 2. başlıkta) geçmiş bulunmaktadır.

 

"bir körlüktür" anlamındaki buyruk genel olarak mastar olmak üzere: (...) diye okunmuştur. ancak İbn abbas, abdullah b. ez-zübeyr, amr b. elas, muaviye ve süleyman b. katte: (...): ve o onlar için bir körlüktür" diye 'mim" harfini kesreli olarak okumuşlardır. onlar için açıklık kazanmayan bir kitaptır, demek olur.

 

ebu ubeyd, birinci okuyuşu tercih etmiştir. Çünkü bu okuyuş üzerinde insanların icmaı vardır. ayrıca daha önceden -yine mastar olarak-: "bir hidayet ve bir şifadır" diye buyurulmuştur. eğer bu anlamdaki lafızlar: ''hidayete ileten ve şifa veren" diye olsaydı o vakit "bir körlüktür" anlamındaki lafzın kesreli okunuşu -bunlar gibi mastar olması için- daha güzel olurdu.

 

buyruğun takdiri şöyledir: onu kabul etmeyi terk hususunda iman etmeyenler. "kulaklarında bir ağırlık" bulunan kimseler durumundadır. "ve o" kuran-ı kerim "onlar için bir körlüktür."

 

buradaki "bir körlüktür" anlamındaki lafız: "körlük özelliklidir" takdirindedir. böyle alınası ise onların kuran-ı kerim'i akletmeyen, anlayamayan kimseler oluşlarımbn dolayıdır. buna göre burada muzaf hazfedilmiştir. bir açıklamaya göre de anlam şöyledir: buradaki "o" zamirinden kasıt "ağırlık"dır ve bu da onlar için bir körlüktür.

 

"İşte onlar kendilerine uzak bir yerden seslenilir (gibidirler)." bu ifade temsilden (verilen örneklerden) anlamayan kimseye söylenir. dilcilerin naklettiklerine göre konuyu iyice anlayıp kavrayan bir kimseye: sen yakından anlarsın denilir, anlamayan kimseye de: sen kendisine uzaktan seslenilen bir kimseye benzersin, derler. yani ona kendisinden uzakça bir yerden seslenildiği için bu seslenişi duymayan ve anlamayan kimseye benzer.

 

ed-dahhak dedi ki: "kendilerine uzak bir yerden" çağrıldıkları isimlerin en kötüsü ile kıyamet gününde "seslenilir." bu da; onları azarlamak ve rezil etmek için daha ağır bir üslub olacaktır, diye açıklamıştır.

 

şöyle de açıklanmıştır: kuran-ı kerim üzerinde düşünmeyen bir kimse, arap olmayan ve sağır bir kimse gibidir. böylesine uzak bir yerden sesle nilir, fakat ona seslenen kimsenin seslenişi bittiği halde, o yine bu seslenişi işitmeyen bir kimse gibidir.

 

ali (r.a) ile mücahid şöyle demişlerdir: kalplerinden uzak bir yerden ... demektir.

tefsir'de de şöyle denilmiştir: sanki onlara semadan sesleniliyor da bundan dolayı onlar işitmiyorlar gibi. bu anlamdaki bir açıklamayı da en-nekkaş nakletmiştir.

 

sonrakİ sayfa İÇİn aŞaĞidakİ lİnk’e tiklayin

 

fussilet 45-46

 

 

 

ana sayfa             sureler    konular