|
TEYEMMÜM’ÜN FARZLARI |
E. BEŞİNCİ RÜKÜN: TERTİBE
RİAYET ETMEK
Teyemmümün beşinci rüknü
yüzü meshetme ile kolları meshetme arasında sıralamaya uymaktır. Bu, kitaptaki
"sonra" ifadesinden anlaşılmaktadır. Yine abdest konusunda geçen
açıklamalardan da anlaşılmaktadır.
Teyemmümün büyük
hadesten [cünüplük, hayız vb.den] temizlenmek, küçük hadesten [abdestsizlikten]
temizlenmek veya sünnet olan gusül yerine yahut tazelenen abdest yerine
yapılması arasında bir fark yoktur.
[Soru]: Gusülde tertip
gerekmediği halde gusül yerine yapılan teyemmümde niçin tertip gerekli olsun?
[Cevap]: Gusülde bedenin
tümünü yıkamak gerekli olduğundan tüm beden tek bir organ gibi kabul
edilmiştir. Teyemmüm ise iki organa [yani yüz ve kollara] özgü olduğundan
abdeste benzemektedir.
Hafif olan tüylerin
dibine toprağı ulaştırmak gerekli değildir. Daha doğru olan görüşe göre toprağı
nakletmede tertip söz konusu değildir.
Kişi iki elini toprağa
vursa ve sağ eliyle yüzünü sol eliyle sağ elini me sh etse bu caiz olur.
Toprağı hafif olan
tüylerin dibine ulaştırmak gerekmez. Çünkü abdestin aksine teyemmümde bu zor
olur. Hatta el-Kifaye' de belirtildiğine göre bu müstehap da değildir. Hafif
olan tüyler böyleyse sık! gür olan tüylerde öncelikle böyledir.
Toprağı iki organa
nakletmede tertibi gözetme konusuna gelince, [bu konuda iki görüş vardır]:
[Birinci görüş]: Daha
doğru görüşe göre gerekli değildir, müstehaptır. Buna göre kişi ellerini
toprağa bir kere vursa veya sağ elini sol elinden önce vursa ve sağ eli ile
yüzünü, sol eli ile sağ elini meshetse veya bunun tersini yapsa, bu yeterli
olur. Çünkü aslı farz meshetmektir, toprağı nakletmek ise buna vesiledir.
[İkinci görüş]: Meshte
olduğu gibi toprağı nakletmede de tertibe riayet gerekir.
İlk görüş sahipleri buna
şöyle cevap vermişlerdir: Maksatta tertibi şart koşmak, vesilede şart koşmayı
gerektirmez.
Kaffal, fetvalarında
şunu zikretmiştir: Kişinin meshedeceği muayyen organ için toprağa yönelmesi
şarttır veya herhangi bir organ için olmaksızın mutlak olarak toprağa yönelmesi
gerekir. Buna göre kişi yüzünü meshetmek için toprağı alsa sonra yüzünü
meshettiği aklına gelse bu toprakla kollarını meshedemez. Yine yüzünü
meshettiğini zannederek kollarını meshetmek için toprak alsa, sonra yüzünü
meshetmediğini hatırlasa bununla yüzünü meshedemez.
BİR SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNK’E TIKLAYIN