|
TAHARET / CÜNÜP KİŞİ NE YAPAMAZ |
C. KUR'AN OKUMAK
a. Hükmü
Bir müslümanın cünüp
iken sözlü olarak Kur'an okuması veya -Kadi'nin fetvalarında belirttiğine göre-
dilsizin Kur'an'ı işaret yoluyla okuması haramdır. Çünkü dilsizin işareti
burada konuşma yerine geçer.
Ayetin bir kısmının,
hatta bir harfinin okunması bile haramdır. Cünübün Kur' an okumasının haram
olma gerekçesi şudur: Bu şekilde Kur' an okumak ona gösterilmesi gereken saygı
ile bağdaşmaz. Kişi okuduğu ile başka bir şeyi kastetmiş olsun ya da olmasın
hüküm aynıdır.
[*] - Ayrıca Tirmizı ve
diğer hadisçiler şunu rivayet etmiştir: Cünüp ve hayızlı olan kişi Kur'an'dan
bir şey okumaz. (Tirmizı, Taharet, 131)
Bu hadis
"okumasın" şeklinde rivayet edildiği gibi "okumaz" şeklinde
yasaklama anlamına gelen haber tarzında da rivayet edilmiştir. EI-Mecmu'da
Nevevi bu ikincisini zikretmiş ve zayıf bulmuştur; ancak onun zayıflığını
gideren başka rivayetler de söz kausudur.
Bu konuda adet gören ve
lohusa olan kadın da cünüp gibidir.
Bunların hükümleri
"hayız" konusunda gelecektir.
b. Kur'an okuma anlamına
gelmeyen fiiller
Gusletmesi zorunlu olan
kişi [cünüp veya hayızlı ya da lohusa
olan kişi] şunları yapabilir:
1. Kur'an'ı içinden
geçirebilir.
2. Mushafa bakabilir.
3. Okunuşu [tilaveti]
mensuh ayetleri okuyabilir.
4. Kendi duymayacağı
şekilde dilini kıpırdatıp fısıldanabilir.
Çünkü bu sayılanlar Kur'
an okuma fiili değildir.
c. Zorunlu hallerde cünüp
kimsenin Kur'an okuması
Su ve toprak bulamayan
kimse namaz kılarken fatiha suresini zorunlu olarak okur; çünkü bunu yapmaya
mecburdur. Ancak Rafii "başka sure okuyamadığı gibi fatiha'yı da
okuyamaz" demiştir. Namaz dışında ise Kur' an' dan herhangi bir şeyi
okuması caiz değildir.
Gusletmesi gerekli olan
kişi mushafa hiçbir şekilde dokunamaz.
Adet gören veya lohusa
olan kadınla, gusletmedikleri sürece cinsel ilişkide bulunulamaz.
Hazarda [ikamet halinde
iken, yolculukta değilken] su bulamayan kişi teyemmüm yaptığında namaz dışında
bile olsa Kur'an okuyabilir.
KMirin cünüp iken Kur'
an okumasına engel olunmaz; çünkü o -Maverdi'nin dediği gibi- Kur'an'ın
saygınlığına inanmamaktadır. KMirden Kur' an öğrenmek veya ona Kur' an
öğretmeye gelince bunu ve ilgili diğer bazı bilgileri "abdesti bozan
durumlar" konusunda belirtmiştim.
d. Kur'anda yer atan
ifadeterin Kur'an okuma niyeti dışında bir niyetle okunması
Cünüp kimsenin Kur'an'da
yer alan zikirleri, öğütleri, haberleri, hükümleri Kur'an okuma kastı
taşımaksızın okuması haram değildir,
Örneğin kişi bineğine
binerken: (Zuhruf, 13): الَّذِي
سَخَّرَ
لَنَا هَذَا
وَمَا كُنَّا لَهُ
مُقْرِنِينَ سُبْحانَ
Bir musibetle
karşılaştığında: 'İnna lillahi ve inna ileyhi raciun' diyebilir. (Bakara, 156)
Yine kasıtsız olarak
kişinin ağzından kaçan Kur' an ayetleri de böyledir.
Kişi bunları okurken
Kur' an okumaya niyet ederse veya zikirle birlikte Kur'an okumaya niyet ederse
o zaman bu okuyuş haram olur.
Kişi herhangi bir şeye
niyet etmezse -ed-Dekaik'te belirtildiğine göre- Kur'an'ın saygınlığını
zedeleme söz konusu olmadığı için haram olmaz. Çünkü okunan şey, ancak Kur'an
okuma kastı varsa Kur'an yerine geçer. Bunu Nevevi ve başka alimler
belirtmiştir. Açıktır ki bu ihtimal, yukarıdaki iki ayette, besmele ve
hamdelede olduğu gibi söz dizimi [nazmı] Kur'an dışında da bulunan cümleler
hakkında geçerlidir. İhlas suresi, ayetelkürsi gibi yalnızca Kur'an'da bulunan
söz kalıplarına gelince onların hükmü de böyledir. Ancak Zerkeşı "Söz kalıpları
sadece Kur' an' da bulunan ifadelerin okunmasının haram olduğu konusunda şüphe
yoktur" demiş, sonraki bazıları da bu görüşü takip etmiştir. Er-Ravda'
daki ifade de bu anlama gelmektedir.
Kişi Kur'an'da yer alan
bir şeyi Kur'an okuma kastı dışında bir kasıtla okursa bu caiz olur. Nevevi
meseleyi bu şekilde ortaya koysaydı, benim yukarıda yaptığım açıklamaları da
kapsamış olurdu. Hatta Hocam Remll "cünüp kimse, Kur'an okuma amacı
olmaksızın bütün Kur' an' i okusa bu caiz olur" demiştir.
BİR SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNK’E TIKLAYIN