|
TAHARET / NECASET TEMİZLENMESİ |
C. TEMİZLENMESİ MÜMKÜN
OLMAYAN MADDELER
Bir sıvı necis hale
geldiğinde onu temizlemek imkansız hale gelir. Bir görüşe göre ise sıvı yağ
yıkamakla temiz olur.
[Bu konuda iki görüş
vardır]
[Birinci görüş]: Su
dışında, yağ vb. bir sıvı necis hale gelse onun temizlenmesi imkansız olur.
Çünkü sıvı, doğası gereği suyun temasını engeller.
[İkinci görüş]: [Zayıf
kabul edilen] bir başka görüşe göre, necis hale gelen elbiseye kıyasla necis
hale gelen yağ da yıkanmak suretiyle temiz olur. (Kıyas)
EI-Mecmu'da belirtildiği
ne göre bunu temizleme yolu şudur: Necis hale gelen sıvının üzerine su dökülür.
Karışımın miktarı [iki kulle miktarına kadar] çoğaltılır. Sonra sopa gibi bir
şeyle, suyun her yere temas ettiği kanaati oluşlincaya kadar bu karışımı iyice
hareket ettirir. Sonra sıvı üst tarafa toplansın diye bekler. Sonra kabın alt
tarafından bir delik açar. Su çıkınca alttaki deliği kapatır.
EI-Kifaye' de ise şöyle
denilmiştir: Görüş ayrılığının söz konusu olduğu durum yağın, idrar vb. yağ
cinsinden olmayan bir şeyle necis hale geldiği durumdur. Şayet ölü hayvanın
yağı vb. gibi yağ cinsinden bir şeyin düşmesiyle necis hale gelmişse, necis
hale gelen yağın temizlenmesi mümkün değildir. Bu konuda görüş ayrılığı yoktur.
[*] - İlk görüşün delili
Ebu Davud'un rivayet ettiği şu hadistir: Nebi'e {s.a.v.} yağ içinde ölen fare
hakkında soru soruldu. O şöyle buyurdu: "Yağ katı ise fareyi ve
etrafındaki yağı atın. Yağ sıvı ise ona yaklaşmayın". (Ebu Davud, Et'ime,
3842)
[*] - Hattabi'nin bir
rivayetinde ise Nebi {s.a.v.} "sıvı yağı dökün" buyurmuştur.
Bunun dini açıdan
temizlenmesi mümkün olsaydı, Nebi dökülmesini emretmezdi; çünkü bu malı zayi
etmektir.
"Katı",
kendisinden bir parça alındığında alınan kısımda açılan boşluğu diğer kısmın
hemen doldurmadığı cisimdir. Sıvı ise böyle olmayandır. Bu, el-Mecmu'da
belirtilmiştir.
Not:
Necaseti yıkayarak
giderdikten sonra, yıkama sayısının üçü bulması için iki kere daha yıkamak
menduptur. Çünkü necaseti gideren yıkama, köpeğin necasetini yıkama konusunda
geçtiği üzere, birden fazla olsa bile tek yıkama olarak kabul edilir. Bunun
mendup olmasının sebebi necasetten şüphelenme durumunda üç kere yıkamayı dile
getiren şu hadistir: Sizden biri uykusundan kalkınca elini üç kere yıkamadıkça
su kabına daldırmasın; çünkü elinin geceleyin nereye temas ettiğini bilemez.
(Müslim, Taharet, 641; İbn Mace, taharet, 394)
Şüphe durumunda üç kere
yıkamak müstehap olduğuna göre necasetin varlığı kesin olduğunda haydi haydi
müstehap olur.
Bu ifade, ağır
necasetlerin temizlenmesini de kapsamaktadır. Nitekim eş-Şamil yazarı bunu açık
olarak ifade etmiştir. Buna göre ağır necaset temizlendikten sonra iki kere
daha yıkama yapmak menduptur.
Cili Bahru'l-Fetava fi
neşri'l-Havi adlı eserinde şöyle demiştir:
Ağır necasetlerde bu
[şekilde iki kere daha yıkamak] mendup değildir; çünkü küçük olan bir şey
küçültülemeyeceği gibi büyük olan bir şey de büyütülmez. (Genel kural)
Yani, hafif olan necasetlerin
üç kere yıkanması müstehap görülmüş ama ağır olan necasetlerde bu müstehap
görülmemiştir. (not:) Çünkü ağır olan necasetlerde değil üç kere, zaten
yedi kere yıkama yapılmaktadır. Bir de ayrıca buna iki yıkama daha eklemeye
gerek yoktur. (çev.)
Bu, daha yerinde bir
görüştür.
Geçenlerden
anlaşıldığına göre, hadesten taharetin [abdest, gusül ve teyemmüm] aksine
necasetleri temizlerken niyet etmek şart değildir. Çünkü hadesten taharet,
diğer ibadetler gibi bir ibadettir. Necasetten taharet ise tıpkı zinayı ve
gaspı terk etme fiillerinde olduğu gibi terk türünde bir fiildir. [Terk türünde
bir ibadet olmasına rağmen] oruçta niyetin farz olmasının sebebi şudur: Oruçta
amaç şehveti kontrol altına almak ve hevaya [nefsin arzularına] karşı gelmek olduğu
için oruç, terk etme değil yapma tarzındaki fiiller gibi değerlendirilmiştir.
Günah yolla necis
yapılan bir şeyi temizlemede acele etmek gerekir. Örneğin kişi, hiçbir özür söz
konusu değilken bedenini necis hale getirse, günahtan kurtulmak için onu derhal
temizlemesi gerekir. Günah bir yolla necis hale gelmemişse bile namaz vb.
sebeple bir an önce temizlenmesi gerekir. Bunun dışındaki bir sebeple
temizlemede acele edilmesi menduptur. Alimlerin görüşlerinden anlaşıldığına
göre bu konuda ağır necaset ile diğerleri arasında bir fark yoktur. Nitekim bu,
anlaşıldığı gibidir. Zerkeşı ise ağır necasetlerde mutlak olarak acele
edilmesinin farz olduğunu söylemiştir. İsnevı, günah yolla cünüp olan kimsenin,
günah yolla bir nesneyi necis kılan kimseye kıyas edilebileceğini söylemişse
de, daha güçlü olan görüş bundan farklıdır. Çünkü burada günah yolla bir şeyi
necis kılan kimse ona bulaşmaktadır, cünüp olan ise böyle değildir.
Kişi necis olan ağzını
yıkarken, "vücudun dışı" kapsamında yer alan bölümleri yıkamış olmak
için, çalkalamada çok bol su kullanmalıdır. Necaseti yemiş olmamak için ağzını
yıkamadan önce, bir şey yememeli ve içmemelidir. Nevevi bunları el-Mecmu'da,
Ebu Muhammed el-Cüveyni' den rivayet etmiş ve onaylamıştır.
Köpeğin necasetini
yıkarken kullanılan su bir yere temas etmişse; şayet ilk yıkama suyu temas
etmişse bunun altı kere yıkanması gerekir, daha sonraki temas etmişse yediden
geriye ne kadar kalmışsa o kadar yıkaması gerekir. Necaseti yıkama suyu ile
kastedilen giderilmesi farz olan bir necaseti giderme de kullanılan sudur.
Giderilmesi mendup olan bir şeyi giderme de kullanılan su ise temizdir. Dinen
mazur görülen bir necasetin yıkandığı su, örneğin az miktardaki kanı yıkamada
kullanılan su, İbnü'n-Nakıb'in belirttiği gibi, zahir olan görüşe göre,
giderilmesi farz olan necasette kullanılan su gibidir.
BİR SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNK’E TIKLAYIN
I. TEYEMMÜMÜN ANLAMı VE MEŞRUİYETİ