|
ramazan gecelerini Ýbadetle geçirmek |
2997- müminlerin annesi
hz. aiþe'nin bildirdiðine göre hz. peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) bir gece
mescid'de namaz kýlýnca, bazýlarý ona uyup namaz kýldýlar. diðer gece de
kýlýnca daha çok sayýda kiþi ardýnda namaz kýldý. Üçüncü veya dördüncü gece ise
halk toplandý; ancak resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) yanlarýna
çýkmadý. sabah olunca da: "yaptýðýnýzý gördüm. yanýnýza çýkmamamýn nedeni,
sadece bu namazýn size farz kýlýnmasýndan korkmamdýr" buyurdu. bu olay,
ramazan'da vaki olmuþtu.
buhari ve müslim bu
hadisi sahih'te malik'ten naklettiler.
tahric: Ýsnadý sahihtir
ve ravileri güvenilirdir. - buhari, teheccüd (44), cuma (222), teravih (252) ve
müslim, salat (ý 78).
2998- ebu hureyre'nin
bildirdiðine göre resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem), farz olduðunu
emretmeksizin ramazan gecelerini namaz kýlarak geçirmeye teþvik eder ve þöyle derdi:
"kim inanarak ve sevabýný allah'tan bekleyerek ramazan gecelerini namaz
kýlarak geçirirse, geçmiþ gunahlarý baðýþlanýr."
Ýbn Þihab der ki:
"resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) vefat ettiði zaman durum bu
þekildeydi (insanlar, teravih namazýný tek baþýna kýldýlar). ebu bekr'in
hilafetinde ve hz. Ömer'in hilafetinin baþlangýcýnda da durum aynýydý."
tahric: Ýsnadý sahihtir
ve ravileri güvenilirdir. buhari, teravih (251-252) ve müslim, salat (174).
2999- abdurrahman b. abdilkari
der ki: bir ramazan gecesi Ömer b. el-hattab ile beraber mescid'e çýktýðýmýzda
baktýk ki insanlar bölük bölük bir halde, kimi tek baþýna namaz kýlýyor,
kimilerine bir kiþi namaz kýldýnyol bunun üzerine Ömer b. el-hattab þöyle dedi:
"vallahi; ben bunlarý tek bir imamýn arkasýnda toplasam daha iyi
olur." sonra insanlarý ubey b. ka'b'ýn imamlýðýnda topladý. sonra bir
baþka gece yine hz. Ömer'le birlikte mescid'e çýktým. Ýnsanlar imamýn arkasýnda
namaz kýlýyorlardý. hz. Ömer: "bu ne güzel bidat, ancak bu namazý bunlarýn
uyuduðu vakitte kýlmak (gecenin sonunda), þu anda kýlmalarýndan daha
faziletlidir" dedi. Ýnsanlar o zaman gecenin baþýnda teravihi
kýlýyorlardý.
buhari bu hadisi
sahih'te rivayet etti.
tahric: Ýsnadý sahihtir.
- buhari, teravih (2s2).
3000- yezid b. ruman der
ki: "Ýnsanlar Ömer b. el-hattab zamanýnda ramazan ayýnda (gece namazýný)
yirmi üç rekat kýlýyorlardý."
tahric: Ýsnadý
munkatýdýr. malik, muvatta (115); abdürrezzak, musannef 4/262 (7734).
3001- abdurrahman b.
hurmuz el-a'rec der ki: "sahabe zamanýnda ashabýn ramazan ayýnda
namazlarýnda (kunutta) kafirlere lanet okuduklarý na þahit oldum. o zaman kari
(imam) bakara suresini sekiz rekatta okuyordu. zira imam bu sureyi on iki
rekatta bitirince namazý cemaate kýsa kýldýrmýþ diye düþünürlerdi."
tahric: ravileri
güvenilirdir. malik, muvatta (115); abdürrezzak, musannef 4/262 (7734).
3002- abdullah b. ebi
bekr der ki: babamýn þöyle dediðini iþittim:
"ramazan ayýnda
gece namazýný bitirince, tan aðarmasýndan endiþe ederek hizmetçiye yemeði
(sahur yemeðini) çabuk getirmesini söylerdik.''
tahric: ravileri
güvenilirdir. malik, muvatta (116).
3003- arfece es-sekafi
der ki: "ali b. ebi talib, insanlara ramazan'da gece namazý kýlmalarýný
emreder, erkeklere ayrý, kadýnlara ayrý imam tayin ederdi." arfece ekledi:
"ben, kadýnlarýn imamýydým."
tahric: Ýsnadý zayýftýr.
ebu nuaym, ahbaru Ýsbehan (1/111-112)
3004- ebu osman en-nehdi
der ki: "Ömer b. el-hattab üç kariyi çaðýrdý ve onlarýn okumasýný dinledi.
en hýzlý okuyana da ramazan'da (her rekatta) otuz ayet okumasýný emretti. vasat
okuyana yirmi beþ ayet, en yavaþ okuyana da yirmi ayet okumasýný emretti.''
tahric: Ýsnadýnda
tanýmadýklarým vardýr. Ýbn ebi Þeybe, musannef (2/392) ve abdürrezzak,
musannef4/261 (7732).
3005- Ýbn Þavzeb der ki:
eyyub razaman ayýnda mescidindeki cemaate imamlýk yapar ve her rekatta otuz
ayet okurdu. halka'da kendisi: ''namaza, namaza!" diye seslenirdi. kunut
duasýný okuyunca da kuran'daki dualardan yapar, ardýndaki cemaat amin derdi.
duasýnýn sonunda da resulullah'a (sallallahu aleyhi ve sellem) salavat getirip:
"allahým! bizi onun sünnetini yaþamakta kullan, onun yolunda yürümeye
düþkün kýl ve takva sahiplerine önder eyle" dedikten sonra tekbir
getirerek secdeye varýrdý.
tahric: Ýsaadýnda
tanýmadýðý biri vardýr. zehebi, siyer (6/21).
3006- halid b. dureyk
der ki: basra'da ramazan ayýnda (teravili)
namaz(ýn)ý bize üç günde
bir hatimle kýldýran bir imamýmýz vardý. bu imam hastalanýnca, baþkasý bize
namaz kýldýrdý ve her dört günde hatmi bitirince biz onun az okuduðunu
düþündük.
Ýsaadýnda tanýmadýðým
biri vardýr.
3007- ebu zer der ki:
resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) ile beraber oruc tuttuk ramazan ayýnýn
son haftasýna kadar bize farz namazdan baþka bir namaz kýldýrmadý. ramazanýn
yirmi dördüncü gecesi, gecenin üçte biri geçinceye kadar namaz kýldýrdý,
altýncý gün namaz kýldýrmadý, beþinci gün gecenin yarýsýna kadar bize namaz
kýldýrdý. yirmi altýncý gece, gecenin yarýsý geçinceye kadar bize namaz kýldýrdý.
biz: "ey allah'ýn resulü! bu gecenin geri kalan kýsmýnda da bize nafile
namaz kýldýrsan" deyince, hz. peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem):
"her kim imam namazý bitirinceye kadar onunla namaz kýlarsa geceyi
ibadetle geçirmiþ gibi sevap alýr" buyurdu. ramazanýn yirmi yedinci gecesi
resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) bize gece namazý kýldýrmadý. yirmi
sekizinci gece hz. peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) ailesini topladý.
Ýnsanlar da toplandýlar ve resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) neredeyse
fe lah geçinceye kadar bize namaz kýldýrdý. ebu zer'e: "felah"
nediri" diye sorduðumuzda: "sahur" cevabýný verdi. sonra þöyle
devam etti: "yeðenim! resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) bunun
dýþýnda ramazan ayý boyunca bize gece namazý kýldýrmadý."
beyhaki der ki: bu hadis
teravih namazýný cemaatle kýlmanýn faziletine dair bir delildir.
tahric: ravileri
güvenilirdir. ahmed, müsned (5/159-160).
3008- ebu zer der ki: ramazanýn
yirmi üçüncü gecesi resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) gecenin üçte
birine yakýn bir zamana kadar bize namaz kýldýrdý. yirmi beþinci gece de
gecenin yarýsýna kadar bize namaz kýldýrdý. biz: "ey allah'ýn resulü! bu
gecenin geri kalan kýsmýnda da bize nafile namaz kýldýrsan" deyince, hz.
peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem): "her kim imam namazý bitirinceye
kadar onunla namaz kýlarsa geceyi ibadetle geçirmiþ gibi sevap alýr"
buyurdu. sonra ramazanýn son üç gününe kadar bize namaz kýldýnnadý. ramazanýn
bitmesine üç gün kala ailesini, hanýmlarýný ve halký toplayýp neredeyse felah
geçinceye kadar bize namaz kýldýrdý. ebu zer'e: "felah" nediri"
diye sorduðumuzda: "sahur" cevabýný verdi. sonra þöyle devam etti:
"resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) bunun dýþýnda ramazan ayý
boyunca bize gece namazý kýldýrmadý.
beyhaki der ki:
"teravih namazýný tek baþýna kýlmak isteyen kuran hafýzý için bu hadis
delil teþkil etmektedir."
tahric: ravilerden yahya
el-hýmmaru hadis "çalmakla" itham edilmiþtir. diðer ravileri
güvenilirdir. tirmizi 3/169 (806); ebu davud 2/105 (1375); nesai (3/83-84) ve
Ýbn mace 1/420-421 (1327).
3009- zeyd b. sabit'in
bildirdiðine göre resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) ramazan ayýnda
hasýrdan bir oda yaptýrýp iki gece orada namaz kýlýnca, sahabeden bazýlarýnýn
ona uyup namaz kýldýklarýný gördü. hz. peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)
bunu anlayýnca oturmaya baþladý. sonra yanlarýna çýkýp þöyle buyurdu:
"yaptýðýnýzý gördüðüm þu iþi beðendim. ancak ey insanlar! siz (bu namazý)
evlerinizde kýlýn. Çünkü farz olaný dýþýnda, insanýn namazýnýn en faziletlisi,
kendi evinde kýldýðý namazdýr.''
buhari bu hadisi
sahih'te abdu'l-a'la b. hammad'dan, müslim ýse baþka bir yolla vuheyb'den
rivayet etti .
tahric: ravileri güvenilirdir.
- buhari, ezan (178). - müslim, salat (214).
3010- damra b. rabia der
ki: evzai'ye ramazan ayýnda kýlýnan namazýn evde mi yoksa mescidde mi
kýlýnacaðýný sorduðumda: "nerede daha çok namaz kýlýyorsa, orada kýlmaya
baksýn" cevabýný verdi.
3011- ebu bekre'nin
bildirdiðine göre resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) þöyle buyurdu:
"sizden biri; ''ramazanýn tamamýnda namaz kýldým'' demesin."
"ravi der ki: "resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) kiþinin
nefsini tezkiye etmesini hoþ görmedi de ondan mý, yoksa uykudan kaçýþ
olmayacaðý için mi (böyle) söyledi bilmiyorum."
tahric: ravileri
güvenilirdir. ebu davud 2/802 (2415) ve nesai (4/130).
3012- temim ed-dari'nin
bildirdiðine göre hz. peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) þöyle buyurdu: "kýyamet
günü kulun hesaba çekileceði ilk þey namazýdýr. eðer namazýný tam kýlmýþsa
sevabý tam olarak yazýlýr. eðer tam deðilse allah meleklerine: ''kulumun nafile
namazý olup olmadýðýna bakm ve bu eksikleri onunla tamamlaym'' buyurur. ''
sevri bu hadisi davud'dan
mevkuf olarak nakletmiþtir.
tahric: ravileri
güvenilirdir. ebu davud 1/541 (866) ve Ýbn mace 1/458 (1426).
3013- hasan(-ý basri:)
der ki: ebu hureyre bir adamla karþýlaþýnca:
"sanki buralý
deðilsin" dedi. adam: "doðru" karþýlýðýný verince, ebu hureyre:
"sana resulullah'tan iþittiðim bir þeyi anlatayým mýi" dedi. adam:
"anlat"
karþýlýðýný verince ebu hureyre þöyle dedi: resulullah'ýn (sallallahu aleyhi ve
sellem) þöyle buyurduðunu iþittim: "kýyamet günü kulun hesaba çekileceði
ilk þey namazdýr. allah, bildiði halde meleklerine: ''kulumun namazýna bakm''
buyurur. melekler kulun namazýnýn tam olduðunu görürlerse sevabýný tam
yazarlar. eksik olduðunu görürlerse, allah meleklere: ''kulumun nafile namazý
olup olmadýðýna bakm'' buyurur. bu þekilde namazý nafileyle tamamlanýr. diðer
amellerin de bu þekilde hesabý görülür. ''
tahric: yahya b. ebi
talib dýþýndaki ravileri güvenilirdir. bu kiþiyi ebu ahmed el-hakim
eleþtirmiþtir.
ayný manada bir hadisi
abdulvehhab, avf kanalýyla hasan'dan, o da ebu hureyre' den, o da
resulullah'tan (sallallahu aleyhi ve sellem) nakletmiþtir.
3014- hasan(-ý basri),
benu salit kabilesinden bir adamýn þöyle dediðini bildiriyor: ebu hureyre bana:
"nerelisini" diye sorunca: "basra halkýndaným" cevabýný
verdim. ebu hureyre: "sana bir hadis anlatayým mýi umulur ki yanlarýna
gideceðin kiþiler bu hadisten faydalanýr" deyince: "olur"
karþýlýðýný verdim. ravi buradan sonra önceki hadisle ayný manada bir rivayette
bulundu.
baþkasý ise bu hadisi
"yunus b. ubeyd -hasan -enes b. hakim eddabbi -ebu hureyre" kanalýyla
rivayet etti. bazýlarý ise bunu ebu hureyre'den onun sözü olarak nakletmiþtir.
beyhaki der ki: allah en
doðrusunu bilir; ancak hadiste eksikliði kastedilen sünnetlerin eksikliðidir
tahric. Ýsnadýnda
meçhuller vardýr. tirmizi 2/270-271 (413) ve nesai (1/233),
3015- hz. ali'nin
bildirdiðine göre resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) þöyle buyurdu:
"ey ali! namazýný tam kýlmayan, hamile olup doðum vakti yaklaþýnca düþük yapan,
böylece ne hamileliði kalan, ne de çocuðu olan kadýn gibidir. namaz kýlan kiþi
tüccar gibidir, ana malýný almadan bu kiþi kar etmiþ sayýlmaz, ayný þekilde
farzý tam olmadýkça kiþinin kýldýðý nafile namazý kabul edilmez,''
beyhaki der ki: eðer
hadis sahihse, kastedilen namazin vaciplerinde eksiklik yapmaktýr.
tahric: musa b, ubeyde
sebebiyle senedi zayýftýr. ebu ya'la, müsned 1/267-268 (315) ve rimehürmüzi,
emsalu'l-hadis (55),
3016- ebu hureyre'nin
bildirdiðine göre hz. peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) þöyle buyurdu:
"kýyamet günü kulun hesaba çekileceði ilk þey namazýdýr. eðer namazý tam
olursa bu kiþi kurtuluþa ve baþanya ermiþ olur. eðer. namazýn hesabý bozuk
olursa, kaybetmiþ ve hüsrana uðramýþ olur."
Ýsnadýnda durumu
bilinmeyenler vardýr.
3017- Ýbnu'l-mübarek der
ki: "edebi (namazýn adabým) ihmal edene, sünnetlerden mahrum olma cezasý
verilir. sünnetleri ihmal edene de farzlardan mahrum olma cezasý verilir.
farzlarý ihmal edene de marifetten mahrum olma cezasý verilir.''
ravilerden muhammed b.
abdilaziz b. Þazan asýlsýz hikayeler anlatan biridir.
3018- said b. cübeyr'in
bildirdiðine göre bir adam Ýbn abbas'a gelerek: "ne gök, ne de yer onlarýn
ardýndan aðladý ... "[duhan 29] ayeti konusunda: "yer ile gök
birisinin ardýndan aðlar mýi" diye sorunca, Ýbn abbas þu karþýlýðý verdi:
"evet, aðlar. mahlükattan her birinin göðe açýlan bir kapýsý vardýr. bu
kapýdan onun rýzký iner ve ameli de ayný kapýdan göðe yükselir. mümin öldüðü
zaman, amelinin göðe yükseldiði ve rýzkýnýn indiði kapý onun ardýndan aðlar.
müminin üzerinde namaz kýldýðý yer de onun ölümünden sonra yokluðuna aðlar.
firavun'un suda boðulan kavmine gelince, onlarýn ne yerde iyi bir iþleri, ne de
göðe çýkan salih bir amelleri vardý. bundan dolayý onlarýn ardýndan ne gök, ne
de yer aðladý."
bu hadis hz. ali'den
muhtasar olarak ta nakledilmiþtir.
tahric. ravileri
güvenilirdir. Ýbn cerirý tefsir (25/124-125); Ýbnu'l-mübareký zühd (114/336);
suyuti, dürrü'l-mensur (7/413)
3019- mücahid der ki:
"yeryüzü müminin ardýndan kýrk sabah aðlar."
tahric: ravileri
güvenilirdir. Ýbn cerir, tefsir (25/125) ve Ýbn ebi Þeybe, musannef
(13/569570).
3020- Ýbn abbas der ki:
"biri vefat ettiði zaman yeryüzü onun ardýndan kýrk sabah aðlar."
tahric: ravileri güvenilirdir.
Ýbnu'l-mübareký zühd (114/338) ve Ýbn cerirý tefsir (25/125).
ayný zamanda bu hadis
said b. cübeyr kanalýyla Ýbn abbas'tan, müminin yokluðuyla ilgili olarak
nakledilmiþtir. ayrýca yezid er-rakkaþi 2 bunu enes'ten merfu olarak
nakletmiþtir. - hakim (2/449). - tirmizi 5/380 (3255).
bir sonraki konu için aþaðýdaki link’e
týklayýn: