ÜMMÜL VELED (ÇOCUK SAHİBİ CARİYE)

 

Cariye sahibi olan seyyid, cariyesiyle cinsi münasebette bulunup ço­cuk veya çocuğa benzer bir mahlukat peyda olursa artık bu cariye ne satı­lır ne rehn bırakılır ve ne de hibe edilir. Aksi halde bu işlemlerden herhan­gi birinin yapılması haramdır. Her çeşit tasarrufu yapabilir, eskisi gibi de­vam eder. Çalıştırabilip, cinsi münasebette de bulunabilir. Bu durumda olan bir cariyenin seyyidi Ölürse, vasiyet ve borçlarından önce azat olu­nup, serbest bırakılır. Hatta bu cariyeden kalma başkasına ait çocuk varsa o da serbest bırakılır. Bir seyyidin cariyesiyle birisi nikahlanıp, cinsi mü­nasebette bulunup daha sonra çocuk doğurursa seyyide aittir. Ama şüphe ile bir cariyeyle cinsi münasebette bulunma neticesi bir çocuk doğmuşsa bu çocuğu da hür edebilmek için seyyide kıymetini ödemek gerekir.

Talak ile boşanmış bir cariyeyi alan yeni seyyidine (cariye önceden ço­cuk sahibi olmuşsa) cinsi temasıyla ümrnül veled hükmüne girmez. An­cak iki görüşten birine göre daha evvel bu seyyid şüphe ile onunla cinsi münasebette bulunmuş ve o münasebetten dolayı çocuk doğurmuş, o kişi de bu cariyeyi satın almışsa o zaman bu cariye ümmü veled olur. Allah daha iyi bilir.[1]

 

Ümmül Veled

 

Ümmül Veled efendisinden çocuk doğurmuş olan cariye demektir. Bu durumda olan bir cariye yukarıda da ifade edildiği gibi ne satılır, ne rehin bırakılır ve ne de başka birisine hibe edilir. İşte burda dikkat edilirse İslamın cariyeye bakış açısı çok anlamlıdır. Yani cariye İslam nazarında orta­lık kadını değildir. Efendisi istediği gibi onunla cinsel ilişkide bulunur, daha sonra doğum yapar, tabiri caizse damızlık gibi kullanılır, sonra da yine istediği gibi satar veya köleliği de devam eder diye herhangi bir şey düşünülemez. Yüce dinimiz İslam, bu ve buna benzer hassas konulan hep düzenli bir kalıba oturtmuştur. Yani cariye cinsi temas yollarıyla kul­lanıldığı takdirde artık cariyelik izlerinin kaybolacağı yollar takib edilir.

Ümmül Veled'in satışı: Ashabı Kiram devrinden beri Ümmül Veled olan cariyelerin satılıp satılamadığı ihtilaflı ise de, Hz. Ömer, "Ümmül Veled olan cariye satılamaz ve efendisi öldüğü zaman geri kalan ana ma­lından çıkarılarak azatlanmış olur." şeklinde hükmederdi,

Ümmül Veled'in satılamayacağı için delil:İbni Abbas Peygamberimiz (s.a.v.)'in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:

"Hangi kadın efendisinden çocuk doğurursa, o kadın efendisi öldüğü zaman hürdür." [2]

Ümmül Veled'den doğan çocuk, da aynen annesi hükmünde olup satı­lamaz, hibe edilemez , herhangi bir verecek için rehn olarak bırakılamaz. Çünkü çocuk annesine tabidir.

İbni Abbas şöyle rivayet eder: İbrahim'in annesi (Peygamberimiz (s.a.v.)'in zevcesi) doğum yaptığında Hz. Peygamber şöyle buyurdu:

"Mariye'nın çocuğu onu hürriyetine kavuşturdu." [3] Bu hadisi şerif Ümmü'l Veled durumuna giren cariyenin çocuk annesi olması hasebiyle hürriyeti için bir delil teşkil etmektedir.[4]