Âyetlerin Sayısı:

 

Kur'an'ı Kerîm'deki ayetlerin sayısı; Basra, Kûfe, Mekke ve Medine bilginlerine göre farklıdır:

Medineliler'e göre: Kıraat imamlarından İmam Nâfi'ye göre: 6217: Şeybe İbn Nisah'a göre: 6214; Ebu Ca'fer'e göre 6210'dur.

Mekkeliler'e göre: 6220; Kûfeliler'e göre; 6236; Basralılar'a göre de 6235'tir. Zemahşerî'ye göre ise 6666 ayettir. Bu farklılıkların sebebi şudur: Peygamber (s.a.s.) öğretme gayesiyle sahabeye Kur'an okurken ayet başlarında, buranın durak olduğunu hissettirecek kadar duruyor, fakat mana tamam olmadığı için peşinden diğer ayete geçiyordu. Bu okumayı işitenlerden bir kısmı, Peygamber'in okuyuşunda ara verdiği kısmı bir ayet olarak benimsiyor; diğerleri ise, mana tamam olana kadar devam eden lâfızları bir ayet sayıyordu. Ayrıca Kûfeli âlimler, bazı surelerin başında bulunan harfleri ayet olarak kabul ettikleri hâlde diğerleri kabul etmiyorlardı. Sure başlarındaki 113 "besmele"nin ayet olup olmaması hakkında mezheb imamları arasında ihtilaf vardır. İmam Şafiî ve İmam Hanefi, bu "besmele"lerin ayet olduğunu söylerken; İmam Mâlik, bunların ayet olmadığı kanaatindedir. Neml suresinde geçen "besmele" ise, kesinlikle Kur'an'dan bir ayettir. Cebrail (a.s.) Hz. Peygamber'e (s.a.s.) vahyi getirdiğinde, o anda inmiş olan ayetlerin hangi sureye ait olduğunu ve hangi ayetten sonra yazılacağını da söylüyordu. Hz. Peygamber de (s.a.s.) ayetleri, geldiği şekliyle vahiy kâtiplerine yazdırıyordu. [1]

Her ne kadar Zemahşerî'nin, bu sayının 6666 gibi bir rivâyeti halk arasında yaygın ise de, bu konuda değişik görüşler vardır. Yani, Kur'an'ın âyetlerini sayıp bu sayıyı bulamayan meraklılar olursa endişeye kapılmasınlar. Çünkü Yüce Allah'ın muhâfazasında bulunan Kur'ân-ı Kerim'den herhangi bir eksiltme yapmak mümkün değildir.

Âyetlerin toplam sayısı konusundaki farklı görüşler, herhangi bir âyetin ilâve edilmesi veya herhangi bir âyetin çıkarılmış olmasından ileri gelmiş değildir. Sayımdaki metod ayrılıklarından, başka bir ifade ile, sûre başlarındaki "besmele"leri her sûreden âyet kabul edip etmemekten, hurûf-ı mukattaaları tam âyet sayıp saymamaktan veyahut da bir cümleyi bir veya birkaç âyet kabul etmekten ileri gelmektedir. Bu konuda görüşleri farklı olan Kûfeliler ekolü ile Basralılar ekolüdür. Birincisine göre âyetlerin sayısı 6236, diğerine göre ise 6205'tir. İbn Abbas'tan bir rivâyette 6616 olan bu sayı, bazılarına göre 6214'tür. Ülkemizdeki Mushaf-ı Şeriflerde mevcut âyetlerin sayısı Kûfe ekolüne göredir; yani 6236'dır.

Bu sıralamaya göre 114 sûrede yer alan âyetlerin toplam sayısı ve sûrelerle ilgili diğer önemli hususlar şöyledir:

 

Sûre sıra no     Nüzul sıra no         Sûre adı           Âyet sayısı      Mekkî-Medenî

1                                5           Fâtiha                 7 Mekkî                                   

2                                 87                      Bakara              286 Medenî                 

3                                 89                      Âl-i İmrân        200 Medenî 

4                                 92                      Nisâ                   176               Medenî 

5                                112                     Mâide              120  Medenî 

6                                 55                      En'âm                 165               Mekkî    

7                                 39                      A'râf                   206               Mekkî    

8                                 88                      Enfâl                 75   Medenî 

9                                113                     Tevbe                129               Medenî 

10                               51                      Yûnus              109 Mekkî    

11                               52                      Hûd                    123               Mekkî    

12                               53                      Yusuf                 111               Mekkî    

13                               96                      Ra'd                  43   Medenî 

14                               72                      İbrâhim             52   Mekkî    

15                               54                      Hicr                  99    Mekkî    

16                               70                      Nahl                  128 Mekkî    

17                               50                      İsrâ                  111  Mekkî    

18                               69                      Kehf                  110 Mekkî    

19                               44                        Meryem           98 Mekkî    

20                               45                        Tâhâ                 135              Mekkî    

21                               73                        Enbiyâ              112              Mekkî    

22                              103                       Hacc                 78 Medenî                 

23                               74                        Mü'minûn       118                Mekkî    

24                              102                       Nûr                    64 Medenî 

25                               42                        Furkan              77 Mekkî    

26                               47                        Şuarâ               227               Mekkî    

27                               48                        Neml                 93 Mekkî    

28                               49                        Kasas               88 Mekkî    

29                               85                        Ankebût          69 Mekkî    

30                               84                       Rûm                  60 Mekkî    

31                               57                        Lokman          34   Mekkî    

32                               75                        Secde                30 Mekkî    

33                               90                        Ahzâb               73 Medenî 

34                               58                        Sebe'                 54 Mekkî    

35                               43                        Fâtır                  45 Mekkî    

36                               41                        Yâsin                83 Mekkî    

37                               56                        Sâffât               182               Mekkî    

38                               38                        Sâd                    88 Mekkî    

39                               59                       Zümer               75 Mekkî    

40                               60                        Mü'min           85   Mekkî    

41                               61                        Fussılet           54  Mekkî    

42                               62                        Şûrâ                  53 Mekkî    

43                               63                        Zuhruf              89 Mekkî    

44                               64                        Duhân              59 Mekkî    

45                               65                        Câsiye              37 Mekkî    

46                               66                        Ahkaf               35 Mekkî    

47                               95                        Muhammed    38  Medenî 

48                             111                        Fetih                 29 Medenî 

49                             106                        Hucurât           18  Medenî 

50                               34                        Kaf                    45 Mekkî    

51                               67                        Zâriyât              60 Mekkî    

52                               76                        Tûr                    49 Mekkî    

53                               23                        Necm                62 Mekkî    

54                               37                        Kamer               55 Mekkî    

55                               97                        Rahmân          78   Medenî 

56                               46                        Vâkıa                 96 Mekkî    

57                               94                        Hadîd                29 Medenî 

58                             105                        Mücâdele        22 Medenî 

59                             101                        Haşr                  24 Medenî 

60                               91                       Mümtehine     13  Medenî 

61                             109                        Saff                   13 Medenî 

62                             110                        Cum'a                11 Medenî 

63                             104                        Münâfıkun      11 Medenî 

64                             108                        Teğâbün          18 Medenî 

65                               99                        Talâk                  12               Medenî 

66                             107                        Tahrîm               12               Medenî 

67                               77                        Mülk                  30               Mekkî    

68                                 2                        Nûn                    52               Mekkî    

69                               78                        Haakka            52  Mekkî    

70                               79                        Meâric               44               Mekkî    

71                               71                        Nûh                    28               Mekkî    

72                               40                        Cin                     28               Mekkî    

73                                 3                        Müzzemmil     20  Mekkî    

74                                 4                        Müddessir       56 Mekkî    

75                               31                        Kıyâme            40  Mekkî    

76                               98                        İnsan                 31               Medenî 

77                               33                        Mürselât          50 Mekkî    

78                               80                        Nebe'                 40               Mekkî    

79                               81                          Nâziât             46 Mekkî    

80                               24                          Abese             42                Mekkî    

81                                7                           Tekvîr            29  Mekkî    

82                              82                            İnfitâr            19 Mekkî    

83                              86                            Mütaffifîn     36 Mekkî    

84                              83                            İnşikak          25 Mekkî    

85                              27                            Bürûc            22 Mekkî    

86                              36                            Târık               17               Mekkî    

87                                8                            A'lâ                 19               Mekkî    

88                              68                            Gâşiye           26 Mekkî    

89                              10                            Fecr                  30              Mekkî    

90                              35                            Beled             20 Mekkî    

91                              26                            Şems                15              Mekkî    

92                               9                             Leyl                  21              Mekkî    

93                              11                            Duhâ                11              Mekkî    

94                              12                            İnşirâh                8              Mekkî    

95                              28                            Tîn                    8               Mekkî    

96                                1                            Alâk                 19              Mekkî    

97                              25                            Kadir                  5              Mekkî    

98                            100                            Beyyine             8             Medenî 

99                              93                            Zilzâl    8             Medenî 

100                            14                            Âdiyât                11            Mekkî    

101                            30                            Karia                 11             Mekkî    

102                            16                            Tekâsür              8             Mekkî    

103                            13                            Asr                     3              Mekkî    

104                            32                            Hümeze              9             Mekkî    

105                            19                            Fîl                       5              Mekkî    

106                            29                            Kureyş               4             Mekkî    

107                            17                            Mâun  7             Mekkî    

108                            15                            Kevser               3             Mekkî    

109                            18                            Kâfirûn               6             Mekkî    

110                          114                            Nasr                   3              Medenî 

111                              6                            Tebbet               5             Mekkî    

112                            22                             İhlâs                  4              Mekkî    

113                            20                             Felâk  5             Mekkî    

114                            21                             Nâs                   6              Mekkî

                                                                   (Toplam: 6236)                                                                                    

Yukarıdaki listede görüldüğü gibi, Kur'an'daki 86 sûre Mekkî, 28 sûre ise Medenî'dir. Ancak, az olmakla beraber, bazı Mekkî sûreler içine Medenî âyetler konulduğu gibi, Medenî bazı sûreler içine de Mekkî âyetlerin konulduğu olmuştur. Kur'an'da 114 sûre ve 6236 âyet vardır. Kur'an'daki kelimelerin toplam sayısı, 77439 (Mekke'lilere göre 77437; Medine'lilere göre ise 77934 kabul edildiği, aradaki farkın imlâ farkından ileri geldiği Süyûtî'nin el-iİtkan'ında -1/184- belirtilir., harflerin sayısı ise, 321180 ilâ 340740 harftir. Harflerin sayısındaki bu iki farklı rakam, bazı kimselerin kelimelerde okunup da yazılmayan, ya da okunmadığı halde yazılan gizli harfleri de göz önünde tutup tutmamalarına göre değişmektedir.[2]


 

[1] Cengiz Yağcı, Şamil İslam Ansiklopedisi: 1/180.

[2] Ahmet Kalkan, Kur’an Kavram Tefsiri.