|
1. Bizzat küfür akidesi açısından:
Âlemlerin Rabb'ini tamamıyle inkâr eden ve kâinatın, onu yaratan ve tedbir eden Rabb Teâlâ ile bir alakasının olmadığını iddia edenler gibi.
Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine ve ahiret gününe inanmayanlar gibi.
Bundan dolayıdır ki bu tip bir küfre sahip olanlardan, bir çok âlime göre cizye alınıp yerlerinde bırakılamazlar. Yine bundan dolayıdır ki, küfürlerinin katılığından dolayı ittifakla onların kestikleri yenmez ve kadınlarıyla evlenilmez.
2. Bilerek dalâlete sapıp basiretle inat etme
sebebiyle küfrün katmerleşmesi:
Bu, Rasûl'ün doğruluk âyetlerini gören ve onun hak üzere olduğuna kalbiyle şehâdet eden fakat inat ve azgınlığından dolayı kâfir olan kimsenin küfrüdür.
Örneğin Semud kavmi, firavunun kavmi ve kendi çocuklarını tanıdıkları gibi peygamberi tanıyan Yahudilerin küfrü gibi. Aynı şekilde
Ebû Cehil, Ümeyye b. Ebî Salt ve benzerlerinin küfrü gibi.
3. Allah'ın nurunu söndürmeye çalışmak ve Allah'ın kullarını gücü oranında Allah'ın dininden alıkoymakla küfrün katılaşması:
Hiç şüphesiz ki kâfirler arasında, küfürlerinin katılığı ve büyüklüğü oranında en şiddetli azaba maruz kalanlar bunlar olacaklardır.
Bâzı kâfirlerde bu üç cihet birlikte bulunduğu halde, bazılarında bunlardan ikisi, diğer bâzılarında ise sadece bir tanesi bulunur. Hiç şüphe yok ki bunların azâbıyla, küfürde bunların daha altında
bulunanların azabı bir olmaz.
Örneğin cehaletinden dolayı aldatılmış olan ve mü'minlere herhangi bir eziyeti dokunmayan ve bunlarda olduğu gibi bu sebeplerden biriyle küfrü katılaşmamış olan kâfirler gibi. Bunlar Allah'ı ve O'nun birliğini, meleklerini, genel olarak kitaplarını, peygamberleri ve ahiret gününü ikrar ederler. Fakat kendilerine gönderilen Rasûlü inkâr etmekte diğerlerine ortak olurlar.
Ancak yukarıda geçenler, bu ortak noktanın dışında daha birçok küfür çeşidinin sahibidirler. Hiç
Ebû Taliple; Ebû Leheb, Ebû Cehil, Ukbe b. Ebî Muayt, Übeyb. Halef ve benzerlerinin cehennemdeki
azâpları eşit olur mu?
Elhâsıl:
Lider, küfrün dâvetçisi ve Allah'ın dininden alıkoyanların oluşturduğu bu tabaka ile, bunların daha altında olanların oluşturdukları tabakalar aynı değildir. Nitekim peygamber efendimiz şöyle buyurmaktadır:
"Ateş ehlinden azabı en hafif olan Ebû Taliptir."
(Müslim, 212.)
Bilinen bir husustur ki, Ebû Talibin küfrü ile
Ebû Cehil ve benzerlerinin küfürleri aynı derecede değildirler.
|