BÜYÜK VEYA KÜÇÜK
ABDESTE ÇIKMA VE YELLENME ÝLE ABDESTÝN BOZULMASI
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Allah (c.c)'ýn, ayette zikri geçen büyük abdest bozma '...'
ðait kelimesinden muradýnýn büyük abdest bozma olduðu biliniyor. Dolayýsýyla
kim büyük abdest bozma fiilini iþlerse abdesti bozulur.
Bize Süfyan, Zühri'nin
þöyle anlattýðýný nakletti: Abbad b. Temim, (amcasý) Abdullah b. Zeyd'den
nakletti: Hz. Peyganýber (s.a.v)'e, bir adam kendini kastederek "Ben
namazda yellenip yellenmediðim hususunda þüpheye düþüyorum." dedi. Hz.
Peygamber (s.a.v.), "Kiþi yellenme sesi veya kokusu duymadýktan sonra
abdesti bozulmaz. " buyurdu. Tahric:
Buhari, Abdest 1/66 no: 137; Müslim, hayz 1/276 no: 97/361
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Sünnet: namazdaki kiþinin namazýnýn yellenmeyle bozulacaðýna
delil olmuþtur. Yellenme büyük abdest bozma yolundan gelir. Büyük abdest bozma,
yellenmeden daha çok abdest bozmayý gerektirir.
Bize Ýbrahim b.
Muhammed, Ebu'l-Huveyris'ten; o. el-A'rec'den; o da Ýbn es-Sýmmete'den þöyle
nakletti: Peygamber (s.a.v), idrarýný yaptýktan sonra teyemmüm yaptý. Tahric: Marife, 1/283; Buhari, Teyemmüm 1/127 no: 337;
Müslim, hayz 1/281 no: 114/369
Bize Malik, Ömer b.
Abdullah'ýn kölesi Ebun-Nadr'dan. o da Süleyman b. Yesar'dan, Mikdat b.
Esved'in þöyle dediðini nakletti: Ali b. Ebi Talib (r.a.), Hz. Peygamber
(s.a.v)'e soru sormam için bana emretti. "Adam eðer eþine iþtahla
yaklaþýrsa ve cinsel uzvundan mezi gelirse üzerine ne düþer?" Ali dedi ki:
"Benim yanýmda Hz. Peygamber (s.a.v)'in kýzý var. Onun için ona bu soruyu
sormaktan utanýrým." Mikdat dedi ki: Hz. Peygamber (s.a.v)'e bunu
sorduðumda, þöyle buyurdu: "Eðer sizden biriniz bu ýslaklýðý bulursa,
cinsel uzvunu önce suyla yýkadýktan sonra namaz için abdest alýr gibi abdest
alsýn. '' Tahric: Beyhaki,
Taharet 1/204; Müslim, hayz 1/247 no: 19/303; Buhari, ilim 1/64 no: 132
Sünnet; cinsel uzuvdan
gelen mezinin,(*) idrarýn ve yellenmenin abdesti bozduðuna delil olmuþtur.
Erkeðin zekerinden ve
makatýndan çýkanlar da abdesti bozar. Kadýnýn fercinden ve makatýndan çýkanlar
da abdesti bozar. Eðer ferc, zeker yahut makattan içeri fitil, iðne benzeri
þeyler girip çýktýðýnda içeriden onunla beraber bir þeyler de çýkarsa abdest
bozulur. çünkü çýkan þey, abdest bozma yoluyla gelmiþtir.
Dedi ki: Kurtçuk, taþ ve
iki organýn ikisinden çýkan her þey abdesti bozar.
Erkeðin zekerinden veya
kadýnýn fercinden çýkan ile makattan çýkan hava ve benzeri her þey, abdest
almayý vacip kýlar.
Dedi ki: Ýki organdan
çýkan yel ve diðer þeyler abdesti bozar. Ýnsanlar tükürüðün aðýzdan, sümük ve
nefesin burundan, balgamýn rengi deðiþmiþ olsa da aðýzdan geldiði hususunda ihtilaf
etmedikleri gibi bunlar abdesti bozmaz.
Ferc, makat ve zekerin
dýþýnda vücudun herhangi bir yerinden çýkan kusmuk, burun kanamasý, aldýrýlan
kan dolayýsýyla abdest almak gerekmez. Çünkü abdest, vücudun diðer yerlerinden
çýkan necaset dolayýsýyla bozulmaz. Yel, makattan dýþkýnýn çýktýðý yerden
çýkmasýna raðmen abdesti gerektiren sebep sayýlýrken deðdiði yere necaset
bulaþtýrmaz.
Meninin akmasý necis
olmamasýna raðmen gusül gerektirir. Demek ki abdestteki ve gusüldeki güdülen
gaye, ibadet yapma gayesidir.
Dedi ki: Kiþinin aðzýna
gelen kusmuktan sonra, kalkar ve aðzýný suyla yýkarsa yapmasý gereken baþka bir
þey kalmaz. Burnu kanamasý halinde de kanýn deðdiði yerleri yýkar ve abdesti
bozulmaz. Kiþinin vücudundan çýkan kan yahut irin yahut vücuttan çýkan her bir
necis abdesti bozmaz. Ön ve arka taraftan çýkanlar bundan istisnadýr.
Cünübün teri necis
deðildir. Adetli kadýnýn vücudu, -muhtelif yerlerinden koltuk altý veya diz
arkasýndan olmasý arasýnda fark olmadan necis deðildir.
Birisi þöyle diyebilir:
Cünübün ve adetli kadýnýn teri nasýl oluyor da deðdiði yerleri necis yapmýyor?
Deriz ki: Nebi (s.a.v)
adetli kadýna elbisesinin tamamýný yýkamasýný emretmiyor. Sadece kanýn deðdiði
yeri yýkamasýný emrediyor. Adetli kadýnýn adet kanýnýn bulunduðu yer iç
kýyafetidir. Þüphesiz ki ayný þekilde de adetli kadýnýn terinin yoðunlukla
bulunduðu yer de iç kýyafeti gibidir.
Ýbn Abbas ve Ýbn
Ömer'den þöyle rivayet edilmiþtir: Cünüplük hallerindeyken giydikleri
elbiselerine terleri deðmesine raðmen, cünüplükten çýkýp namazlarýný
kýldýklarýnda ayný elbiselerle kýlarlardý. Baþkalarýndan da buna benzer
rivayetler gelmiþtir. (Marife, Taharet 274)
Bize Süfyan b. Uyeyne,
Hiþam b. Urve'den; o, Munzir'in kýzý Fatýma'dan; o da nenesi Ebu Bekir'in kýzý
için "Esma'nýn þöyle dediðini duydum." dedi: Hz. Peygamber
(s.a.v.)'e, elbiseye adet kanýnýn deðmesini hükmünü sordum. Buyurdu ki:
"Onu çýkar, sonra kanýn deðdiði yeri yýka ve onu kuruttuktan sonra onunla
namaz kýl. " Tahric: Buhari, hayz
1/116 no: 307; Müslim, Taharet 1/240 no: 110/291
Bize Malik, Hiþam b.
Urve'den; o, Munzir'in kýzý Fatýma'dan, o da Ebu Bekir'in kýzý Esma'dan; bir
kadýnýn, Hz. Peygamber (s.a.v)'e "Ey Allah'ýn Resulü!" diyerek bir
önceki hadiste geçen sorunun aynýsýný sorduðunu nakletti. Tahric: Buhari, hayz 1/116 no: 307; Müslim, Taharet 1/240
no: 110/291
Bize Malik, Nafi'den, o
da Ýbn Ömer'den þöyle nakletmiþtir: Cünüpken giydiði elbisesiyle terlerdi.
Cünüplük halinden çýkýp namaz kýlmak istediðinde ayný elbiseyi deðiþtirmeden
namazýný kýlardý. (Marife, Taharet 274)
Dedi ki: Kiþi abdest
aldýktan sonra istifra etse yahut burnu kanasa, aðzýný ve kanýn deðdiði yerleri
yýkamadan önce namaz kýlsa, aðzýný ve kanýn deðdiði yerleri yýkadýktan sonra
namazýný iade eder. Çünkü Üzerinde necaset varken namaz kýlmýþtýr. Namazý iade
etme sebebi, abdesti bozulduðu için deðil, Üzerindeki necasetten dolayýdýr.
Sonraki için týkla: