HUTBEDEN ÖNCE NAMAZIN
KILINMASI
Bize Rebi' anlattý: Ona
Þafii, ona Süfyan, ona Eyyub es-Sahtiyani anlatmýþ ki: Ata b. Ebi Rebah'ýn þöyle
dediðini duydum: ÝbnAbbas'tan þöyle duydum: Resulullah (s.a.v) adýna þehadet
ederim ki, o, bayram günü bayram hutbesini vermeden önce bayram namazýný kýldý,
sonra hutbe okudu. Sesinin kadýnlara ulaþmadýðýný fark edince de onlarýn yanýna
geldi, onlara öðüt verdi, vaaz verdi. Sadaka vermelerini emretti. Yanýnda da
Bilal vardý. Elbisesinin eteðini içine bir þeyler koyacakmýþ gibi tutarak
duruyordu. Kadýnlar yüzük, halka gibi takýlarýný Bilal'ýn eteðine atmaya
baþladýlar. Tahric. Buhari, 1/51;
Müslim, 2/602.
Bize Rebi' anlattý: Ona
Þafii, ona Ýbrahim b. Muhammed demiþ ki: Bana Ebu Bekir b. Ömer b. Abdulaziz,
Salim b. Abdullah'tan, o da Ýbn Ömer'den þöyle rivayet etti: Hz. Peygamber
(s.a.v), Ebu Bekir ve Ömer, her iki bayram namazýnda, önce bayram namazýný
kýlarlardý, sonra hutbe okurlardý. Tahric:
Buhari, 1/305; Müslim, 2/605.
Bize Rebi' haber verdi:
Ona Þafii, ona Ýbrahim, ona Ömer b. Nafi', ona babasý, ona da Ýbn Ömer rivayet
etmiþ: Resulullah (s.a.v), Ebu Bekir, Ömer ve Osman her iki bayramda önce namaz
kýlarlardý, sonra hutbe okurlardý. Tahric:
Marife, 3/45.
Bize Rebi' anlattý: Ona
Þafii, ona Ýbrahim, ona da Muhammed b. Aclan, ona Ýyad b. Abdullah b. Sa'd b.
Ebu Sarah anlatmýþ ki: Ebu Said þöyle demiþ: Mervan bana ve (adýný
hatýrlayamadýðým) bir baþkasýna bir adam gönderdi. Adam bizimle beraber bayram
namazýnýn kýlýnacaðý musallaya doðru yürüdü. Oraya vardýðýmýzda doðrudan
minbere yöneldi, hutbe okumak üzere çýkmak istedi. Onu kendime doðru çektim.
Bana dedi ki: "Ey Ebu Said! Bildiðin uygulama terk edildi." Ebu Said
dedi ki: Üç kere kendi kendime þöyle dedim: Allah'a yemin ederim ki onun yerine
kötü bir þeyden baþka bir þey getirmezsiniz. Tahric:
Buhari, 1/302; Müslim, 2/605.
Bize Rebi' anlattý: Ona
Þafi1, ona Ýbrahim, ona Davud b. Husayn, ona Abdullah b. Yezid el-Hatmi þöyle
rivayet etmiþ: Hz. Peygamber (s.a.v), Ebu Bekir, Ömer ve Osman, bayram
namazlarýnda önce namaz kýlar, sonra hutbe okurlardý. Derken Muaviye baþa geçti
ve bayram namazlarýnda hutbeyi namazýn önüne geçirdi. Tahric: Marife,3/45.
Bize Rebi' anlattý: Ona
Þafi1, ona Ýbrahim, ona Zeyd b. Eslem, ona Ýyad b. Abdullah b. Sa'd rivayet
etmiþ ki: Ebu Said el-Hudri þöyle demiþtir: Resulullah (s.a.v) Ramazan ve
Kurban bayramlarýnda önce namaz kýlar, sonra hutbe okurdu. Bkz. (536) nolu hadisin tahrici.
Bize Rebi' anlattý: Ona
Þafii, ona Ýbrahim, ona Vehb b. Keysan rivayet etmiþ ki: Ýbn Zübeyr'in bayram
namazýnda önce namaz kýldýðýný, sonra hutbe okuduðunu gördüm. Ýbn Keysan
devamla þöyle dedi: Resulullah (s.a.v)'in sünnetleri, namaza varýncaya kadar
deðiþtirildi. Tahric: ibn Hanbel,
5/450-451.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Biz de bu rivayetlerde sözü edilen uygulamayý esas alýyoruz.
Bu rivayetlerde baþka hususlara iliþkin deliller de vardýr. Bunlardan biri de
imamýn ayakta ve minber gibi herhangi bir yüksekliðe çýkmadan yerde hutbe
okumasýnýn bir sakýncasýnýn olmadýðýdýr. Ebu Said, Resulullah (s.a.v)'den böyle
rivayet etmiþtir.
Ýmamýn, bineðinin
sýrtýnda bayram hutbesini okumasýnýn da bir sakýncasý yoktur:
Bize Rebi' þöyle anlattý:
Bize Þafii, ona Ýbrahim, ona Hiþam b. Hassan, ona Ýbn Sirin þöyle rivayet
etmiþtir: Resulullah (s.a.v) Ramazan ve Kurban bayramlarýnda namazý
tamamladýktan sonra bineðinin sýrtýnda hutbe okurdu. Tahric: Marife, 3/48; Buhari, 1/41; Müslim, 3/1306.
Ýmam Þafi1 (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Ýmamýn bayram hutbesini minberde okumasýnýn da bir sakýncasý
yoktur. Çünkü Hz. Peygamber (s.a.v)'in Cuma hutbesini minberde okuduðu
bilinmektedir. Ondan önce de bir hurma kütüðünün üzerine çýkarak ayakta okurdu
hutbeyi.
Rivayetlerden
çýkardýðýmýz baþka bir delil de þudur: Bir erkeðin sadece erkeklere hutbe
okumasýnýn sakýncasý yoktur. Eðer hutbesini kadýnlarýn ve bir kýsým erkeklerin
duyamadýklarýný fark ederse, onlarýn yanýna gidip onlarýn duyabilecekleri daha
hafifbir sesle onlara hitap etmesinin herhangi bir sakýncasý yoktur. Ama böyle
yapmasý vacip deðildir. Çünkü Peygamberimiz (s.a.v)'in, -birçok kere hutbe
vermiþ olmasýna raðmen- bir kereden fazla böyle yaptýðýna dair herhangi bir
rivayet yoktur.
Bu delillerden biri de
Peygamberimiz (s.a.v)'in bir kere böyle yaptýðý, sonra terk ettiði ve terk
ediþinin daha çok olduðudur.
Ýmam, bayramlarda ancak
ayakta hutbe verebilir. Çünkü Resulullah (s.a.v) bayram hutbelerini ayakta
vermiþtir. Ama imamýn bir rahatsýzlýðý varsa oturarak hutbe okumasý caiz olur.
Týpký bir rahatsýzlýktan dolayý oturarak namaz kýlmanýn caiz olduðu gibi ...
Ýmam bayramlarda önce
namaz kýlar, sonra hutbe okur. Namazdan önce hutbe okursa bana göre namazdan
sonra yeniden hutbe okumasý gerekir. Ama bunu yapmazsa namazý iade etmesi
gerekmediði gibi kefaret vermesi de gerekmez. Ayný þekilde bayram namazýný
kýlar ve hutbe okumazsa; namazý da, hutbeyi de iade etmesi gerekmez.
Týpký Cuma hutbelerinde
olduðu gibi iki hutbe okur ve iki hutbe arasýnda da oturur.
Sonraki için týkla: