ÝKÝ BAYRAM NAMAZINDA
TEKBÝR GETÝRMEK
Bize Rebi' anlattý: Ona
Þafii, ona Ýbrahim, ona Cafer b. Muhammed þöyle anlatmýþ: Resulullah (s.a.v), Ebu
Bekir ve Ömer, iki bayram namazýnda ve yaðmur duasýnda (istiska namazýnda) yedi
kere ve beþ kere tekbir getirirlerdi. Hutbeden önce namaz kýlarlardý ve kýraati
de cehri (açýktan) gerçekleþtirirlerdi. Tahric:
Marife,3/39.
Bize Rebi' anlattý: Ona
Þafii, ona Ýbrahim, ona Cafer, ona da babasý rivayet etmiþtir ki: Hz. Ali
(a.s), her iki bayram namazýnda, yaðmur namazýnda birinci rekatta yedi, ikinci
rekatta da beþ kere tekbir getirir ve kýraati yüksek sesle gerçekleþtirirdi. Tahric: Musannef, Abdurrezzak, 3/292.
Bize Rebi' anlattý, ona
Þafii, ona Ýbrahim, ona Ýshak b. Abdullah, ona Osman b. Urve, babasýndan þöyle
rivayet etmiþtir: Ebu Eyyub ve Zeyd b. Sabit, Mervan'a "Bayram namazýnda
birinci rekatta yedi, ikinci rekatta beþ kere tekbir getir." diye emrettiler.
Tahric: Marife,3/39.
Bize Rebi' anlattý: Ona
Þafii, ona Malik, ona da Ýbn Ömer'in azatlýsý Nafi' þöyle rivayet etmiþtir: Ebu
Hureyre ile birlikte hem Ramazan bayramýnda hem de Kurban bayramýnda bayram
namazýný kýldým. Birinci rekatta kýraatten önce yedi ve ikinci rekatta da
kýraatten önce beþ kere tekbir getirdi. Tahric:
Muvatta, 128; Musannef, Abdurrezzak, 3/292-293.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Ýmam iki bayram namazýný kýlarken de önce namaza giriþ için
tekbir getirir. Sonra farz namaza baþlar gibi iftitah duasýný okur ve
"Ve'c-cehtu / yüzümü yönelttim" duasýný ve sonrasýný okur. Sonra
iftitah tekbiri dahilolmaksýzýn yedi kere tekbir getirir. Sonra kýraate baþlar,
rükUa gider, secde eder. Ýkinci kez kýyama kalktýðýnda kýyam tekbiriyle kalkar.
Sonra kýyam tekbiri dahil olmaksýzýn beþ kere tekbir getirir. Sonra söylediðim
gibi kýraate baþlar, rükUa gider ve secde eder.
Bu uygulama Ýbn Abbas
'tan da rivayet edilmiþtir. Tahric: Musannef,
Abdurrezzak, 3/291; Musannef, ibn Ebi Þeybe, 2/173.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Yukarýda yer verdiðimiz hadislerin tümü bu uygulamaya
delalet etmektedirler. Çünkü öyle anlaþýlýyor ki bazýlarýnda, tekbirlerden söz
ederken namaza baþlangýç tekbirinin de baþka namazlarda olmayan diðer tekbirler
arasýnda zikredildiði gibi bir þüphe uyanmýþ olabilir. Ayný þekilde ikinci
rekata kalkarken söylenen kýyam tekbiri de ikinci rekatta getirilen beþ tekbir
arasýnda yer almaz. Yine namaza baþlangýç tekbirinin de ilk rekattaki yedi
tekbir arasýnda yer almadýðý da dile getirilmiþ oluyor. Çünkü namaza baþlangýç
tekbirinin ilk yedi tekbir arasýnda yer almamasý daha uygundur. Çünkü hangisi
olursa olsun her namaza mutlaka tekbirle baþlanýr. Sonra da "ve'c-cehtu
vechiye..." duasý okunur. Ama kýyam için söylenen tekbiri terk ederse de
namazý fasit olmaz.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Ýmam tekbir getirerek namaza baþladýktan sonra ilk rekatýn
yedi tekbirinden birini getirir, sonra birinci tekbir ile ikinci tekbir
arasýnda ne uzun ne de kýsa olan bir ayet okuma suresi kadar bekler, bu sýrada
tehlil (la ilahe illallah), tekbir (Allahu ekber) ve tahmid (elhamdulillah)
getirir. Sonra bunu, ilk rekatýn yedi ve ikinci rekatýn beþ tekbirinin her
birinin arasýnda tekrarlar. Sonra Fatiha suresinin ardýndan bir süre okur. Bazý
tekbirleri peþ peþe getirir ve aralarýnda herhangi bir zikri getirmeksizin
beklemezse bana göre mekruh olur, ama namazý iade etmesi gerekmediði gibi sehiv
secdesi getirmesi de gerekmez.
Tekbir getirmeyi veya bir
kýsmýný unutursa ve kýraate baþlarken hatýrlarsa, kýraati kesip tekbir
getirdikten sonra kýraate yeniden baþlarsa namazý fasit olmaz. Aslýnda kýraate
baþlamýþ olduktan sonra kýraati kesip tekbir getirmesini emretmem, hatta
kýraati bitirdikten sonra dönüp tekbir getirmesini de. Ýkinci rekatta emredilen
tekbirleri getirip fazladan tekbir getirmemesini öngörürüm. Çünkü tekbir, bir
yerde emredilen zikirdir. O yer geçildikten sonra bu zikri terk edenin baþka
bir yerde onu kaza etmesi gerekmez. Ayný þekilde rükü ve secdede tesbihi terk
eden birinin kýyamda tesbih getirmesini de emretmem.
Bayram namazýnda imam
bilerek veya unutarak ilk rekatýn yedi, ikinci rekatýn da beþ tekbirini
getirmezse bunlarý yeniden yapmasý da gerekmez, sehiv secdesi getirmesi de. Çünkü
bunlar zikirdir ve zikrin terki namazýn bozulmasýna yol açmaz. Ayrýca sehiv
secdesini gerektiren amel de deðildir.
Tekbiri unutur,
hatýrladýktan sonra tekbir getirirse tekrar kýraate dönmesini severim. Eðer
böyle yapmazsa da tekrarlamasý gerekmediði gibi namazý da bozulmaz.
Eðer emrettiðim tekbirin
bir kýsmýný eksik yerine getirirse, bunu mekruh görürüm, ama namazý yeniden
kýlmasý veya sehiv secdesi getirmesi gerekmez. Ama kýraate baþlamadan tekbiri
hatýrlamasý baþka. O zaman terk ettiði tekbiri getirmesi gerekir.
Eðer belirttiðim sayýdan
fazla tekbir getirirse, bunu mekruh görürüm, ama namazý yeniden kýlmasý
gerekmediði gibi sehiv secdesi getirmesi de gerekmez. Çünkü tekbir zikirdir ve
namazý bozmaz. Bununla beraber her zikri olmasý gereken yerde gerçekleþtirmesini
de isterim.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Eðer bayram namazýný kýlan kimse ilk rekatta yedi veya daha
fazla ya da daha az tekbir getirdiðinden emin olmakla birlikte bunlardan birine
iftitah tekbiri olarak niyet ettiðinden þüphe ederse namazý caiz olmaz. Þüpheye
düþtüðü anda yerli yerinde iftitah tekbirine niyet etmesi, sonra iftitah
duasýný okumasý, ardýndan tekbirleri getirip kýraate baþlamasý gerekir. Bu
halde ilk olarak namaza baþlamýþ kimsenin halinden baþka bir uygulama onun için
caiz olmaz.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Eðer bayram namazýný kýlan kimse yedi kere veya daha fazla
ya da daha az tekbir getirdiðinden ve bunlardan birine de iftitah tekbiri
olarak niyet ettiðinden kesin olarak eminse, ama iftitah tekbiri olarak niyet
ettiðinin birinci mi, ikinci mi, yoksa sonuncu mu olduðundan emin deðilse
namazýna "ve'c-cehtu vechiye lillezi..." duasý ve sonrasýyla devam
eder. Çünkü iftitah tekbiri getirdiðinden emindir. Sonra iftitah duasýnýn ardýndan
yedi tekbiri getirir ve kýraate baþlar. Tekbirlerinin ortasýnda iftitah
tekbirine niyet ettiðinden eminse ve iftitah tekbirinden sonra bir mi, daha
fazla mý tekbir getirdiðini bilmezse iftitah tekbirinden sonra getirdiðinden
emin olduðu tekbirlerin sayýsýna eklemede bulunarak tekbirleri yediye tamamlar.
Namaza baþlangýç
tekbirini getirdikten sonra iftitah duasýný terk ederek tekbirlere baþlarsa,
sonra iftitah duasýný okumadýðýný hatýrlarsa iftitah duasýný okumasý gerekmez.
Eðer buna raðmen iftitah duasýný okursa bayram namazýnýn ilk rekatýnýn yedi
tekbirini iade etmesini uygun görürüm ki bu tekbirlerin her biri iftitah
duasýndan sonra söylenmiþ olsun. Ama yapmazsa namazý iade etmesi de gerekmez,
sehiv secdesi getirmesi de.
Sonraki için týkla: