ÝKÝ BAYRAMIN (BAYRAM
VE CUMA) AYNI GÜNE DENK GELMESÝ
Bize Rebi' anlattý, ona
Þafil, ona Ýbrahim b. Muhammed, ona Ýbrahim b. Ukbe, Ömer b. Abdulaziz'den þöyle
rivayet etmiþtir: Resulullah (s.a.v) zamanýnda iki bayram ayný güne denk geldi.
Resulullah (s.a.v) buyurdu ki: "Yukarýlardan (þehir dýþýndan) gelenler
Cuma namazýna kadar oturmak isterlerse oturabilirler, bunun bir sakýncasý
yoktur. " Tahric: Marife, 3/65;
Ebu Davud, 1/646-647.
Bize Rebi' anlattý, ona
Þafii, ona Malik, ona Ýbn Þihab, ona da Ýbn Ezher'in azatlýsý Ebu Ubeyd þöyle
rivayet etmiþtir: Osman b. Affan'la bir bayram namazý kýldým. Osman geldi ve
bayram namazýný kýldýrdI. Tamamlayýnca halka dönüp þöyle dedi: "Bugün iki
bayramý bir arada idrak ettiniz. Çevreden gelenlerden Cumaya kadar beklemek
isteyenler bekleyebilirler. Dönmek isteyenler de dönebilirler, kendilerine izin
verdim." Tahric: Muvatta,
1/179; Buhari, 4/10.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Ramazan bayramý Cuma gününe denk gelirse, imam vakit girince
bayram namazýný kýldýnr. Sonra þehir halkýndan olmayýp bayram namazýna
gelenlere isterlerse ailelerinin yanýna dönmelerine izin verir ve Cuma namazýna
gelmelerine gerek olmaz. Tercih onlarýndýr. Ýsterlerse Cuma kýlýncaya kadar
beklerler, isterlerse bayram namazý kýlýndýktan sonra giderler ve imkan
bulurlarsa Cuma için gelebilirler. Ama böyle yapmazlarsa, bunun da inþaallah
hiçbir sakýncasý yoktur.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Ama þehir halkýndan bir kimsenin Cuma namazýný terk etmesi
caiz deðildir. Fakat Cuma namazýný terk etmelerini caiz kýlan herhangi bir
özürlerinin olmasý baþka. Cuma namazý bayram gününe denk gelmiþse de bu tür
mazeretler geçerlidir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Ayný þekilde Kurban bayramý da Cuma gününe denk gelmiþ se
durum deðiþmez. Önemli olan söz konusu olan yerin Cuma ve bayram namazlarýnýn
kýlýndýðý bir yer olmasýdýr. Mina halký Kurban bayramý namazýný da, Cuma namazýný
da kýlamazlar, çünkü orasý þehir (mýsýr) deðildir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Cuma günü güneþ tutulsa ve o gün de Ramazan bayramý olsa,
imam önce bayram namazýný kýldýnr.
Sonra güneþ MU ortaya
çýkmamýþ sa Cuma namazýna baþlamadan küsuf namazýný kýldýnr.
Güneþ tutulursa ve imam
da o sýrada bayram namazýný kýldýnyorsa ya da namazý tamamlamýþ ama henüz hutbe
okumamýþsa, küsuf namazýný kýlar, sonra bayram ve küsuf için birlikte iki hutbe
okur. Hutbelerde de bayramdan ve küsuftan (güneþ tutulmasýndan) birlikte söz
eder. Eðer bayram namazý için hutbe okurken güneþ tutulursa bayram için okuduðu
hutbe1eri biraz çabuklaþtýnr, sonra iner ve güneþ tutulmasý / küsuf namazýný
kýlar ve ardýndan küsuf namazý hutbesini okur. Sonra þehir halkýndan olmayan
cemaate -yukanda da söylediðim gibi- daðýlýp gidebileceklerini söyler. Þehir
halkýndan olup da Cuma namazýna katýlma gücüne sahip olanlar için daðýlýp
gitmeyi caiz görmem. Eðer Ramazan bayramý, Cuma, güneþ tutulmasý ve kuraklýk
ayný güne denk gelirse ve imam yaðmur duasýna çýkmak isterse (istiska namazýný
kýlmak isterse) istiska namazýný ertesi güne veya daha sonraya erteler. Ama
hutbede yaðmur duasýný yapar. Sonra çýkar, istiska namazýný kýlar ve hutbesini
okur.
Ebu Yakub þöyle dedi: Önce
küsuf namazýný kýlar, sonra güneþ zevale ermemiþse bayram namazýný kýlar, sonra
güneþ zeval vaktine girince de Cuma namazýný kýlar. Çünkü bunlarýn her birinin
belli bir vakti var, ama istiska namazýnýn belli bir vakti yoktur.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Cuma günü yaðmur duasýný minberden baþka bir yerde yapmasýný
sevmem. Çünkü Cuma namazý yaðmur duasýndan daha gereklidir. Ama dýþanda yaðmur
duasýný yapmak, evi Cuma mescidinden biraz uzakta olanlarýn veya Cumaya
zorlukla gelenlerin Cumaya geliþlerini engeller.
Bayram namazý ile güneþ
tutulmasý ayný saate denk gelirse, imam güneþ tutulmasý namazýný bayram
namazýndan önce kýlar. Çünkü bayram namazýnýn vakti güneþin zeval vaktine
girmesine kadardýr. Güneþ tutulmasý namazýnýn vakti ise güneþin ortaya
çýkmasýna kadardýr. Eðer imam önce bayram namazýný kýlar ve güneþ ortaya
çýkmadan namazý tamamlarsa küsufnamazýný kýlar ve bayram ve küsufhutbelerini
birlikte okur. Ama bayram namazýný bitirdiðinde güneþ ortaya çýkmýþsa, sadece
bayram namazý hutbesini okur, ama isterse hutbesinde küsuftan söz edebilir.
Sonraki için týkla: