CENAZE ÝÇÝN AYAÐA
KALKMAK
Bize Rebi', ona da Ýmam
Þafii (Allah rahmet etsin) þöyle rivayet etti:
Cenazeye þahit olan bir kimse,
onun için ayaða kalkmamalý. Cenaze için ayaða kalkma uygulamasý neshedilmiþtir.
Bize Rebi' anlattý, ona
Þafii, ona Malik, ona Yahya b. Said, ona Vakid b. Amr b. Sa'd b. Muaz, ona
Nafi' b. Cübeyr, ona Mesud b. Hakem, ona da Ali b. Ebu Talib (r.a) þöyle
rivayet etmiþ: Önceleri Resulullah (s.a.v) cenaze için ayaða kalkardý, sonra
kalkmaz oldu. Tahric: Muvatta,
1/232; Müslim, 2/662; Buhari, 1/403.
Bize Ýbrahim b. Muhammed
anlattý, ona Muhammed b. Amr b. Alkame, bu isnatla veya buna benzer bir rivayet
zinciriyle aktarmýþ ve þöyle demiþtir: "Resulullah (s.a.v) cenaze için
ayaða kalktý ve bizim de kalkmamýzý emretti. Sonra oturdu ve bizim de
oturmamýzý emretti. " Tahric:
el-Marife,3/157.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Gündüzün veya gecenin hangi saati olursa olsun cenaze namazý
kýlýnabilir. Yine gündüzün veya gecenin hangi saati olursa olsun cenaze
defnedilebilir. Nitekim Resulullah (s.a.v) zamanýnda gariban biri geceleyin
defnedilmiþ ve Peygamberimiz (s.a.v) buna tepki göstermemiþtir. Ebu Bekir
es-Sýddýk'ýn cenazesi geceleyin defnedilmiþtir. Ondan sonra da Müslümanlar
geceleyin defnedilmiþlerdir.
Bizim arkadaþlardan biri
þöyle demiþtir: Güneþ sararýrken de, doðarken de iyice belirginleþmeden cenaze
namazý kýlýnmaz. Buna delilolarak da Ýbn Ömer'in, bir cenazenin yakýnlarýna
þöyle demesini göstermiþtir: Bunlar cenazeyi sabah namazýndan hemen sonra
getirip mescidin kapýsýna koydular. Ýbn Ömer onlara "Ya hemen þimdi
namazýný kýlýn ya da güneþ iyice yükselinceye kadar bekleyin." dedi.
Ýbn Ömer, Resulullah
(s.a.v)'den þöyle rivayet etmiþtir: "Biriniz namazý için güneþin doðuþ
vaktini de, batýþ vaktin i de tercih etmesin. " Tahric: Buhari, 1/198; Müs/im, 1/567.
Ýbn Ömer bunu özelolarak
Hz. Peygamber (s.a.v)'den duymuþ olabilir, ayrýca sabah namazýndan sonra güneþ
doðuncaya kadar ve ikindi namazýndan sonra da güneþ batýncaya kadar namaz
kýlmayý nehyetmiþ olduðunu da duymamýþ olabilir. Bu yüzden Peygamber (s.a.v)'in
bu sözünü bütün namazlara hamletmeyi uygun görmüþtür. Yasaklamanýn da sadece duyduðuyla
ilgili olduðunu düþünmemiþ olabilir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Resulullah (s.a.v)'den gelen rivayetler, söz konusu
saatlerde namazý nehyetmesinin sadece nafile namazlarla ilgili olduðunu
göstermektedir. Bütün namazlarýn bu saatlerde kýlýnmasýnýn mekruh olmasý doðru
deðildir. Biz bu hususu namaz bölümünde ispatladýk. Eðer bu ifade bütün
namazlar için geçerli olsaydý, o zaman cenaze namazý ancak farz namazlarýn
vaktinde geçerli olabilirdi. Yine ikindi vakti ve sabah vakti ölenin de namazý
kýlýnmazdý. Ama þöyle bir yorum yapmak da mümkün olabilir: Belki de Ýbn Ömer
cenazeyi takip edenlerin oturmasýný engellemek ve mescid halkýndan aynlmamasýný
istemiþtir ki cenaze namazý kýlanlarýn sayýsý artsýn. Çünkü bizim arkadaþlanýnýz
cenaze namazý için farz namazýn kýlýnmasýndan sonrasýný tercih ediyorlar, çünkü
o zaman cenaze namazýný kýlacak kimselerin sayýsý artýyor. Diyorlar ki:
"Ýnsanlarýn kalabalýk olduklarý sýrada cenaze namazýný kýlýn veya insanlar
kuþluk namazýna gelinceye kadar cenaze namazýný tehir edin."
Bize Rebi' anlattý, ona
Ýmam Þafii (Allah rahmet etsin), ona Medine halkýndan güvenilir biri, þu anda
ezberimde olmayan bir rivayet zinciriyle þöyle rivayet etti: Akil b. Ebu
Talib'in cenaze namazý kýlýndýðý sýrada güneþ batmanýn eþiðindeydi ve iyice
sararmýþtý. Cenaze namazýnýn kýlýnmasý için güneþin tamamen batmasý beklenmedi.
Tahric: Musannef, Abdurrrezzak, 3/524.
Sonraki için týkla: