ÝKÝNDÝ NAMAZININ VAKTÝ
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Yazýn ikindi vaktinin zamaný; her þeyin gölgesinin -zýl-ý zevaldan
soma- mislini aþtýðý vakit baþlar. . Bu vakit de öðle vaktinin çýktýðý
vakittir. Bana, Ýbn Abbas'ýn bir kýsým ashabýndan þöyle ulaþtý: Onlar da bu
hususta benim dediðimi dediler. Öyle tahmin ediyorum ki, onlar da bunu bu
þekilde Ýbn Abbas'tan nakletmiþtir. Ýbn Abbas, ashabýndan olan kiþiyle beraber
ikindi namazýný öðlenin son vaktinin bitimi somasýnda bu mana üzere kýlmak
istemiþtir:
Ýkindi namazýný her
þeyin gölgesi kendi misli kadar olduðunda kýlmýþtýr. Yani her þeyin gölgesi
kendi misline ulaþtýktan soma az bir þeyaþtýðý vakittir. Ýbn Abbas'tan bu
nakiller muhtemeldir. Bu nakledilenler halk (hadis hafýzý olmayan halktan
birileri) tarafýndan nakledilmiþtir. Eðer gölge, söz konusu zamanda
zikredildiði gibi deðilse, o zaman gölgenin azalýp azalmadýðý takdir edilir.
Eðer azaldýktan soma çoðalýyorsa, bu, zeval vaktidir. Daha so ma yaz gününde
gölge, eðer düz dikili bir nesnenin gölgesinin misline ulaþýp az bir þey (iki
misli) geçerse, bununla ikindi vaktinin ilk zamanýna girilmiþ olur. Tüm bunlar
zýl-ý zevalden somadýr.
Her belde insaný ve her
zaman dilimi içinde imam ve cemaat ile yakýnda yahut uzakta yahut münferiden
kýlacak olan herkesin, ikindi namazýný geciktirmeden ilk vaktinde kýlmalarýný
müstehab görürüm.
Eðer hava bulutlu yahut
kýlacak kiþi karanlýk bir yerde tutukluysa yahut kiþiningözleri görmüyorsa ve
ona vakti söyleyecek kimse yoksa öðle vakti için zikrettiklerimin hepsi burada
da aynen geçerlidir.
Yaz gününde her þeyin
gölgesi iki misline ulaþýncaya kadar, kýþ gününde de bunu takdir etmek
suretiyle geciktirmesi halinde söz konusu kiþi için ihtiyar vakti geçmiþ olur.
Ama bu kiþi için þöyle denmesi caiz olmaz: Mutlak bir þekilde ikindi vakti onun
için geçmiþtir denmez. Aynen öðle namazýný her þeyin gölgesi kendi misline
ulaþýncaya kadar ertelemesi halinde de mutlak bir þekilde zikrettiðim üzere
namazý caiz olur dediðim gibi ... Söz konusu vakitte ikindi namazýný kýlmasý
caiz olan bir vakittir. Onun için bu vakitte öðle namazýný kýlmasý caiz olmaz.
Ben bunlarý þu sebepten
dolayý söyledim: Benim zikrettiðim þeyler, kiþi için þu veya bundan dolayý
beyan olmadýðý zaman içindir.
Bize Malik þöyle haber
verdi: Zeyd b. Eslem, Ata b. Yesar'dan; o, Biþr b. Said'den; o, el-A'rec'den;
Ebu Hureyre yoluyla ResuluHah (s.a.v)'in þöyle buyurduðunu nakletti:
"Kim güneþ çýkmadan
önce bir rekdt kýlmayý yetiþtirirse, sabah namazýna yetiþmiþ sayýlýr. Ve kim
güneþ batmadan önce ikindi namazýndan bir rekdt kýlmayý yetiþtirirse, ikindi
namazýna ulaþmýþ sayýlýr. " Tahric:
Buhari, Namaz 1/197 no: 579; Taberi, Vakitler 1/6 no: 5; Müslim, Mescit ve
Namaz vakitleri 1/424
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Kim güneþ batmadan önce ikindi namazýndan bir rekM kýlmayý
idrak edemezse, ikindi namazýný kaçýrmýþ olur. Rekat, bir rükü ve iki secde ile
olur.
Ýkindi namazýný takdim
etmeyi (ilk vaktinde kýlmayý) müstehab saymamýn sebebi þudur:
Bize Muhammed b. Ýsmail,
Ýbn Ebi Zi'b'den þöyle haber verdi: O da Ýbn Þihab'dan, Enes b. Malik'in þöyle
dediðini nakletti: "Resulullah (s.a. v) havanýn bulutlu olmadýðý ve
güneþin net göründüðü bir zamanda ikindi namazýný kýlar. Daha sonra
hayvanlarým suya götürecek olanlar götürüp gelirlerdi de güneþ halen yüksekte
kalýrdý. " Tahric: Buhari, Namaz
1/189 no: 550; Müslim, Mescit ve namaz vakitleri 1/433 no: 192/621
Bize Muhammed b. Ýsmail
b. Ebi Fudeyk, Ýbn Ebi Zi'b'den; o, Ýbn Þihab'dan; o, Ebu Bekir b. Abdurrahman
el-Haris b. Hiþam'dan, Nevfel b. Muaviye ed-Diyli yoluyla Resulullah (s.a.v)'in
þöyle buyurduðunu nakletti: "Kim ikindi namazýný geçirirse sanki ehlini ve
malmý yitirmiþ olur. " Tahric: Müsned Ebu
Davud et-Tayalisi, 249 no: 1803; Marife, Namaz 1/460- 461; Buhari, EI-Menakýb
2/529 no: 3602; Müslim, Fiten 4/2212 no: 11/2886; Nesai, Namaz 1/237-238 no:
478
Sonraki için týkla: