VAKÝTLERÝN ÝHTÝlAFI
Ýmam Þafii
(Allahrahmetetsin) þöyle dedi: Cebrail, ResuluIlah(s.a.v)'e imamlýðý, mukim
iken ve yaðmur olmadýðý bir zamanda yapmýþtýr.
Dedi ki: Ýþte bunlarýn
ikisininCiki namaz vaktinin) arasýnda bir vakit vardýr. Ve bu vakit içinde
gerek mukimlikte gerek yaðmurlu havada mutlaka bu vakit içinde namaz kýlýnýr.
Kiþi münferiden namazýný kýlacak olsa da durum deðiþmez. Aynen Cebrail'in, ResuluIlah
(s.a.v)'e imamlýk yapýp namazý kýldýðý ve hayatý boyunca ResuluIlah (s.a.v)'in
mukimken namazý kýlmýþ olduðu gibi kýlýnýr.
ResuluIlah (s.a.v)'in
Medine'de mukim ve güvende olduðu zamanda cemetmiþ olmasý, söz konusu hadise
muhalefet etmiþ olmaktan baþka bir ihtimal taþýmamaktadýr. Yahut cemetmiþ
olduðu hal ile namazlarý cemetmeden kýlmýþ olduðu hal ayný deðildir. Birinin
þöyle demesi caiz olmaz: Mukimken cemetmesi, cem etme (anlayýþýna) muhalif bir
durumdur. Bu anlayýþ, iki yönden caiz deðildir: Her namaz için ayrý bir hüküm
terettüp ettirmiþ olur. Ve onlardan rivayet edenin bir kiþi olduðu sanýlýr. O
þahýs da Ýbn Abbas'týr. O zaman mukimken cemetmiþ olmasý, bir sebebe dayalý
olup onun ile namazlarý cemetmeden kýlmasý arasýna girdiðini öðrenmiþ oluyoruz.
Bu illet ise yaðmurdan baþka bir þey deðildir. -Allah en doðrusunu bilir- Bu
eðer korku söz konusu deðilse ... Yaðmurlu havada zorluk illeti vardýr. Aynen
seferde cemetmek için genel bir zorluk mevcut olduðu gibi ...
Neticede þöyle diyoruz:
Eðer mukimlikte illet, yaðmurdan dolayý bir illetse, öðle ile ikindi ve akþam
ile yatsý namazlarý cemedilebilir.
Dedi ki: Mukimken
cemetmek, sadece yaðmurlu bir havada yapýlýr.
Eðer bir namazý
kýldýktan sonra yaðmur kesilirse, artýk ikinci namazý birinci namazýn vaktinde
kýlamaz. Ama birinci namazý yaðmur yaðarken kýlar, ikinci namaza baþladýðýnda
yaðmur devam eder, ancak ikinci namazý bitirmeden önce yaðmur kesilirse,
baþlamýþ olduðu namazýný tamamlar. çünkü baþlama hakký olan bir namazý
tamamlama hakký da vardýr.
Dedi ki: Cem açýsýndan
yaðmurun az yahut çok olmasý arasýnda fark yoktur. Cemetmeyi, sadece evinden
çýkýp mescidde namazýný eda edenler yapabilirler. Cem için mescidin yakýn
olmasý yahut cemedecek kiþiye, mescid ehlinin çok veya az olmasý yahut uzak olmalarý
etken deðildir. Hiç kimse evinde cemedemez. çünkü Resulullah (s.a.v) mescidde
cemetmiþtir. Evde namaz kýlmak ile mescidde namaz kýlmak arasýnda fark vardýr.
Kiþi, yaðmurun yaðmadýðý
bir havada öðle namazý kýldýktan sonra yaðmur yaðsa, ikindi namazýný öðle
vaktinde öðlenle cemederek kýlamaz. çünkü öðle namazýný kýldýðýnda ikindiyi
öðlenle beraber cemetme hakký olmadýðýndan dolayýdýr.
Ayný þekilde öðle
namazýna baþladýðýnda yaðmur olmayýp daha sonra namaz bitmeden yaðmur yaðsa, ikindi
namazýný öðlenle beraber cemetme hakký olmaz. Cemetme hakký olduðu bir zamanda
cemedebilmesi için mutlaka birinci namaza baþlarken cemedeceðine dair niyet
etmesi gerekir.
Birinci namazý kýlarken
yaðmur yaðar ve ikinci namaza baþladýðýnda yine yaðmur yaðarsa, ama ikinci
namazý bitirmeden önce yaðmur kesilirse de cemetmeye devam etme hakký vardýr.
çünkü temel alýnacak vakit, her namaz için namaza giriþ vaktidir.
Akþam ve yatsý namazlarý
da aynen öðle ve ikindi namazlarý gibi olup aralarýnda herhangi bir fark
yoktur. Bu, her þehir için de geçerlidir. çünkü yaðmur neticesinde hasýl olacak
olan zorluk her yerde aynýdýr.
Yaðmurlu bir havada iki
namaz cemedildiðinde iki namazýn ilkinde ve geciktirmeden yapmak gerekir. Yani
öðle ve ikindiyi öðle vaktinde, akþam ve yatsýyý akþam vaktinde kýlmak
lazýmdýr.
Mukim olan kiþinin,
yaðmurluhava illeti dýþýnda cemetme hakký yoktur. çünkü aslolan, her namazýn
kendi vaktinde kýlýnmasýdýr. Yaðmurlu havada cemetmek ruhsat olup mazeret
deðildir. Eðer bunun dýþýnda bir mazeret söz konusu ise, bu mazeret dolayýsýyla
cemedilmez. Çünkü mazeret; onun dýþýnda bir sebep teþkil etmektedir ki o da;
hastalýk, korku ve benzerleri þeylerdi. Daha önce de hastalýklar ve korkularýn
olduðu malum olmasýna raðmen Resulullah (s.a.v)'in cemettiði bilinmemektedir.
Ama yaðmurdaki, mazeret genel ve kabul edilir bir mazerettir.
Seferde ise, Resulullah
(s.a.v)'den gelen habere dayanarak cemedilir.
Vakitlerle ilgili gelen
deliller genelolup hiçbirini terk etmek için ruhsat yoktur. Cem sadece seferde
olanlar için Resulullah (s.a.v)'den gelen bir ruhsattýr. Yaðmur dolayýsýy la
cemettiði kadar seferde cemettiðini görmedik. Allah (c.c) en doðrusunu bilir.
Sonraki için týkla: