ÝMAM'IN YERÝ VE
CEMAATÝN YERÝ
Bize Rebi', Ýmam
Þafii'nin þöyle dediðini haber verdi: Bize Ýbn Uyeyne, Ebu Hazim' in þöy le dediðini
haber verdi: Sehl b. Sa'd'a Resulullah (s.a.v)'in minberinin hangi aðaçtan
olduðunu sordular? Ve o da daha önce geçen hadisi zikretti. Tahric: Taberi, Seferde kasýr 1/163-164 no: 61; Buhari,
Ezan 1/226 no: 684; Müslim, namaz 1/316-317 no: 102/421; Müsned el-Hamidi,
2/413 no: 926
Bize Ýbn Uyeyne þöyle
diyerek haber verdi: Bize el-A'meþ, Ýbrahim'den, Hemmam'ýn þöyle dediðini haber
verdi: Huzeyfe bir toprak tepeciði üzerinde bize namaz kýldýrdý ve onun üzerine
secde etti. Ebu
Mesud topraðý düzeltince,
Huzeyfe bu iþte ona tabi oldu. Namazý bitirince; Ebu Mesud þöyle dedi:
"Bundan nehyedilmedik mi?" Huzeyfe þöyle dedi: "Sana bu hususta
tabi olduðumu görmedin mi?" Tahric:
Ebu Davud, Namaz 1/399 no: 597
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Arkasýnda namaz kýlanlarýn kendisinin rükü ve secdelerini
görmeleri amacýyla yüksekçe bir þeyin üzerinde namazýný kýlmasý imam için
tercih edilen durumdur. Eðer söz konusu yer, secdeye gittiðinde kendisi için
dar kalýyorsa yahut darlýðý minberin basamaklarýnýn birbirinden yüksekliðinin
farklý oluþundan dolayý bir darlýksa, düz bir yere gelinceye kadar geri gelir
ve secde eder. Ve secdeden sonra yerine döner.
Eðer namaz kýldýðý yer
secde için darsa yahut basamaklý bir yerse, geri düz bir yere gelme imkaný varsa
yahut ileri gidebiliyorsa, ileri gitmesi müstehabdýr. Çünkü öne gitmek, namaz
kýlanýn þanýndandýr. Arkaya gitmesinde de bir beis yoktur.
Eðer kiþinin namaz
kýldýðý yer, secde için dar deðilse ve basamaklý bir yer deðilse, namaz kýlan
þahýs, bulunduðu yerde secdesini yapar. Bu durumda namaz kýlanýn öne ya da
arkaya gitmesini uygun görmem. Çünkü Resulullah (s.a.v)'in secde için geri
gelmesindeki sebep -En doðrusunu Allah bilir- minberin / mihrabýn dar ve
basamaklý oluþundandýr.
(Bu durumda) Geri geri gelmesini
yahut ileri gitmesini yahut kýbleden yönünü çevirmeden yürümesini yahut
herhangi bir zorunluluðu olmadan az bir þey yürümesini mekruh sayarým. Ama
bundan dolayý da namazý bozulmaz ve yaptýðý yürüme çok ve uzun deðilse, sehiv
secdesi de gerekmez. Ama çok ve uzun bir yürüme yapmýþsa, namazý fasit olur.
Ýnsanlar imamýn durduðu
yeri bir kere öðrendikten sonra ona uyan cemaatle ayný seviyede namaz kýlmasý
müstehabtýr. Çünkü Resulullah (s.a.v)'in bir defadan baþka minberde namaz
kýldýðýna dair rivayet yoktur. Ýmamýn namazdaki yeri, ona uyan cemaatle beraber
olan yerdir. Tercih edilen, insanlarla beraber ayný seviyede olmasýdýr. Ama
onlardan daha yüksek yahut daha enginse, bu sebepten dolayý imamýn da, cemaatin
de namazý fasit olmaz.
Mescidde olan imamýn
sesini, ona uyan kiþi / memum duyduktan sonra mescidin üzerinden ona uymasýnda
beis yoktur. Ya da ona tabi olanlardan bir kýsmýný görmesi halinde de beis
yoktur. Bazý müezzinlerin Mescid-i Haram'ýn damýnda imama uyarak namaz kýldýklarýný
gördüm. Bu durumlarýndan dolayý ilim ehlinden onlarý kýnayan kimsenin olduðunu
bilmiyorum. Mescidin içine inmelerinin onlar için daha uygun olacaðý kanaati
taþýyan bazýlarýndan da haberdar oldum.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bize Ýbrahim b. Muhammed þöyle haber verdi: Bize
et-Tev'eme'nin kölesi Salih haber verdi: O, Ebu Hureyre'nin mescidin damýnda,
mescidin içinde olan imama uyarak namaz kýldýðýna þahit olduðunu söyledi. Tahric: Musannef Abdurrazzak, Namaz 3/230-231 no: 5454;
Musannefb. Ebi Þeybe, 2/224
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Kadýn imam olduðunda onun makamý, kadýnlarýn ortasýnda
durmasýdýr. Ama kadýnlarýn önünde durursa, ne onun ne de onlarýn namazý fasit
olur. Onu, namazý bozan ve bozmayan haller ile, caiz olan hallerle caiz olmayan
hall er baðlar. Aynen erkeklerde olduðu gibi aralarýnda herhangi bir fark
yoktur.
Sonraki için týkla: