CUMA NAMAZININ VAKTÝ
Ýmam Þafil (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Cuma namazýnýn vakti; güneþin zevale girmesiyle imamýn Cuma
namazýný bitirmesinden önce öðle namazý vaktinin sonu arasýndaki vakittir. Bir
kimse Cuma namazýný, zeval vaktinden sonraki bir zaman diliminde kýlarsa, selam
vermesi öðle namazý vaktinin sona ermesinden önce olmasý þartýyla, bu namazý
geçerli olur. Böyle bir durumda o kimse, Cuma namazýný vaktinde kýlmýþ sayýlýr
ve Cuma namazý geçerli olur. Ancak kendisinden önce Cuma namazýnýn kýlýnmýþ
olduðu bir beldede olmasý hali baþka ...
Ýmam Þafil (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bir kimse öðlen vakti bitmeden Cuma namazýný tamamlayýp
selam vermezse, Cuma namazý geçerli olmaz; bu namaz artýk onun için öðlen
namazýdýr, dolayýsýyla dört rekat olarak tamamlamasý gerekir.
Bize Rebi' anlattý; o,
Þafii'den duymuþ, ona Ýbrahim b. Muhammed haber vermiþ, o da Halid b. Rebah'dan
duymuþ ki, Muttalib b. Hanteb þöyle demiþ: "Resulullah (s.a.v), gölge bir
zira veya ona denk bir miktarda uzadýðý zaman Cuma namazýný kýlardý." Tahric: Buhari, 1/287; Müslim, 2/589.
Bize Rebi' anlattý; o,
Þafil'den duymuþ, ona Ýbn Uyeyne anlatmýþ, ona Amr b. Dinar haber vermiþ, o da
Yusufb. Mahek'den þöyle duymuþ: "Bir gün Muaz b. Cebel, Mekke'ye geldi.
Halk Cuma namazýný kýlýyordu. Gölge ise Hicr tarafýna vuruyordu. Bunun üzerine
onlara dedi ki: 'Gölge, Kabe'nin yüzüne vurýnadýkça Cuma namazýný kýlmayýn.
",
Ýmam Þafil (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Kabe'nin yüzünden maksat, kapýsýdýr.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Muaz, "Güneþ zeval vaktine girinceye kadar Cuma
namazýný kýlmayýn." demek istemiþti.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Güneþ zeval vaktine girinceye kadar Cuma namazýnýn
kýlýnmayacaðý hususunda bugüne kadar karþýlaþtýðým hiç kimseden farklý bir
görüþ duymadým.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Güneþin zeval vaktine girdiði iyice anlaþýlmadan (vakit
girmeden) Cuma hutbesine baþlamak caiz olmaz.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bir kimse güneþ zeval vaktine girmeden Cuma hutbesine
baþlarsa, sonra güneþ zeval vaktine girince de hutbesini yenilerse, Cuma namazý
geçerli olur. Eðer zevalden sonra iki hutbeyi de yeniden okumazsa Cuma namazý
geçerli olmaz ve namazý dört rekilt öðlen namazý olarak kýlmasý gerekir. Eðer
Cuma namazýný, namazýn geçerli olmayacaðý bir vakitte kýlar, sonra hutbe ve
namazý vaktinde iade ederse namazý geçerli olur. Cuma namazýnýn geçerli olacaðý
vakit, güneþin zeval vaktine girmesinden ikindi namazýnýn vaktinin girdiði
süreye kadardýr.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Ýmam iki hutbeyi okuyup ikindi namazýnýn vaktinin
girmesinden önce namazý tamamlayarak selam vermedikçe, Cuma namazý geçerli
olmaz.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Ýmam Cuma namazýný tamamlayýp selam vermeden önce ikindi
namazýnýn vakti girerse, namazý, dört rekilt öðlen namazý olarak tamamlamasý
gerekir. Böyle yapmayýp Cuma namazýný tamamlayarak selam verirse, namazýný
yeniden ve dört rekilt öðle namazý olarak kýlmasý gerekir.
Ýmam Þafiý (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Ýmam Cuma namazýný kýldýnrken iki hutbeden daha az hutbe
okuduðunu ve iki rekilttan daha az namaz kýldýðýný net olarak bilemezse ve
ikindi vakti girinceye kadar da namazdan çýkmazsa, dört rekat öðlen namazý
kýlmasý ve hutbe de okumamasý gerekir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Ýmam iki hutbeden daha az hutbe okuduðunu ve iki rekattan
daha az namaz kýldýðýný düþünüyorsa ve ikindi namazýnýn vaktinin girmesinden
hemen önce bunlarý tamamlamasý durumunda geçerli olacaksa, bunu yapmasý
gerekir. Ama ikindi vaktinin girmesinden önce namazý tamamlarsa bu namazý
geçerli olur. Fakat ikindi namazýnýn vakti girinceye kadar Cuma namazýný
tamamlamazsa namazýný dört rekat öðlen namazý olarak tamamlamasý gerekir.
Eðer böyle yapmayýp
selam verirse, namazý yeniden ve dört rekat öðlen namazý olarak kýlmak
durumundadýr. Bundan baþkasý onun için geçerli olmaz.
Eðer namazdan çýkarken
hem kendisi hem de arkasýnda namaz kýlanlar ikindi namazýnýn vaktinin girip
girmediði noktasýnda þüphe içindelerse, hem arkasýnda namaz kýlanlarýn hem de
kendisinin namazý geçerli olur. Çünkü onlar, Cuma namazý vaktinin girdiði
hususunda kesin bir kanaate sahiptirler, ama Cumalarýnýn geçerli olup
olmadýðýndan kuþku içindedirler. Bu halleriyle onlar abdest aldýðýndan emin
olup bozulup bozulmadýðýndan kuþku içinde olan kimseye benzerler.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Gerek karanlýk gerek þiddetli rüzgar gerekse baþka bir
sebepten dolayý ikindi namazýnýn vaktinin girmesinden önce namazý tamamladýklan
halde bozulup bozulmadýðý hususunda kuþkuya düþmeleri de bundan farksýzdýr /
yani namazlan geçerlidir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Þüphesiz bir kimse, benim vasfettiðim þekliyle Cuma
namazýnýn bir rekatýna güneþin batmasýndan önce yetiþirse güneþin batmasýndan
sonra ikindi namazýný kýlmasý gerekir.
Çünkü bir insanýn Cuma
namazýný vaktinin dýþýnda kýlmasý caiz deðildir. Çünkü Cuma namazý kendi
vaktinde geçerli olan bir kýsaltmadýr.
Tayin edildiði vaktin
dýþýnda bu kýsaltmayý bir kimsenin kullanmasý mümkün deðildir. [Cem etmek
kastýyla Cuma namazýný, ikindi vaktine erteleyen kiþi için bu hüküm
söylenmiþtir.]
Sonraki için týkla: