CUMA NAMAZINDA VEYA
BAÞKA NAMAZLARDA ÝMAMLA BERABER RÜKUYA GÝDEN AMA ONUNLA BÝRLÝKTE SECDEYE
GÝTMEYEN KÝMSE
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Resulullah (s.a.v) namazda imama tabi olanlara imamla
birlikte rükuya gitmelerini ve namazýn bütün amellerinde ona tabi olmalarýný
emretmiþtir. NamazIa ilgili herhangi bir amelde me'mumun imama tabi olmayý terk
etmesi caiz deðildir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Resulullah (s.a.v) Usfan denilen yerde korku namazýný kýldý.
Rükuya giderken herkes onunla birlikte rükuya gitti. Secdeye giderken bir grup
onunla birlikte secdeye gitti ve secdeden kalkýncaya kadar bir diðer grup da
ayakta bekleyerek onlara korumalýk yaptý. Sonra Peygamberimiz (s.a.v) kalkýnca
onlar da ona tabi olarak ayný yerde secdeye gittiler.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Allah doðrusunu herkesten daha iyi bilir, ama Resulullah
(s.a.v)'in sünnetinde açýktýr ki imama uyan kimse, -tabi olmaya mani bir özrü
olmadýkça- imama tabi olmak zorundadýr. Özrü varsa, özür ortadan kalkýnca da
tekrar imama tabi olmasý gerekir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bir adam Cuma namazýnda imamla birlikte rükuya giderse,
sonra insanlar kendisini sýkýþtýrdýðý için imamla birlikte secde etme imkanýný
hiçbir þekilde bulamazsa imam secdesini tamamlayýp kalkýnca imkan bulup secdeye
gidebilirse secde eder ve böylece Cuma namazýna yetiþmiþ sayýlýr, diðer rekatý
da kýlmasý koþuluyla. Ayný durum bir sýkýntý, bir hastalýk gibi bir zorluktan
dolayý imamla birlikte secdeye gidememek ya da yanlýþ yapmak ya da unutmak ya
da baþka bir özürden dolayý bunu yapamamak durumu için de geçerlidir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Eðer adam Cuma namazýnýn son rekatýna yetiþse, ama adam
secdeye gitme fýrsatýný bulamadan imam selam verse, adam secdeye gitmeli ve
namazýný dört rekat öðle namazý olarak tamamlamalýdýr. Çünkü imamla birlikte
bir rekatý eksiksiz olarak kýlmýþ sayýlmaz.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bir adam Cuma namazýnýn ilk rekatýna yetiþse, ama imam
ikinci rekatýn rükusuna gidinceye kadar secdeye gitmeye imkan bulamasa, imama
tabi olmaktan çýkmadýðý sürece ilk rekatýn secdesini yerine getiremez. Eðer
secdeye giderse imama tabi olmaktan çýkmýþ olur. Çünkü Resulullah (s.a.v)'in
ashabý, korumalýk yaptýklarý, yani özürlü sayýldýklarý için secdesini
tamamlayamadýklarý ilk rekatýn secdesini ikinci rekattan önce yerine
getirmiþlerdi.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Adam imama uyar, onunla birlikte rükuya ve secdeye giderse
imamla birlikte bir rekata yetiþmiþ sayýlýr. Rekatlardan biri sakýt olduðu için
de diðerini de kýlarak namazýný tamamlar. Ama imamla birlikte rükuya gitse ve
imam selam verinceye kadar secdeye gitmese, sonra iki secdeyi yerine getirse,
bir rekat kýlmýþ sayýlýr ve buna üç rekat daha eklemesi gerekir. Çünkü imamla
birlikte bir rekatý eksiksiz olarak kýlmýþ sayýlmaz.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bir kimse önündeki bir adamýn sýrtýna secde etme imkaný
olmasýna raðmen özürsüz olarak bunu yapmazsa imama tabi olmaktan çýkmýþ
sayýlýr. Eðer kendi baþýna kýlarsa dört rekat öðle namazý kýlmalýdýr. Ama bunu
yapmaz da imamla beraber namaz kýlmaya devam ederse, namazýný öðle namazý
olarak yeniden kýlmalýdýr. Çünkü bir kimse imamla birlikte rüku ve secde yapma
imkaný olduðu halde bunlarý bir özür veya yanlýþlýk söz konusu olmadan terk
ederse, imama tabi olmaktan çýkar.
Bir kimse imamýn
arkasýnda onunla birlikte rüku ve secdeye gitme imkaný olmasýna ve herhangi bir
özrü de bulunmamasýna raðmen bunlarý terk etmeye kalkarsa, imama tabi olmaktan
çýkmadýðý sürece bu þekilde davranamaz. (Ýmamla beraber namaz kýlmamýþ kabul
edilir).
Bu adamýn üç rekat olarak
saymasý (bir rekata yetiþmiþ kabul edilir) ve dördüncüsünde rükuya gitmesi caiz
olur. Çünkü bu durumda imamla birlikte rükuya ve secdeye giderken namaza yeni
baþlamýþ gibi olur. Böylece dört rekatý býrakýr, sonra imamla birlikte rükuya
ve secdeye gider. Dolayýsýyla secdelerinden önce rekat esnasýnda imama tabi
olmuþ olur.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Adam bir rekatta yanlýþlýk yaparsa, imam namazýný
tamamlamamýþsa rüku ve secdelerde imama tabi olur veya imam ikinci rekatý
kýlar. Eðer imam ikinci rekatý kýlýyorsa onunla beraber bu rekatý kýlar, sonra
yanlýþlýk yaptýðý rekatý kaza eder. Eðer imam namazýný tamamladýðýnda adam
üçüncü ve dördüncü rekatlarda bir yanlýþlýk yapmýþsa ve imam da iki rekatta
kýraati açýktan gerçekleþtirmiþ se bu takdirde kýraatsiz olarak rüku ve
secdesini yerine getirir.
Bu durumda "Cehri
kýlýnan namazlarda imamýn arkasýnda olanlarýn bir þeyokumalarý gerekmez."
diyenlerin görüþünce bunu yapmasý caizdir. Sonra geri kalan rekatlarda içinden
okur. Bundan baþkasý caiz olmaz.
Þayet imamýn sessizce
okuduðu bir namaz kýlýnýyorsa, eðer kendisi de okuyorsa o takdirde rekatý
geçerli olur. Þayet okumuyorsa geçerli olmaz. Geri kalan rekatlarda ise her
halükarda okumak durumundadýr ve bundan baþkasý da onun için caiz olmaz.
Sonraki için týkla: