CUMA NAMAZINDA
BURUNDAN KAN GELMESÝ
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bir adam Cuma günü imamýn arkasýnda namaza durursa, hutbe
okunduðunda hazýr bulunmasýyla bulunmamasý arasýnda fark yoktur. Adam imamla
birlikte iftitah tekbirini getirdikten sonra namazda burnu kanarsa ve bumunu
silip temizlemek için mescidden çýkarsa, bu hususta en beðendiðim görüþ, bu
kimsenin namazý kesmiþ olduðu þeklindeki görüþtür.
Kanayan bumunu
temizlemeye çalýþan, konuþan kimse mesabesindedir. Eðer geri dönüp imamla
birlikte bir rekata yetiþirse ikinci rekatý tamamlayarak Cuma namazýný kýlmýþ
olur. Aksi takdirde dört rekat öðle namazýný kýlmasý gerekir. Bu, Misver b.
Mahreme'nin görüþüdür.
Ayný þekilde adamýn
bedeninde veya elbisesinde bir necaset varsa namazdan çýkýp bu necaseti
yýkamasý gerekir. Çünkü namazýn kýlýnmasýnýn helal olmayacaðý bir halde namaza
devam etmesi doðru olmaz. Temizlendikten sonra dönüp namazýný tamamlar. Allah
doðrusunu herkesten daha iyi bilir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bu adam döner ve namazýný kaldýðý yerden devam ettirirse,
bana göre namazý yeniden kýlmasý gerekir. Eðer namaza iftitah tekbiriyle
baþlarsa, o takdirde namaza girmiþ olur.
ÝMAMIN BURNUNUN
KANAMASI VE ABDESTÝNÝN BOZULMASI
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Bizim mezhebimizin bu konudaki temel görüþü, imamýn namazý
bir þekilde bozulduðu zaman arkasýndaki cemaatin namazý bozulmaz, þeklindedir.
Cuma namazýnda imamýn
burnu kanasa veya abdesti bozulsa, sonra bir adamý yerine geçirse veya onun
emri olmaksýzýn insanlarýn iþaretiyle -veya insanlarýn emri olmadan
kendiliðinden- biri öne geçse ve bu öne geçen kiþi abdesti bozulan imamýn
kýldýrdýðý namaza abdesti bozulmadan önce katýlmýþ olsa, sonradan öne geçen
imam önceki imamýn konumunda olur ve insanlara iki rekat namaz kýldýrabilir,
dolayýsýyla kendisinin de, arkasýndaki cemaatin de Cuma namazý geçerli olur.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Þayet abdesti bozulan imamýn yerine öne geçen kiþi, önceki
imamla beraber namazýn baþýndan beri namaza katýlmýþsa veya imam bir rekat
kýldýktan sonra katýlmýþsa, imam rükudan önce veya sonra ve secdeden önce
abdesti bozulduðu için baþýný kaldýnp namazdan ayrýlmýþsa ve cemaat de birini
öne geçirmeyip kendi baþlarýna ferdi olarak namazlarýný kýlmýþlarsa, bunlardan
imamla birlikte iki secdesi de yerine getirilmiþ bir rekat kýlanlar ikinci bir
rekat daha kýlarlar ve Cuma namazlarý geçerli olur. Ama iki secdeyi eksiksiz
eda edemeyenler dört rekat öðle namazýný kýlmak durumundadýrlar.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Cuma namazýnda imamýn burnu kanasa, bu yüzden namazdan
ayrýlsa, ama henüz bir rekatý tamamlamamýþ olsa, iftitah tekbirine yetiþmemiþ
bir kimse öne geçip cemaate iki rekat namaz kýldýrsa, cemaatin namazlarýný dört
rekat öðle namazý olarak yeniden kýlmalarý gerekir. Çünkü öne geçen kiþi,
önceki imamýn imamhktan ayrýlmasýndan önce onunla birlikte namaza katýlan biri
deðildir. Dolayýsýyla baþtan itibaren öðle namazýna baþlayan biri konumundadýr
ve namazdaki kýraati de cehren yapamaz.
Eðer imam, cemaate cünüp
olarak namaz kýldýnrsa veya Cuma namazý için abdest almazsa, cemaatin namazý
geçerlidir. Sadece imamýn kendisinin dört rekat öðle namazýný yeniden kýlmasý
gerekir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Eðer imam yeniden hutbe okursa, ardýndan bir gruba Cuma
namazý kýldýrýrsa, bunu yapmasý doðru olmaz. Onun dönüp dört rekat öðle
namazýný kýlmasý lazým gelir.
Ýmam Þafii (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Buna raðmen imam böyle yaparsa, sonra namaz esnasýnda
aslýnda öðle namazýný kýlmasý gerektiðini hatýrlarsa ve namazý öðle namazý
olarak sürdürürse, öðle namazýna dört rekat namaz niyetini getirmeden girmiþ
olduðu için, ben, yeni baþtan dört rekat öðle namazýna baþlamasýný daha uygun
görürüm. Kuþkusuz yolcunun durumu bundan farklýdýr. Yolcu, namaza kýsaltma
niyetiyle baþlar, sonra tam olarak kýlabilir. Çünkü yolcu, isterse namazý
kýsaltýr, isterse tam olarak kýlar. Ayrýca yolcu -mesela- öðle namazýna bizzat
niyet eder. O, farz namaz niyetiyle namaza baþlamýþtýr. Ama Cuma namazý kýlan
bir kimse, kesinlikle öðle namazýna niyet etmemiþtir. Cuma kýlýyorsa, sadece
kendisine farz olan iki rekat Cuma namazýný kýlmaya niyet etmiþtir. Cuma namazý
kýlma durumunda olmayanýn dört rekat öðle namazý kýlmasý gerekir. Dolayýsýyla
namazý, dört rekat öðle namazý olarak tamamlarsa bunun bir sakýncasýnýn
olmamasýný umuyorum -inþaallah-. Bununla beraber böyle yapmamasýný da
yeðliyorum.
Benim açýmdan namazý
yeniden kýlmasý gerektiði hususunda kesin bir kanaat oluþmamasýna gelince,
çünkü adam Cuma namazýna niyet ederek imamla birlikte namaza baþlamýþ, ama bir
rekatý tam olarak kýlmamýþtýr. Dolayýsýyla imamla birlikte baþladýðý namazýný öðlen
namazý olarak tamamlamasý gerekir. Her ne kadar bu durum kendisinin
me'mumlimama tabi olmuþ ve kendisinden kaynaklanan bir nedenden doðmamýþ sa da.
Eðer hutbe okuyan imamýn
namaza tekbir getirdikten sonra abdesti bozulsa, sonra kendisiyle birlikte iftitah
tekbiri getirip namaza baþlayan birini öne geçirse ve bu kimse hutbeye
yetiþmemiþse, sonra bir rekat kýldýrdýktan sonra onun da abdesti bozulsa, o da
kendisiyle birlikte bir rekata yetiþen baþka birini öne geçirse ve bu kimse
ikinci rekatý kýldýrsa, onun ve onunla birlikte son rekatý kýlanlarýn Cuma
namazýan geçerli olur. Þayet önceki imam kendisiyle birlikte ilk rekatý kýlmaya
yetiþmeyen, ama tekbir getirip cemaate katýlan birini öne geçirse, bu kiþi
cemaate bir rekat kýldýrdýktan sonra teþehhüde oturur ve önceki imamla birinci
rekatý kýlan birini öne geçirir, o kiþi de selam vererek namazý tamamlar.
Kendisi ise üç rekat daha kýlarak namazýný öðlen namazý olarak tamamlar. Çünkü
ilk imamla birlikte birinci rekatý kýlmamýþtýr, dolayýsýyla kendisinin ve baþkalarýnýn
imamý olamaz.
Ýmam Þafil (Allah rahmet
etsin) þöyle dedi: Ýmamýn burnu kanasa veya abdesti bozulsa yahut cünüp
olduðunu ya da abdestsiz olduðunu hatýrlasa, burnunun kanýný temizlemek veya
abdest almak üzere namazdan çýksa, sonra geri dönse, diðer me'mumlar gibi
namaza yeniden baþlar. Eðer kendisinden sonraki imamýn kýldýrdýðý namazýn son
rekatýna yetiþse, o zaman bir rekat daha kýlarak namazý tamamlar ve Cuma namazý
geçerli olur. Ama imamýn kýldýrdýðý son rekatýn tamamýna yetiþmezse namazýný dört
rekat öðle namazý olarak tamamlamak durumundadýr.
Sonraki için týkla: