AVLANMANIN HARAM OLUÞU
Þafii (Yüce Allah'ýn
rahmeti ona) dedi ki: Aziz ve celil Allah: "Deniz avý ve onu yemek size de
yolcuya da bir fayda olmak üzere helal kýlýndý. Ýhramda bulunduðunuz sürece de
kara avý size haram kýlýndý?' (Maide, 96) buyurmaktadýr.
Þafii dedi ki: Bahr
(deniz) kapsamlý bir isimdir. Bu sebeple suyu çok ve (yüzeyi) geniþ olan her
bir þeye bu bir bahrdýr / denizdir, denilir. Birisi dese ki:
- Bilinen deniz suyu
tuzlu denizdir. Ona evet, denilir. Fakat bunun kapsamýna tatlý sular da girer
ve bu Araplarca bilinen bir husustur. Dese ki:
- Allanýn Kitabýndan
buna dair bir delil var mýdýr?
- Evet, denilir. Aziz ve
celil Allah: "Ýki deniz bir olmaz. Bu çok tatlý içimi hoþ ve kolaydýr.
Diðeri ise çok acý ve tuzludur. Bununla birlikte her ikisinden de taze et
yersiniz?' (Fatýr,12) buyurmuþtur. Ayet-i kerimede iki hususa delil vardýr:
Birincisi bahr(deniz)in tatlý ve tuzlu sularý kapsadýðý ve bunlardan
avlananlarýn ayný düzlemde söz konusu edildiðidir. Bu sebeple tatlý ya da tuzlu
sudan az ya da çok olsun suda yaþayan bütün avlar ihramlý kimseye helaldir.
Harem içerisinde olsa dahi bunu avlamak da helaldir. Çünkü bunun hükmü, ihramlý
kimse için helal olan deniz avýnýn hükmü ile aynýdýr. Hiçbir farklýlýk
göstermez. Denizin avýnýn ve yemeðinin hel al kýlýnmasý ile muhatap alýnan ise,
aklý ile denizde bu türden yaþayan þeylerin helal olduðunu idrak eder. Ayrýca onun
suyunda yaþayan her bir þeyin de helal kýlýndýðýný anlar, çünkü onun avýdýr.
Onun yiyeceði ise bize göre kýyýya attýðý ve su üstüne çýkmýþ olanlarýdýr.
Allah elbette en iyi bilendir.
Bununla birlikte ben
ayetin bu manadan baþka bir anlama gelme ihtimali olduðunu bilmiyorum. Yahut da
onun yiyeceði içinde yaþayan diðer birtakým canlýlar hakkýndadýr. Denizin avý
için külfete girdiði gibi külfete girmeksizin el ile yakalanabilider.
Böylelikle bu da ayetin genel zahir kapsamýna dahil olur. Allah en iyi bilendir.
Birisi:
- Peki buna delil teþkil
eden bir haber var mýdýr? derse þöyle denilir:
[1200] Bize Said, Ýbn
Cüreyc'den haber verdi. O Atadan rivayet ettiðine göre ona ýrmaklarýn ve büyük
su birikintilerinin durumu ile ilgili olarak bunlar (da avlananlar) deniz avý
deðil midir, diye sorulmasý üzerine o: Evet deniz avýdýr, deyip yüce Allah'ýn:
"Bu çok tatlý içimi hoþ ve kolaydýr diðeri ise çok acý ve tuzludur.
Bununla birlikte her ikisinden de taze et yersiniz;' buyruðunu okudu.
[1201] Bize Said, Ýbn
Cüreyc'den haber verdiðine göre bir kiþi, Ataya Harem bölgesinde pek büyük bir
pýnar olan el-Kasri havuzunun balýklarýnýn durumuna dair: Onlar avlanýr mý,
diye sormuþ o: Evet, bizde ondan bir miktar bulunmasýný pek arzu ederdim,
demiþ.
Sonraki için týkla:
ÝHRAMLI KÝMSENÝN
YABANÝ HAYVANLARDAN ÖLDÜRMESÝ HELAL VE HARAM OLANLARIN ASIL DAYANAÐI