|
NAMAZ / BOZAN ÞEYLER-KONUÞMAK |
C. YANILARAK VEYA
UNUTARAK KONUÞMAK
A. AZ MÝKTARDA
KONUÞMAK
B. ÇOK MÝKTARDA
KONUÞMAK
A. AZ MÝKTARDA
KONUÞMAK
Kiþi [yanlýþlýkla] aðzýndan
kaçýrarak veya namazda olduðunu unutarak yahut yeni Müslüman olmasý sebebiyle
namazda konuþmanýn haram olduðunu bilmeksizin az miktarda konuþsa bu mazur
görülür [namazý bozulmaz].
1. Kiþi örfen az
görülecek kadar bir kelamý aðzýndan kaçýrsa namazý bozulmaz. Çünkü namazda
olduðunu unutan kimse kasten konuþsa bile bunda mazur olduðuna göre sözü
aðzýndan kaçýran kimse daha da mazurdur.
2. Kiþi namazda olduðunu
unutsa, bir özür söz konusu olduðundan az miktarda konuþsa namazý bozulmaz.
[*] - Buhari ve Müslim,
Ebu Hureyre'den þunu rivayet etmiþtir: Allah Resulü {s.a.v.} bize öðle veya
ikindi namazýný kýldýrdý. Ýki rekatý bitirince selam verdi sonra, mescitteki
ahþaptan bir direðin yanýna gelerek -sanki öfkelenmiþ gibi- yaslandý. Zülyedeyn
ona sordu: "Namaz mý kýsaldý sen mi unuttun ey Allah'ýn Resulü?" Nebi
{s.a.v.} ashabýna dönerek "Zülyedeyn'in söylediði doðru mu?" diye
sordu. Ashab "evet" dediler. Bunun üzerine Nebi {s.a.v.} iki rekat
daha namaz kýldýrdý, sonra sehiv secdesi yaptý. (Buhari, Sehiv, 1227)
Bu hadis hükme þu açýdan
delilolur: Nebi (s.a.v.) namazda olmadýðýný düþünerek konuþmuþ, sahabe de
namazýn dört rekat olmasý hükmünün neshedildiðine ihtimal vererek konuþmuþlar
sonra Nebi (s.a.v.) de sahabe de namazlarýna kaldýklarý yerden devam etmiþlerdir.
3. Kiþi namazda
konuþmanýn haram olduðunu bilmeyerek konuþsa; þayet yeni Müslüman olduðundan
veya alimlerden uzak bir yerde yetiþtiðinden bunu bilmiyorsa namazý bozulmaz. Ancak
uzun zamandýr müslümansa ve alimlere yakýn bir bölgedeyse bu hükmü öðrenmeyi
terk etmekle ihmalkar davrandýðýndan namazý bozulur.
Harezm! þöyle demiþtir:
Ýslam ülkesinde bulunan zýmm! [Hristiyan, Yahudi] sonradan Müslüman olsa, onun
namazda konuþmasýnýn mazur görülmemesi daha uygundur. Çünkü dinimizin hükümleri
bu gibi kiþilere gizli kalmaz.
Bu, güçlü bir görüþ
deðildir; aksine onlar da alimlerimizin genel ifadelerinin kapsamýna
girmektedir.
Ýmam selam verince ona
uyan kiþi de selam verse, sonra imam ikinci defa selam verse, imama uyan kiþi
"bundan önce de selam vermiþtin" dese, imam "unutmuþum"
dese ikisinin namazý da bozulmaz, imama uyan kiþi selam verir, sehiv secdesi
yapmasý menduptur; çünkü imama uymasý sona erdikten sonra konuþmuþtur.
Kiþi dört rekatlýk bir
namazda namazýnýn bittiðini düþünerek ikinci rekatta selam verse -Rafi!'nin
oruç konusunda zikrettiðine göre- bunun hükmü, konuþmanýn haram olduðunu
bilmeyen kiþinin hükmü gibidir.
B. ÇOK MÝKTARDA
KONUÞMAK
Daha doðru olan görüþe
göre çok miktarda konuþma mazur görülmez.
1. [Namazda iken
yanlýþlýkla, unutarak veya konuþmanýn haramlýðýný bilmeksizin çok miktarda
konuþmak namazý bozar mý? Bu konuda mezhep içinde iki görüþ vardýr]
[Birinci görüþ]: Daha
doðru olan görüþe göre bu durumlarda çok miktarda konuþma mazur görülmez. Çünkü
bu namazýn düzenini ve þeklini bozar. Az miktarda konuþma ise azlý ðý sebebiyle
namazýn düzenini bozmaz. Ayrýca namazda iken yanlýþlýkla veya unutarak çok
konuþmak nadiren karþýlaþýlan bir durumdur.
Oruçlu kiþi unutarak çok
miktarda yemek ye se bile orucu bozulmaz. Nevevi'ye göre namazda unutarak çok
konuþmakla oruçta unutarak çok yeme arasýnda þu fark vardýr: Namazda olan kiþi,
kendisine ibadette olduðunu hatýrlatan bir þekil içindedir, bu durumda iken namazý
unutmak uzak bir ihtimaldir; oruçlu kiþi ise
böyle deðildir.
[Ýkinci görüþ]: Kasten
konuþmada az ile çok eþit oldugu gýbý unutarak-yanýlarak konuþmada da az ile
çok hüküm açýsýndan eþittir.
2. [Konuþmanýn az mý çok
mu olduðu nasýl belirlenir? Bu konuda farklý görüþler vardýr]
[Birinci görüþ]: Daha
doðru olan görüþe göre az ile çok olaný belirlemede örf dikkate alýnýr.
[Ýkinci görüþ]: [Zayýf]
bir baþka görüþe göre bir iki kelime vb. azdýr. [Üçüncü görüþ]: [Zayýf] bir
baþka görüþe göre bir rekat boyunca devam eden konuþma çoktur.
Subki, Mütevelli'ye tabi
olarak þu görüþü doðru bulmuþtur: Zülyedeyn hadisi sebebiyle unutarak çok
konuþmak namazý bozmaz.
BÝR SONRAKÝ SAYFA ÝÇÝN
AÞAÐIDAKÝ LÝNKE TIKLAYIN