|
NAMAZ / BOZAN ÞEYLER-KONUÞMAK |
F. BÝRÝNE BÝRÞEY ANLATMAK
AMACIYLA NAMAZDA KUR'AN OKUMAK
Birine bir þey anlatmak
amacýyla Kur' an' daki dizgiye uygun bir ayet okusa, örneðin "ey Yahya
Kitabý al" ayetini okusa [bakýlýr]:
[a] - Bu okuma sýrasýnda
ayný zamanda Kur'an okumaya niyet ederse namaz bozulmaz.
[b] - Aksi takdirde
bozulur.
A. HEM BÝRÝNE BÝR ÞEY
ANLATMAYA HEM DE KUR'AN OKUMAYA NÝYET ETMEK
B. YALNIZCA BÝRÝNE BÝR
ÞEY ANLATMAK ÝÇÝN AYET OKUMAK
A. HEM BÝRÝNE BÝR ÞEY
ANLATMAYA HEM DE KUR'AN OKUMAYA NÝYET ETMEK
> Kiþi, kendisinden
bir þeyalmak için izin isteyen kiþiye onu alma konusunda izin verdiðini ifade
etmek üzere namazda iken "ey Yahya, kitabý al" [Meryem, 12] vb. bir
ayet okusa,
> huzuruna girmek
için izin isteyen kimseye "selametle oraya girin" [Hicr, 46] ayetini
okusa,
> bir þeyi yapmasýna
engelolan kiþiye "Yusuf! Bundan vazgeç" [Yusuf, 29] ayetini okusa,
Bu ayetleri okurken
karþý tarafa bir þeyanlatmakla birlikte Kur' an okumaya da niyet ederse namazý
bozulmaz. Çünkü bunlar Kur' an ayetleridir. Kiþi bu durumda sanki yalnýzca Kur'
an okumayý kastetmiþ gibi kabul edilir.
[*] - Ayrýca þu rivayet
de bunu gösterir: Hz. Ali namaz kýlýyordu. Haricilerden bir adam onun huzuruna girerek
"hüküm ancak Allah 'ýndýr!" sözünü söyledi. Bunun üzerine Hz. Ali
"Sabret! Þüphesiz ki Allah 'ýn vadi yakýndýr" [Rum, 60] ayetini
okudu.
B. YALNIZCA BÝRÝNE BÝR
ÞEY ANLATMAK ÝÇÝN AYET OKUMAK
1. Kiþi [Kur'an okumayý
kastetmeksizin] yalnýzca birine bir þey anlatmak için namazda iken ayet okursa
veya ayeti okurken herhangi bir þeye niyet etmezse namazý bozulur; çünkü bu iki
durumda onun söylediði sözler insan sözlerine benzemektedir. Bu sözler ancak
Kur' an okuma niyetiyle okunursa Kur'an olur.
Ed-Dekaik'te þöyle
denilmiþtir: EI-Minhac metninden dört þeyanlaþýlmaktadýr:
1) Kiþi Kur'an okumayý
kast ederek okuduðunda,
2) Hem Kur'an okumayý
hem de bir þey bildirmeyi kast ettiðinde,
3) Yalnýzca bir þey
bildirmeyi kast ettiðinde,
4) Hiçbir þey kast
etmediðinde,
Bunlarýn ilkinde ve
ikincisinde namaz bozulmaz, üçüncü ve dördüncüde namaz bozulur. Bunlarýn
üçüncüsü el-Minhac'ýn "aksi takdirde namaz bozulur" ifadesinden
anlaþýldýðý gibi dördüncüsü de o ifadeden anlaþýlmaktadýr.
Dördüncüyü el-Muharrer'de
zikretmemiþtir. Bu, deðerli bir bilgi olup göz ardý edilemez. Bunun benzeri
el-Minhac'daki "cünüp kimsenin Kur' an okuma niyeti olmaksýzýn Kur' an'
daki zikirleri okumasý helaldir" ifadesinde de geçmektedir.
EI-Minhac'daki ifadeden
yukarýdaki birinci ve dördüncü hükümleri n anlaþýlmasý ibarenin biraz esnek
anlaþýlmasý ile mümkün olmaktadýr; çünkü baðlam "baþkasýna bir þeyanlatmak
maksadýyla Kur' an okumak" konusundadýL Burada iki durum söz konusudur:
Baþkasýna bir þeyanlatmakla birlikte Kur' an okumayý da kast etmek ve bunu kast
etmemek. Þu halde ayet okumakla birlikte bununla hiçbir þeye kast etmemek
konusu bu meselenin kapsamýnda hiç yer almamaktadýr. Çünkü bir þeyanlatmak
amacýyla ayet okumak, herhangi bir kasýt taþýmaksýzýn ayet okumanýn kapsamýna
girmez.
2. Yukarýdaki detaylar,
"namazda kýraatte takýlan imama hatýrlatmada bulunmak", "tekbiri
açýktan okumak" ve "semiallahu limen hamideh" ifadesini açýktan
söylemek konularýnda da geçerlidiL
Þöyle ki:
> Kiþi ayet okurken
hem imama cevap vermeye hem de Kur' an okumaya niyet ederse,
> veya yalnýzca
Kur'an okumaya niyet ederse,
> Allahu ekber ve
semiallahu limen hamideh derken yalnýzca bunlarý söylemeye niyet ederse,
> yahut hem buna hem
de bir þey bildirmeye niyet ederse namazý bozulmaz.
Aksi takdirde namazý
bozulur. Sonraki bazýlarýnýn ifadelerinde ise buna aykýrý hüküm söz konusudur.
Metinde geçen
"Kur'an'daki dizgiyle" ifadesi Kur'an'da tek tek geçen kelimeleri
onda yer alan dizgi dýþýnda peþpeþe okumayý dýþarýda býrakmaktadýr. Örneðin
birisi -Ya Ýbrahim Selam......- ifadesini namazda söylese [bu kelimelerin hepsi
tek tek Kur'an'da bulunmakla birlikte bu dizgiye sahip bir ayet olmadýðýndan]
namazý bozulur.
Kiþi Kur'an'da geçen
kelimeleri [bir cümle þeklinde deðil] ayrý ayrý okusa veya [bir cümle þeklinde
okuduðu halde] bununla kýraate niyet ederse namazý bozulmaz. EI-Mecmu'da Nevevi
bu görüþü Mütevelli'den aktarmýþ ve onaylamýþtýr. Bu ifade þunu gerektirir:
Birinci durumda kiþi bununla Kur'an okumaya niyet etse namazý bozulur. Zahir olan
da budur. Nitekim Hocamýz Zekeriya el-Ensari'nin Þerhü'I-Behce adlý eserinde
belirttiðine göre "kiþi her bir kelimeyi tek tek okurken bununla Kur'an
okumaya niyet etmezse namazý bozulur, aksi takdirde bozulmaz".
EI-Mecmu'da Abbadi'den
þu nakledilmiþtir: Kiþi "iman edip Salih amel iþleyenler ateþ
halkýdýriar" þeklinde okuma yapsa, bunu kasten yapmýþsa namazý bozulur,
aksi takdirde bozulmaz. Bunun için sehiv secdesi yapar.
Nevevi bunu aktardýktan
sonra "bu, itiraza açýk bir görüþtür" demiþtir.
Ezrai þöyle demiþtir:
Durum Nevevl'nin dediði gibi deðildir, zahir olan Abbadi'nin görüþüdür.
Gerçekten de hüküm
Abbadi'nin dediði gibidir. Kaffal, fetvalarýnda þöyle demiþtir: Kiþi bunu
kasten ve inanarak söylerse katir olur.
Alimlerin sözlerinin
kapsamýna þu hüküm de girer: Kiþi namazda "Allah þöyle buyurdu" veya
"peygamber þöyle buyurdu" dese namaz bozulur. Kadý [Hüseyin] bunu
açýk olarak ifade etmiþtir.
Hükmü neshedilmemiþ olsa
bile tilaveti [okunuþu] neshedilmiþ bir ayetin okunmasý ile de namaz batýlolur.
Hükmü neshedilmiþ olsa bile tilaveti neshedilmemiþ bir ayetin okunmasý
durumunda ise namaz bozulmaz.
BÝR SONRAKÝ SAYFA ÝÇÝN
AÞAÐIDAKÝ LÝNKE TIKLAYIN