|
CENAZELER / DEFÝN ÖNCESÝ - KABÝR |
E. ÖLÜNÜN KABÝRDE
YATIRILIÞ ÞEKLÝ
Ölü lahde sað tarafý
kýbleye gelecek þekilde konulur, ölünün yüzü lahdin duvarýna yaslanýr, sýrtý da
tuðla vb. bir þeye yaslanýr. Lahdin açýk tarafý tuðlalar ile örtülür.
1. Ölü lah de veya
[þayet lahid yapýlmamýþsa kabirdeki] lahid dýþýndaki yere sað yaný üzerine
konulur. Önceki ve sonrakilere uyma açýsýndan bunu yapmak menduptur. Ayrýca
kiþinin uyku sýrasýnda böyle yatmasý da menduptur.
2. Ölünün, namaz kýlan
kiþi gibi kabul edilerek ve gayr-i müslim olduðu zannedilmesin diye kýble
yönüne doðru döndürülmesi farzdýr.
Ölü kýbleden baþka yöne
döndürülmüþse -þayet ölünün bedeninde bir deðiþiklik olmamýþsa- kabri açýlarak
kýble yönüne döndürülür, aksi takdirde döndürülmez.
Ölü kýble yönüne doðru
sol yaný üzerine yatýrýlmýþsa bu mekruh olmakla birlikte [ölüyü sað yaný
üzerine yatýrmak için] kabir açýlmaz. Nevevi'nin el-Mecmu'da "bu, daha
faziletli olana aykýrý bir davranýþtýr" sözü ile kastettiði budur.
Alimlerin "ölü,
namaz kýlan kiþi gibidir" sözünden "kafiri defnederken kýble yönüne
döndürmemizin gerekli olmadýðý" gibi bir anlam çýkmaktadýr ki bu doðrudur.
Kafiri kýble yönüne doðru veya kýbleye arkasý gelecek þekilde defnetmek
caizdir. Ancak Ýslam ülkesi vatandaÞý olan bir gayr-i müslim kadýn ölür de
karnýnda müslüman bir cenin bulunursa, ceninin yüzünün kýbleye doðru bakmasý
için kadýnýn sýrtýnýn kýbleye döndürülmesi farz olur. Çünkü cenin yalnýz baþýna
ölseydi bu þekilde defnetmek gerekli olacaktý. Böyle yapýlmasýnýn sebebi
denildiðine göre ana karnýndaki ceninin yüzünün ananýn sýrtýna doðru
bakmasýdýr.
[Karnýnda müslüman cenin
bulunan] bu kadýn [hangi kabre gömülecektir? Bu konuda üç görüþ vardýr:]
1. Müslümanlarla
kafirler arasýndaki kabre gömülür.
2. [Zayýf] bir görüþe
göre müslümanlarýn kabrine gömülür.
3. [Baþka bir zayýf]
görüþe göre kafirlerin kabrine gömülür.
Not:
Nevevi
"lahitte" ifadesini zikretmeseydi, benim yaptýðým açýklamayý da
kapsayacaðýndan daha iyi olurdu. Nevevi'nin sözünden sað tarafý üzerine koyma
ile kýbleye dönmenin birbirine eþit olduðu anlaþýlmaktadýr. Bu konuda itimad
edilecek görüþ yukarýda geçmiþtir.
3. Ölünün yüzünün ve
ayaklarýnýn kabrin kenarlarý na dayandýrýlmasý menduptur. Ölünün bedeninin
diðer bölümleri ise kabrin kenarlarýndan uzaklaþýr, bu durumda ölü -yüz üstü
düþmesin diye- yay gibi olur.
4. Ölünün sýrt üstü
yatmamasý için sýrtý tuðla ve çamur gibi bir þeye dayandýrýlýr. Baþýnýn altýna
da tuðla veya taþ konulur, sað yanaðý bu tuðlaya veya topraða temas ettirilir.
Nevevi el-Mecmu'da þöyle
demiþtir: Bu iþlem kefenin ölünün yanaðýndaki bölümünün açýlmasý ve yanaðýn
topraða konmasýyla yapýlýr.
5. Lahdin açýk kýsmý
tuðla ile örtülür. Burada tuðla ile kastedilen ateþte piþirilmemiþ kerpiç ve
çamur gibi þeylerdir.
[*] - Bunun delili daha
önce Sa'd'ýn sözünde geçen "[beni lahdime koyduktan sonra] üzerime dümdüz
tuðla dikin" sözüdür. (Müslim, Cenaiz, 2237)
Ayrýca bu, ölünün
mezarýnýn açýlmamasý konusunda en uygun yoldur.
Nevevi Müslim þerhi adlý
eserinde Nebi {s.a.v.)'in kabrine konulan tuðla sayýsýnýn dokuz olduðunu
rivayet etmiþtir.
BÝR SONRAKÝ SAYFA ÝÇÝN
AÞAÐIDAKÝ LÝNKE TIKLAYIN