MUÐNݒL-MUHTAC

CENAZELER / DEFÝN ÖNCESÝ - KABÝR

 

I. BÝR KABRE BÝRDEN FAZLA KÝÞÝNÝN DEFNEDÝLMESÝ

 

Ýki kiþi bir kabre gömülmez; ancak bir zorunluluk varsa gömülebilir. Bu durumda daha faziletli olan daha önce kabre konulur.

 

A. NORMAL DURUMLARDA BÝR KABRE AYNI ANDA BÝRDEN FAZLA KÝÞÝ GÖMMENÝN HÜKMÜ

B. ZORUNLU HALLERDE BÝR KABRE AYNI ANDA BÝRDEN FAZLA KÝÞÝNÝN GÖMÜLMESÝ

 

A. NORMAL DURUMLARDA BÝR KABRE AYNI ANDA BÝRDEN FAZLA KÝÞÝ GÖMMENÝN HÜKMÜ

 

Bir kabre ilk olarak iki kiþi konulmaz; normal þartlarda her bir ölü için bir kabir yapýlýr. Bu konuda rivayet bulunmaktadýr. Nevevi bunu el-Mecmu'da zikrederek sahih olduðunu söylemiþtir. Er-Ravda'da ise þöyle demiþtir: "Normal durumda her bir ölünün bir kabre gömülmesi müstehaptýr."

 

Cinsiyetleri ayný olan iki kiþi -örneðin iki erkek veya iki kadýn- bir kabre konulsa [bunun hükmü nedir? Bu konuda alimlerin farklý görüþleri bulunmaktadýr:]

 

[1] - Maverdi'ye göre bu mekruhtur.

[2] - Serahsi'ye göre ise haram olur.

 

Nevevi bu ikinci görüþü el-Mecmu'da ondan [Serahsi'den] aktarmýþ ve þu sözü ile eleþtirmiþtir: "Alimlerin çoðunluðunun bu konuda söyledikleri 'iki kiþi bir kabre konulmaz' sözünden ibarettir."

 

[3] - Subki ise þöyle demiþtir: "Ancak sahih olan bunun mekruh olmasý yahut müstehap olmamasýdýr. Haram olmasý konusunda ise bir delil yoktur."

 

B. ZORUNLU HALLERDE BÝR KABRE AYNI ANDA BÝRDEN FAZLA KÝÞÝNÝN GÖMÜLMESÝ

 

ba. Ayný cinsiyette olanlarýn ayný kabre gömülmesi

 

Bir zorunluluk varsa; örneðin birden fazla ölünün bulunduðu ve her biri için bir kabir kazmanýn mümkün olmadýðý durumlarda zaruret durumuna göre iki, üç veya daha fazla kiþi ayný kabre gömülebilir. Ayný þekilde ayný elbise ile kefenlenebilir.

 

[*] - Çünkü Buhari'nin naklettiðine göre Uhud þehitleri bu þekilde gömülmüþtür. (Buhari, Cenaiz 1345)

 

Bu durumda ayný kabre konulacak olan iki kiþiden hangisi daha faziletli ise -yani hangisi imamlýk yapma konusunda diðerinden daha öncelikli ise- kabrin kýble tarafýna bakan duvar yönüne o konulur. Çünkü Nebi (s.a.v.) Uhud þehitlerinden hangisinin Kur'an'ý daha çok bildiðini sorar ve lahid tarafýna öncelikle onu yerleþtirirdi.

 

Ancak ayný cinsiyette olan furu, aslýnýn -bu asýl ne kadar ileriye giderse gitsin- konulmaz. Buna göre -ana tarafýndan olsa bile- dede ve nine, torundan daha önce konulur. Bunu Ýsnevý belirtmiþtir.

 

Oðul, babasýndan daha faziletli olsa bile babalýk þerefi dolayýsýyla baba daha önce konulur.

 

Kýz, anasýndan daha faziletli olsa bile anne daha önce konulur.

 

Oðul ve ananýn birlikte gömülmesine gelince; oðul erkeklik fazileti sebebiyle anasýndan önce konulur.

 

Büyük erkek, çocuktan; çocuk, çift cinsiyeti i þahýstan; çift cinsiyetli þahýs, kadýndan önce konulur.

 

bb. Farklý cinsiyette olanlarýn ayOl kabre konulmasý

 

Hayatta iken bir erkek ve kadýnýn bir arada bulunmasý haram olduðu gibi bir zorunluluk bulunmadýkça erkek ve kadýn ayný kabre ayný anda konulmaz. Zorunluluk bulunmadýkça böyle yapýlmasý haram olur.

 

Ýbnü's-Salah "bu, aralarýnda mahremiyet veya evlilik iliþkisi bulunmadýðýnda olur. Þayet aralarýnda böyle bir iliþki varsa ikisinin ayný kabre konulmasý cElizdir" demiþ, Ýsnevý de "bu, uygun bir görüþtür" demiþtir.

 

Nevevi ise el-Mecmu'da "aralarýnda mahremiyet ve evlilik bulunup bulunmamasý arasýnda fark yoktur; ana ile oðulun bile ayný kabre konulmasý haramdýr" demiþtir.

 

Hocam Remli'nin belirttiðine göre güçlü olan görüþ de budur; çünkü bunun yasak olmasýnýn gerekçesi eziyet vermektir; çünkü þehvet zaten ölümle sona ermiþtir; þu halde ayný kabre konulanlarýn mahrem olup olmamasý veya ayný cinsiyetten olup olmamasý arasýnda bir fark yoktur.

 

Çift cinsiyetli bir þahsýn çift cinsiyetli baþka bir þahýsla birlikte bir kabre konulmasý, bir diþi ile erkeðin konmasý gibidir.

 

Þehvet çaðýna ulaþmamýþ erkek çocuk, mahrem gibidir .

 

bc. Bir kabre birden fazla kiþi gömmenin þekli

 

Bir kabre birden fazla kiþi gömüleceðinde -bunlar ayný cinsiyette olsalar bile- aralarýna toprak konulmasý menduptur. Bunu Ýbnü'lMukri el-Ýrþad adlý eserinde tek görüþ olarak belirtmiþtir.

 

bd. Daha önce baþkasýnýn gömüldüðü kabre ölü gömmek

 

Bir ölünün gömüldüðü kabri yani lahdi, daha sonra baþka bir ölüyü gömmek için açmak ilk ölü çürüyüp de toprak olmadýkça caiz olmaz.

 

Günümüzde çokça yapýldýðý üzere; bir ölünün gömülü olduðu kabrin diðer bir yönünde -ilk ölünün herhangi bir bölümü ortaya çýkarmaksýzýn- baþka bir lah id açarak baþka bir ölü gömmeye gelince zahir olan bunun haram olmamasýdýr. Bunu zikreden baþka herhangi birini görmedim.

 

BÝR SONRAKÝ SAYFA ÝÇÝN AÞAÐIDAKÝ LÝNK’E TIKLAYIN

 

Ý. KABÝR ZÝYARETÝ