|
CUMA NAMAZI |
GÝRÝÞ
A. CUMA KELÝMESÝNÝN
SÖZLÜK VE TERÝM ANLAMI
B. CUMA GÜNÜ VE CUMA
NAMAZINýN FAZÝLETÝ
C. CUMA NAMAZININ
HÜKMÜ
D. CUMA NAMAZI - ÖÐLE
NAMAZI ÝLÝÞKÝSÝ
A. CUMA KELÝMESÝNÝN
SÖZLÜK VE TERÝM ANLAMI
Cum'ate kelimesi
Arapçada; Cumua, Cum'a, Cumea þeklinde okunur. Cumia þeklinde okunuþu da
rivayet edilmiþtir. Bu kelimenin çoðulu Cumuat ve Cuma' þeklinde gelir.
[Kelime anlamý olarak
Cuma; toplamak, bir araya getirmek kökünden gelmektedir. Cuma namazýna niçin bu
isim verilmiþtir? Bu konuda farklý görüþler vardýr]
[Birinci görüþ]:
Ýnsanlarýn bu namaz için bir araya gelip toplanmalarý sebebiyle bu namaza Cuma
namazý denilmiþtir.
[Ýkinci görüþ]: Bir
baþka görüþe göre o günde toplanýp bir araya getirilmiþ olan hayýr sebebiyle bu
isim verilmiþtir.
[Üçüncü görüþ]: Hz.
A.dem'in yaratýlýþý o günde toplanýp bir araya getirildiði için bu isim
verilmiþtir.
[Dördüncü görüþ]: Hz.
A.dem'in yeryüzünde o gün Hz. Havva ile bir araya gelmesi sebebiyle bu isim
verilmiþtir.
Cahiliye döneminde o
güne "arObe" yani apaçýk olan ve yüceltilen gün adý verilirdi. Yine o
güne rahmet günü adý da verilirdi. Nitekim þair bu ifadeyi kullandýðý bir
beytinde þöyle demiþtir:
Arube gününde virdleri
birbiri peþi sýra okuyan topluluklara caným feda olsun!
B. CUMA GÜNÜ VE CUMA
NAMAZINýN FAZÝLETÝ
Cuma namazý, namazlarýn
en üstünü, Cuma günü de günlerin en üstünü, üzerine güneþin doðduðu en hayýrlý
gündür.
Allah o gün altý yüz bin
kiþiyi cehennemden azat eder.
O gün ölene Allah þehid
sevabý yazar, o gün ölen kiþi kabir fitnesinden korunur.
[*] - Beyhakl'nin
Fedailü'l-evkat [Vakitlerin faziletleri] isimli eserinde Lübabe b.
Abdülmünzir'den merfu olarak þu hadis rivayet edilmiþtir: Cuma günü günlerin
efendisi ve en üstünüdür. O gün Allah katýnda ramazan ve kurban bayramý
günlerinden daha üstündür. (Beyhaki, Cuma, III, 250)
C. CUMA NAMAZININ
HÜKMÜ
Cuma namazý -ileride
sayýlacak þartlarýn bulunmasý halinde- farz-ý ayndýr. Çünkü Yüce Allah þöyle
buyurmuþtur: Ey iman edenler! Cuma günü namaz için çaðrýldýðýnýzda Allah'ý
anmaya koþun ve alýþ-veriþi býrakýn. Bilirseniz bu sizin için daha hayýrlýdýr.
[Cuma, 9]
[*] - Nebi {s.a.v.}
þöyle buyurmuþtur: Cuma namazýna gitmek, ergenlik çaðýna ulaþan her erkeðe
farzdýr.(Ebu Davud, Taharet, 342; Nesai, Cumua, 8)
[*] - Ebu Davud ve diðer
sünen yazarlarý þunu rivayet etmiþlerdir: Kim, hafife alarak üç Cuma namazýný
terk ederse Allah onun kalbini mühürler. (Ebu Davud, Salat, 1052; Tirmizi,
Ebvabü's-salat, 500; Nesai, Cumua, 1367. )
[*] - Beyhaki
Þuabu'l-fman adlý eserinde Ýbn Abbas aracýlýðýyla Nebi (s.a.v.}'den þunu
rivayet etmiþtir: Kim özürsüz olarak üç cumayý terk ederse Ýslamý sýrtýnýn
arkasýna atmýþ olur. (Heysemi, Mecmeu'z-zevaid, II, 193)
Cuma namazý, Nebi
(s.a.v.) Mekke'de iken farz kýlýnmýþtý, ancak bu namazý Mekke'de kýlmamýþtýr.
Bunun sebebi Cuma namazý kýlacak kiþi sayýsýnýn bulunmamasýdýr. Yahut da Cuma
namazýnýn þiarý açýkta kýlýnmak olduðundan ve Nebi (s.a.v.) Mekke'deyken
gizlendiðinden bu namazý kýlmamýþtýr.
D. CUMA NAMAZI - ÖÐLE
NAMAZI ÝLÝÞKÝSÝ
[Cuma namazýnýn, öðle
namazýnýn kýsaltýlmýþ hali olup olmadýðý konusunda Ýmam Þafii (r.a.)'ye ait iki
görüþ bulunmaktadýr]
[Birinci görüþ]
Ýmam Þafii (r.a.)'nin
yeni görüþüne göre Cuma namazý öðle vakti kýlýnmýþ olsa ve kaçýrýldýðýnda öðle
namazý kýlýnarak telafi edilse bile bu namaz kýsaltýlmýþ bir öðle namazý
deðildir, müstakil bir namazdýr.
[&] - Çünkü öðle
namazý kýlmak Cuma namazý kýlmaktan müstaðni kýlmaz.
[*] - Ayrýca Hz. Ömer
(r.a.) þöyle demiþtir: Cuma namazý, peygamberinizin lisanýyla belirttiðine göre
iki rekat ve kýsaltýlmaksýzýn tam kýlýnan bir namazdýr. Ýftira eden hüsrana
uðramýþtýr.(Ahmed b. Hanbel, Müsned, 1,37; Beyhaki, Cumua, III, 200)
Nevevi el-Mecmu'da bu
hadisin hasen olduðunu söylemiþtir.
[Ýkinci görüþ]
Þafii'nin eski görüþüne
göre Cuma namazý, kýsaltýlmýþ öðle namazýdýr.
Bilindiði üzere Cuma
namazý iki rekattýr. Rükünleri, þartlarý ve adabý açýsýndan Cuma namazý beþ
vakit namazlar gibidir. Ayrýca Cuma namazýna özgü sýhhat ve baðlayýcýlýk
þartlarý ve bazý adab da bulunmaktadýr. Bunlarýn hepsi ileride gelecektir.
BÝR SONRAKÝ SAYFA ÝÇÝN
AÞAÐIDAKÝ LÝNKE TIKLAYIN