|
m u s a n n e f İbn Ebi Şeybe |
Nikah |
İktidarsız Koca
Hakkında
iktidarsız Kocaya Ne
Kadar Süre Verilir?
16749. Hz. Ali der ki:
"Bir sene mühlet verilir. (Bu süre zarfında kadınla) ilişki kurabilirse ne
a'la, yok yapamazsa araları ayrılır ve Allah'ın fazlını talep ederler."
Ravi bununla iktidarsız kocayı kastediyor.
16750. Abdullah (b.
Mes’ud) der ki: "iktidarsız olan erkeğe bir sene mühlet verilir. Bu süre
zarfında eşiyle ilişkiye girebilirse ne a'la, yok ilişkiye giremezse kocasıyla
arası ayrılır."
16751. Ebu Hanzale
Nu'man'ın bildirdiğine göre Muğire b. şu' be, iktidarsız adama bir sene mühlet
verirdi.
16752. Hz. Ömer der ki:
"iktidarsız kocaya bir sene mühlet verilir. Eşiyle ilişkiye girebilirse ne
a'la, yok ilişkiye giremezse araları ayrılır."
16753. Şa’bi'nin
bildirdiğine göre Ömer b. el-Hattab, (Kadı) Şureyh'e iktidarsız kocaya
kendisine çıkarıldığı günden itibaren bir sene mühlet verilmesini yazdı.
16754. Şa’bi'nin
bildirdiğine göre Haris b. Abdillah b. Ebi Rebia, hanımıyla ilişkiye giremeyen
bir adama on ay mühlet vermiştir.
16755. İbrahim(-i Nehai)
der ki: "Kişi hanımıyla ilişkiye giremediğinde kendisine bir sene ya da on
ay mühlet verilir."
16756. Hasan(-ı Basri) ile
İbrahim(-i Nehai) derler ki: "iktidarsız kocaya yerel otoriteye (hüküm
için) çıkarıldığı günden itibaren mühlet verilir." Hasan(-ı Basri) der ki:
"Bir sene mühlet verilir." İbrahim(-i Nehai) der ki: "Vaktini
tam olarak hatırlamıyorum; ama yerelotoriteye çıkarıldığı günden itibaren
kendisine mühlet verilir."
16757. Cabir'in
bildirdiğine göre Şa'bi, Muhammed'in (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ashabının şu
sözünü söylerdi: "iktidarsız kocaya bir sene mühlet verilir."
16758. Ata (b. Ebi
Rabah) der ki: "iktidarsız kocaya bir sene mühlet verilir.
Eşiyle ilişkiye
girebilirse ne a'la, yok ilişkiye giremezse araları ayrılır."
16759. Ata (b. Ebi
Rabah) der ki: "Adam hanımının, kendisini siyasi otoriteye dava ettiği
günden başlayarak bir sene sayar (hanımıyla ilişkiye girmeye çalışır.)"
16760. Said b.
el-Müseyyeb der ki: "iktidarsız adam ve hanımı(yla beraber olamayarak
o)ndan uzak düşen adama bir sene mühlet verilir."
16761. Hasan(-ı Basri)
der ki: "iktidarsız kocaya bir sene mühlet verilir. Eşiyle ilişkiye
girebilirse ne a'la, yok ilişkiye giremezse araları ayrılır.''
16762. Yahya b. Said'in
hocalarından biri bildiriyor: Ebu Halime Muaz el-Karı, Harise b. en-Nu'man
el-Ensari'nin kızıyla evlendi. Onunla i!işkiye giremeyince Hz. Ömer kendisine
bir sene mühlet verdi. Yahya ekledi: "Abdurrahman el-Ensarı bana bir sene
geçtikten sonra aralarının ayrıldığını haber verdi. (Ebu Halime):
"Harise'nin kızından vazgeçiren Allah'a hamdolsun" dedi.
16763. Said b.
el-Müseyyeb'in bildirdiğine göre Hz. Ömer, iktidarsız adama bir sene mühlet
verirdi.
16764. Ömer b. el-Hattab
der ki: "iktidarsız kocaya bir sene mühlet verilir." (Şa’bi ekledi)
Bu sürenin (hüküm vermesi için) siyasi otoriteye çıkarıldığı günden itibaren
geçerli olduğunu biliyorum.
16765. Nüseyr anlatıyor:
Abdülmelik b. Mervan'ın yanındaydım. iktidarsız bir adam getirildi. Adamın kör
biri olduğu görüldü. Abdülmelik ona bir sene mühlet verdi.
16766. Şa’bi der ki:
"iktidarsız kocaya bir sene mühlet verilir."
iktidarsız Olan Koca
Hakkında Kararında Özgür Bırakılan Kadın Dilerse Kocasıyla Beraber Kalır,
isterse Ayrılır
16767. Şa’bi ile
İbrahim(-i Nehai) derler ki: "Bu kadın bir sene sonra serbest bırakılır.
Dilerse kocasıyla beraber kalır, dilerse ondan ayrılır."
16768. (Kadı) Şureyh der
ki: "Hz. Ömer bana iktidarsız adama bir sene mühlet vermemi yazdı; Eğer
kadınla ilişkiye girmeye güç bulabilirse ne a'la, yok eğer güç. bulamazsa
karısını özgür bırak. Dilerse kocasıyla beraber kalır, dilerse ondan
ayrılır."
"Kadın, Kocasını
Tercih Ettiğinde Artık Muhayyerliği Olmaz" Diyenler
16769. İbrahim(-i Nehai)
der ki: "iktidarsız adama bir süre verilir. Bu süre zarfında kadınla
ilişkiye girebilirse ne a'la, giremezse serbest bırakılır. Eğer kocasını tercih
ederse bundan sonra kendisinin muhayyerlik hakkı olmaz."
iktidarsız Olan Adamın
Hanımına Vereceği Mehir Hakkında
16770. Said b.
el-Müseyyeb'in bildirdiğine göre Hz. Ömer, iktidarsız adama bir sene mühlet
verdi. Ona göre bu süre zarfında adam karısıyla ilişkiye girebilirse ne a'la,
giremezse araları ayrılır. Kadına tam olarak mehir(i geri) verilir.
16771. Şa'bi'nin
bildirdiğine göre (Kadı) Şureyh, iktidarsız adam hakkında şöyle derdi:
"Hanımıyla ilişkiye giremediğinde mehrin yarısını (geri) vermesi
gerekir."
16772. İbrahim(-i Nehai)
der ki: "iktidarsız adamın mehri (geri) vermesi gerekir.''
16773. Ata (b. Ebi
Rabah) der ki: "Kadına mehrin (geri) verilmesi gerekir."
16774. Said b.
el-Müseyyeb ile (Hasan(-ı Basri) derler ki: "Hz. Ömer iktidarsız adama bir
süre mühlet vermiştir. Eşiyle ilişkiye girebilirse ne a'la, giremezse araları
ayrılır ve kadına mehrin (geri) verilmesi gerekir."
16775. Said b.
el-Müseyyeb der ki: "Kadına mehrin (geri) verilmesi gerekir."
16776. Urve der ki:
"Kadına mehrin (geri) verilmesi gerekir.''
16777. Tavus der ki:
"Kadına mehrin yarısının (geri)' verilmesi gerekir.''
iktidarsız Adamın Eşiyle
Bir Defa ilişkiye Girdikten Sonra Tekrar Girememesi
16778. Hasan(-ı Basri)
der ki: "Adam bir kere hanımıyla ilişkiye girmiş ise araları ayrılmaz.''
16779. Zühri der ki:
"iktidarsız adam hanımıyla bir kere ilişkiye girebildiğinde artık o kadın
ebediyen karısıdır.''
16780. Ata (b. Ebi
Rabah) der ki: "iktidarsız adam hanımıyla bir kere ilişkiye girebildiğinde
kadının ne konuşma, ne de davalaşma hakkı vardır."
16781. Amr b. Dinar der
ki: "iktidarsız adamın bir kere hanımıyla ilişkiye girdiğinde kadının
konuşma ve davalaşma hakkının olmadığını işitir dururduk."
16782. Tavus der ki:
"iktidarsız adam hanımıyla bir kere ilişkiye girebildiğinde kadının ne
konuşma, ne de davalaşma hakkı vardır."
16783. Katade ile Ebu
Haşim derler ki: "Kişi hanımıyla evlendikten sonra bir kere ilişkiye
girdikten sonra bir daha onunla ilişkiye giremezse kadının bundan sonra
muhayyerlik hakkı yoktur."
16784. İbrahim(-i Nehai)
der ki: "Kişi hanımıyla bir kere ilişkiye girdiğinde artık kadının
muhayyerliği kalmaz."
Fasığın Evlenmesi
Hakkında
16785. Şa’bi der ki:
"Kim fasık birini evlendirirse akrabalık ilişkisini kesmiş demektir:"
Hür Bir Kocası Olduğu
Halde Azat Edilen Cariye Hakkında
16786. İbn Abbas der ki:
"Bu cariyenin hür kocası karşısında muhayyerliği yoktur."
16787. İbn Cüreyc
anlatıyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a: "Bu cariyenin hür kocası karşısında
muhayyerlik hakkı var mıdır?" diye sordum. "Hayırlı cevabını verdi.
16788. Ebu Kılabe der
ki: "Bu cariyenin hür kocasına karşı muhayyerliği yoktur.
Kocası köle olursa ona
karşı muhayyerliği olur."
16789. Yunus'un
bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri) şöyle derdi: "Cariye azat edildiğinde
kocası hür olursa muhayyerlik hakkı yoktur."
16790. Nafi bildiriyor:
Ebu Ubeyd'in kızı olan Safiyye'nin bir kölesi vardı. Onu bakire olan bir
cariyesiyle evlendirdi. Cariye kocasını sevmiyordu. Safiyye cariyeyi azat etmek
istiyordu; ama cariyesinin azat edilmesi durumunda kocasından ayrılmasından
korktu. Bu sebeple önce köleyi azat etti. Azat edildiği iyice anlaşıldıktan
sonra cariyeyi azat etti.
''Cariye Azat
Edildiğinde Hür veya Köle Olan Kocasına Karşı Muhayyerlik Hakkı Vardır"
Diyenler
16791. Esved bildiriyor:
Hz. Aişe, Berıre isimli cariyeyi satın aldı. Daha sonra onu azat etti.
Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Berıre'yi kararında özgür bıraktı.
Berıre'nin hür bir kocası vardı.
Tahric: Ahmed (6/42,
170, 172, 175, 186), Darimi (2289), Buhari (6751, 6754, 6758), Müslim
(2/1144:12), Ebu Davud (2228), Tirmizi (1155), Nesai (5642) ve İbn Mace (2074).
16792. Tavus der ki:
"Bu durumdaki cariye, seçimde (yani koc9sıyla evliliğinin sürmesinde)
serbest bırakılır, Kureyşli bir adamın nikahı altında olsa bile."
16793. İbn Sirin der ki:
"Kocası köle de olsa, hür de olsa bu cariyenin seçme hakkı vardır."
16794. Şa’bi der ki:
"Kocası hür de olsa, köle de olsa muhayyerlik hakkı vardır."
16795. Mücahid der ki:
"Bu cariyenin muhayyerlik hakkı vardır, müminlerin emirinin nikahı altında
olsa bilse."
16796. Tavus der ki:
''Bu cariyenin hür ve köle kocasına karşı muhayyerlik hakkı vardır.''
16797. Nafi'nin
bildirdiğine göre İbn Ömer, kölenin nikahı altında iken azat edilen cariye hakkında:
''Kocası kendisiyle ilişkiye girmediği sürece muhayyerlik hakkı vardır"
dedi.
16798. Hanzale
anlatıyor: Tavus'a hür kocası olduğu halde azat edilen cariyenin (kocasıyla
kalıp kalmamakta) özgür olup olmadığı sorulduğunda şöyle dediğini işittim: ''Benim
bU konuda bir bilgim yok. Ancak kölenin nikahı altında olursa özgür
bırakılır."
16799. İbrahim(-i Nehai)
der ki: ''Kocası hür de olsa, köle de olsa serbest bırakılır."
"Kocası Kendisiyle
ilişkiye Girdiğinde Muhayyerlik Hakkı Olmaz" Diyenler
16800. Hz. Ömer der ki:
''Cariye azat edildiğinde, kocası kendisiyle ilişkiye girmediği sürece
muhayyerlik hakkı vardır.''
16801. İbn Ömer der ki:
''Kocası kendisine yaklaştığında muhayyerlik hakkı yoktur; zira kendisi bunu
onaylamış demektir."
16802. Katade'nin
bildirdiğine göre Resulullah'ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) hanımı Hafsa, bir
cariyesini azat ettikten sonra ona: "Eğer kocan seninle ilişkiye girdiyse
muhayyerlik hakkın olamaz" dedi.
16803. Süleyman b. Yesar
der ki: "Kocası kendisiyle ilişkiye girdiyse muhayyerlik hakkı
olamaz."
16804. Ebu Kılabe ile
Nafi' derler ki: "Kocası kendisiyle ilişkiye girmediği sürece muhayyerlik
hakkı vardır."
16805. İbrahim(-i Nehai)
der ki: "Cariye azat edildiğinde, kocası kendisiyle ilişkiye girmediği sürece
muhayyerlik hakkı vardır."
Azat Edilen Cariyenin
Serbestlik Hakkı Olduğunu Bilmeden Kocasıyla ilişkiye Girmesi
16806. Hammad der ki:
"Cariye azat edildiğinde muhayyerlik hakkı olduğunu bilmeden kocasıyla ilişkiye
girdiğinde yine de kendisinin seçme hakkı vardır. Hasan(-ı Basri)'nin da böyle
dediği bana bildirildi."
16807. Said b.
el-Müseyyeb der ki: "Bu cariyenin muhayyerlik hakkı vardır.
Kocası üzerinde bir
yetkim olsaydı onu döverdim."
16808. İbn Ömer der ki:
"Azat edilen cariye, muhayyerlik hakkı olduğunu bilmeden kocasıyla
ilişkiye girerse, bu hakkının olduğunu öğrendiğinde kocası yüz kere kendisiyle
ilişkiye girmiş olsa da yine seçme hakkı vardır."
16809. İbn Cüreyc
anlatıyor: Ata (b. Ebi Rabah)'a dedim ki: "Bir cariye azat edildiğinde
kocası hemen onunla ilişkiye giriverirse ne olur?" "Ne kötü bir şey
yapmış!" dedi. Ben: "Peki kadının muhayyerlik hakkı var mı?"
diye sordum. "Hayır" dedi.
16810. Hakem der ki:
"Azat edilen cariye muhayyerlik hakkı olduğunu bilmeden kocasıyla ilişkiye
girerse, bunu öğrendiğinde (kocasının nikahında kalıp kalmamayı) seçme hakkı
vardır."
16811. İbrahim(-i Nehai)
der ki: "Muhayyerlik hakkı olduğunu bilmeden kocası kendisiyle ilişkiye
girerse bunu öğrendiğinde seçme hakkı vardır."
Azat Edilen Cariyenin,
Muhayyerlik Hakkının Olduğunu Bildiği Halde Kocasıyla ilişkiye Girmesi Hakkında
16812. Dahhak der ki:
"Muhayyerlik hakkının olduğunu bildiği halde kocası kendisiyle ilişkiye
girerse bu, kadının razı olduğunu gösterir."
16813. Hasan(-ı Basri)
der ki: "Azat edilen cariye, muhayyerlik hakkının olduğunu bildiği hale
kocası kendisiyle ilişkiye girerse muhayyerlik hakkı olmaz."
Kocasının "Sen
Serbestlik Hakkının Olduğunu Biliyordun" Demesi Durumunda Azat Edilen Cariyeden
Yemin istenir mi?
16814. Hasan(-ı Basri)
der ki: "Kadın, kendisini tercih etmeden önce kocası kendisiyle ilişkiye
girerse kadından muhayyerlik hakkının olduğunu bilmediğine dair yemin istenir.
Daha sonra kölenin nikahı altında ise kendisine serbestlik hakkı tanınır."
16815. Şu'be anlatıyor:
Hakem'e azat edildikten sonra kocası kendisiyle ilişkiye giren cariyenin
kocasına "Serbestlik hakkımın olduğunu bilmiyordum" demesini sordum.
Şöyle dedi: "Kadından serbestlik hakkının olduğunu bilmediğine dair yemin
istenir. Daha sonra serbest bırakılır." Hammad'a sordum. "O kadın
artık onun karısıdır, muhayyerlik hakkı yoktur" dedi.
16816. Hammad (b. Ebi
Süleyman) der ki: "Azat edilen cariyeden muhayyerlik hakkının olduğunu
bilmediğine dair yemin istenir."
Mukatebeli Cariye Azat
Edildiğinde Muhayyerlik Hakkı Olur mu ?
16817. Cabir b. Zeyd,
mukatebeli cariye hakkında: "Seçiminde serbest bırakılır" dedi.
16818. Amir(-i Şa'bi)
der ki: "Mukatebeli cariyeye serbestlik hakkı tanınır.''
16819. İbrahim(-i Nehai)
der ki: "Mukatebeli cariyeye kocası azat edilmesi hususunda yardım
ettikten sonra azat edilirse muhayyerlik hakkı olmaz.''
16820. Cabir bildiriyor:
Amir(-i Şa’bi) kocası azat edilmesi hususunda çalışan mukatebeli cariye
hakkında: "Kocası kendisi ile beraber çalışsa bile muhayyerlik hakkı
vardır'' dedi.
Gündüzcü Kadınlarla
Evlenmek!
16821. Yunus'un
bildirdiğine göre Hasan(-ı Basri) ile Ata (b. Ebi Rabah), gündüzcü kadınlarla
evlenilmesinde bir sakınca görmezdi.
16822. Hişam'ın
bildirdiğine göre İbn Sirin, gündüzcü kadınlarla evlenilmesini hoş
karşılamazdı. Hasan ise bunda bir sakınca görmezdi.
16823. Şu'be'nin
bildirdiğine göre Hammad, bunu kerih görmüştür.
Kadınla Evlenirken
''Sana Ayırdığım Pay Gecededir ya da Gündüzdedir'' Diye Şart Koşan Adam
Hakkında
16824. Mutarrit'ten
rivayet edildiğine göre Hammad ve Hakem, erkeğin kadınla evlendiğinde ona
"Sana ayırdığım gece ya da gündüze razıysan (seninle evlenirim)"
demesi hakkında şöyle demişlerdir: "Bu, fasit bir şarttır."
16825. Ma'mer
bildiriyor: Zühri'ye kadınla evlendiğinde ona: "Yanına şöyle
şöyle gelmeyeceğim, sana
sadece malum bir miktarda harcama yapacağım" diyen adamın durumu
sorulduğunda bu tutumu hoş karşılamayarak: "Kadınla ilişkiye girdikten
sonra Allah, sulhü (dirliği) emretmiştir" derdi.
16826. İbn Uleyye
bildiriyor: Yunus'a nikahta koşulan şartın hükmü sorulunca şöyle dedi:
"Hasan(-ı Basri) aşikar yapıldığında bunda bir sakınca görmezdi. İbn
Sirin, nikahın başlangıcında bunu hoş karşılamazdı. Daha sonra olmasında ise
sakınca görmezdi."
16827. Cabir anlatıyor:
Amir(-i Şa’bi)'ye nikahı altında bir hanımı varken ikinci bir hanımla
evlendiğinde biri için bir gün, diğeri için iki gün şart koşmasını sordum.
"Bunda bir sakınca yoktur" dedi.
|
SONRAKİ SAYFA İÇİN
AŞAĞIDAKİ LİNKİ KULLAN |