Diger Eserler - App - EmİRlİK - Em Irl Ik

Ana sayfa

EMİRLİK : 

Emirlik:-"Emir" bir kavmin bir yerin reisi yerinde kullanılan bir tabir­dir. Kamusta.bunun için şu malumat verilir. "Kebir" veznindedir. Bir-kavm üzerine ferman reva (buyruk sahibi) olan âdeme denir.[M. Zeki Pakalın, Osmanlı Tarihi Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, 1-526.]

Emirü'l-Mü'minin: Mü'minlerin beyi, müslümanların padişahı manâ­sına gelen bu tabir aynı zamanda, Peygambefin halîfesi de demektir. Bu un­van ilk olarak Hz. Ömer'e verilmiştir. Emevi ve Abbasî halîfeleri buna imtisalen "emirü'l Mü'minin" unvanını aldıkları gibi Fatimîler de aynı un­vanı kullanırlardı.

Bağdad'ın sükutundan sonra (656/1258) şarkta küçük hükümdarlar da emirü'l-mü'minin'in unvanını taşımağa başladılar, Mağribte bu unvan da­ha ziyade yayılmıştır.

Osmanlılar zamanında bilhassa hilafetin Osmanlı hanedanına intikalinden sonra emirül mü'minin unvanı Osmanlı sultanlarına da verilmiş ve bu un­van saltanatın hilafetten ayrılarak lağvına kadar devam etmiştir.[Zeki Pakalın Osmanlı Tarihi Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, 526.]

Görülüyor ki emirül mü'minin tabiri halife anlamında kullanılmakta­dır. Esasen halife için çeşitli lakablar vardır. Halife için genel olarak şu isimler kullanılır. "Halife, imam emirül mü'minin"[Servet Armağan, İslam Anayasa ve İdare Hukukunun Esasları 380.] Emir kelimesi mutlak olarak kullanıldığı zaman ise ordu kumandanı anlamına gelir. Bu emir üzerine git­tiği bir ülkenin fethinde başarı kazanırsa, bu ülkenin üzerine emir ve işlerini idare için bir vali tayin ederdi. Bu bakımdan emirliği ikiye ayırabiliriz:

1. Medenî (sivil) emirlik

2. Harb emirliği [Servet Armağan, a.g.e., 516.]