El-Esmai’l-Hüsna: Kaynaklarda - Esmai Husna

 

el-ESMAİ’L-HÜSNA:  الأَسْمَاء الْحُسْنَى

 

KAYNAKLARDA:

El-Esna fi Şerhi Esmaillahi’l-Hüsna -  Kurtubi   ALLAH’IN İsim ve Sıfatları – Beyhaki   Şafii’nin ALLAH'IN İsim ve Sıfatlarına Dair Görüşleri

KURTUBİ Tefsir’de   Şuabu’l-İman - Beyhaki

BUHARİ’DE   Nesa S.Kübra’da

AÇIKLAMA

"En güzel isimler O'nundur" (Haşr, 24)

 

Allah'ın isimleri tevkifîdir. Yâni, Allah hakkında ancak âyet ve hadîslerde zikri geçen ve söylenmesine izin verilmiş olan isimler kullanılabilir. Rastgele isim izafe edilemez.

 

Allahü tealanın Esma-i hüsnası vardır. O halde O'na bunlarla dua edin. (A'raf suresi: 180)

 

Ebu Hureyre r.a.'den rivayet edildiğine göre Nebi Sallallahu Aleyhi ve Sellem şöyle buyurdu: «Allah'ın doksan dokuz ismi vardır. Onları kim ezberlerse cennete girer. Hem Allah vitrdir (tektir). Vitr'i sever.»   İbni Ebî Ömer'in rivayetinde: «Onları kim sayarsa...» denilmiştir.(Tahric: Müslim, zikir ve dua)

 

Ebû Hureyre (r.a.)’den rivâyete göre, Rasûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Allah’ın doksan dokuz ismi vardır. Kim bunları öğrenir ve hayatı boyunca Allah’ı bu şekilde tanıyarak yaşar ve hayatını bu iman ve yaşayış üzere bitirirse inşallah Cennete girer.” (Tahric: Tirmizi, dua)

 

Anlaşılacağı gibi isimleri ezberlemek, saymak elbetteki güzeldir, hayırdır, berekettir....

 

Bu isimleri bilerek Allah Azze ve Celle'yi tanımaya iyice yaklaşırsın ki Ma'rifetullah (Allah'ı bilme) önemi bu sözlük sayfasında anlatılamayacak kadar büyüktür.

 

Doksan dokuz isim’i bilip ona göre yaşayan’a müjde vardır, Esmau’l-Husna doksan dokuz’dan fazladır. Tirmizi ve İbn-i Mace deki Esma’ul-Husna’dan derlediğim isimler aşağıda:

 

اللهُ ALLAH    الرَّحْمنُ er-RAHMAN    الرَّحِيمُ er-RAHİM    الْمَلِكُ el-MELİK    الْقُدُّوسُ  el-KUDDUS    السَّلاَمُ es-SELAM    الْمُؤْمِنُ el-MU'MİN    الْمُهَيْمِنُ el-MUHEYMİN    الْعَزِيزُ el-AZİZ    الْجَبَّارُ el-CEBBAR    الْمُتَكَبِّرُ el-MÜTEKEBBİR    الخالق el-HALİK    الْبَارِءُ el-BARİ'    الْمُصَوِّرُ el-MUSAVVİR    الغفار  el-ĞAFFAR    القهار el-KAHHAR    الْوهَّابُ el-VEHHAB    الرَّزَّاقُ er-REZZAK    الفتاح  el-FETTAH    الْعَلِيمُ el-ALİM    الْقَابضُ el-KABİD    الْبَاسِطُ el-BASİT    الْخَافِضُ el-HAFİD    الرَّافِعُ er-RAFİ’    الْمُعِيدُ el-MUİD    الْمُذِلُّ el-MUZİLL    الْبَصيِرُ el-BASİR    السَّمِيعُ es-SEMİ'    الحكم  el-HAKEM    العدل  el-ADL    اللَّطِيفُ el-LATİF    الْخَبِيرُ el-HABİR    الْحِلِمُ el-HALİM    الْعَظِيمُ el-AZİM    الْغَفُورُ el-ĞAFUR    الشَّكُورُ eş-ŞEKUR - eş-ŞAKİR    الْعَلِيُّ el-ALİYY    الكبير el-KEBİR    الْحَافِظُ el-HAFİZ    المقيت  el-MUKİT    الحسيب  el-HASİB    الْجَلِيلُ el-CELİL    الْكَرِيمُ el-KERİM    الرقيب  er-RAKİB    الْمُجِيبُ el-MUCİB    الواسع  el-VASİ'    الْحَكِيمُ el-HAKİM    الْوَدُودُ el-VEDUD    الْمَجِيدُ el-MECİD    الْبَاعِثُ el-BAİS

الشَّهِيدُ eş-ŞEHİD    الْحقُّ el-HAKK    الْوَكِيلُ el-VEKİL    الْقَوِيُّ el-KAVİYY    الْمَتِينُ el-METİN    الْوَلِيُّ el-VELİYY    الحميد  el-HAMİD    المحصي  el-MUHSİ    الْمُبْدِئُ el-MUBDİ    الْمُعِزُّ el-MUİZZ    الْمُحْيِ el-MUHYİ    الْمُمِيتُ el-MUMİT    الْحيُّ el-HAYY    الْقَيُّومُ el-KAYYUM    الْوَاجِدُ el-VACİD    الْمَاجِدُ el-MACİD    الْوَاحِدُ el-VAHİD  -  الأَحَدُ el-AHED    الصَّمدُ es-SAMED    الْقَادِرُ el-KADİR    المقتدر  el-MUKTEDİR    المقدم  el-MUKADDİM    المؤخر  el-MUAHHİR    الأَوَّل el-EVVEL    الآْخِرُ el-AHİR    الظَّاهِرُ ez-ZAHİR    الْبَاطِنُ el-BATİN    الْوَالِي el-VALİ    الْمَتَعَالِ el-MUTEALİ    البر el-BERR    التَّوَّابُ et-TEVVAB    المنتقم  el-MUNTAKİM    الْعَفُوُّ el-AFUVV    الرَّءُوفُ er-RAUF    مالك الملك  MALİKU’L-MULK    ذو الجلال والإكرام  Zü'l-Celali ve'l-İkram    الْمُقْسِطُ el-MUKSİT    الْجَامِعُ el-CAMİ    الْغَنِيُّ el-ĞANİYY    المغني el-MUĞNİ    الْمَانِعُ el-MANİ    الضَّارُّ ed-DARR    النَّافِعُ en-NAFİ'    النُّورُ en-NUR    الْهَادِي el-HADİ    البديع  el-BEDİ'    الْبَاقِي el-BAKİ    الْوَارِثُ el-VARİS    الرَّاشِدُ er-REŞİD    الصبور  es-SABUR

 

الْجَمِيلُ El-CEMİL: Güzel olan.

الْقَريِبُ El-KARİB

الرَّبُّ er-RABB

الْمُبِينُ el-MUBİN: Kullanna gerekli şeyleri açıklayan.

الْبُرْهَانُ el-BURHAN: Kullarına hak ve doğru yolu gösteren.

الْوَاقِي el-VAKİ: Koruyucu olan.

الْقَأَئُمُ el-KAİM: Varlığı başka varlığa bağlı olmayıp, tüm varlıklar ona muhtaçtır.

ذو الْقُوَّةِ ZU’L-KUVVETİ

الشَّدِيدُ eş-ŞEDİD: Azabı şiddetli olan.

الدَّائِمُ ed-DAİM: Varlığı devamlıdır. Evveli veya ahiri yoktur.

الْفَاطِرُ el-FATİR: Kainatı yoktan var eden.

السَّامِعُ es-SAMİ’: Her şeyi işiten.

الْمُعْطِي el- MUTİ: Dilediği kuluna dilediği kadar veren.

الْكَافِي EL-KAFİ: Kuluna yardımcı olmaya yeterli olan.

الأَبَدُ EL-EBED: Ebedi olan, varlığının sonu olmayan.

الصَّادِقُ ES-SADIK: Doğru olan.

الْمُنِيرُ EL-MUNİR: Varlıkları aydınlatan onlara nur veren.

التَّامُّ ET-TAMM: Eksiği olmayan. Noksansız.

الْقَدِيمُ EL-KADİM: Ezell olup varlığının başlangıcı olmayan.

الْوِتْرُ EL-VİTR: Zatında, sıfatlarında ve fiillerinde tek olan.

الَّذِي لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يَكُنَ لَهُ كُفُواً أَحَدٌ Öyle Allah ki doğurmadı, doğurulmadı ve hiçbir kimse O'nun dengi olamaz.

 

el-Kahir: Kahredici, yenici ve kullarına dilediği talimat ve ferman vermeye yetkili.

er-Raşid: Kullarına en doğru yolu gösteren.

 

Allhu Azimu’ş-Şan’a izafe edilen diğer isimler:

 

el-Münevver,   es-Sıddık,   el-Muhît,   el-Allam,   el-Ekrem,   el-Müdebbir,   er-Refî',   Zittavl,   Zülmearic,   Zülfadl,   el-Hallak,   el-Mevla,   en-Nasîr,   el-Galib,   el-Hannan,   el-Mennan...

 

Kur'an-ı Kerîm'de Allah ism-i şerîfi 2800 defa zikredilmiştir. Allah isminden sonra Kur'an'da en çok zikri geçen isim, Rab ismidir. 960 yerde zikredilmektedir.

 

Rab isminden sonra, Kur'an'da en çok yer alan isimler ise; Rahman, Rahîm ve Malik isimleridir. Fatiha suresinde "Allah" isminden sonra sıra ile zikredilen bu dört ism-i şerîfe, Cenab-ı Hakk'ın Rububiyet Sıfatları adı da verilmektedir.

 

Terbiye etmek, büyütmek, yetiştirmek manalarını ihtiva eden Rab kelimesinin asıl manası: "Bir şey'i derece derece yükselterek, gayesi olan en mükemmele erişinceye kadar kollayan" demektir.