124- SÜNNETİN KUR’AN KARŞISINDAKİ YERİ: - Cilt1 1 - 124. Sayfa

124- SÜNNETİN KUR’AN KARŞISINDAKİ YERİ:

İslam hukunun temel kaynağı Kur’andır. Sünnet ise ikinci ana kaynak değerindedir. Binaenaleyh, Kur’andan sonra ikinci kaynak sünnettir. Hukuki yönden sünnetin hükümleri aşağıdaki üç kategoriden birine girer:

I- Sünnet; ya Kur’anı Kerimin getirdiği bir  hükmü takrir ve te’kid eder ki o zaman hükmün kaynağı hem Kur’an, hem de sünnet olur. Haksız yere öldürmenin, yalancı şahadetin ve hırsızlığın yasaklanması ve buna benzer Kur’an ve sünnette varid olan emir ve yasaklar bu kategoridendir.

II- Sünnet; Kur’anın mücmel olarak getirdiği bir hükmü açıklar, yahut mutlak olarak getirdiği bir  hükmü takyid eder (sınırlar) veya umumi olarak getirmiş olduğu bir hükmü tahsis eder (özelleştirir.)  Bu durmuda tefsir, takyid ve tahsis; Kur’anın getirmiş olduğu hükmün sünnet tarafından açıklamasıdır. Çünkü Allah; Resulüne Kur’anın hükümlerini açıklama yetkisini vermşitir. işte bunu delili:

 “Sana Kur’anı indirdik ki insanlara endilerine indirilmiş olan şeyi açıklayasın.” (Nahl: 16/44)

Namazın nasıl kılınacağını, haccın nasıl ifa edileceğini, zekatın nasıl verileceğini bize sünneti seniye açıklamıştır. Çünkü Kur’an; sadee namaz kılmayı, zekat vermeyi ve hacca gitmeyi emretmiş, ama namazın şeklini, rekat sayısını zekatın miktarını, haccın yapılış şeklini açkılamamıştır.

Sünnet; Kur’anı Kerim’in hükümlerinden birçoğunu takyid veya, tahsis eder (sınırlar veya özelleştirir) Mesela Kur’anı Kerim alışverişi helal, faizi haram kılmıştır. Sünneti seniye ise faiz olan alışveriş türlerini beyan etmşitir. Kur’anı Kerim ölü etini ve kanı yasaklamıştır. Sünnet ise bu genel yasaklamayı sınırlamış ve bunlardan helal olanı açıklayarak haramı tahsis etmiştir. Kur’anı Kerim çocukların mirasdan pay almalarını belirtmiş, sünnet ise elin, ancak bir dinarın dörtte birinden fazlası için kesilebileceğini ifade etmiştir. Ayrıca hırsızın elinin kesilebilmesi için malın saklanan ve beklenen mal olması şartını koşmuştur.

III- Yahut sünnet; Kur’anın sustuğu bir konuda hüküm verir. O zaman bu hükmün esası sünnet olur, Kur’anda bununla ilgili bir delil bulunmaz. Allah Resulüün şu hadisi bunun örneğdir: “Kadın, halanın ve teyzenin üzerine nikahlanmaz.” Altın ve gümüşün erkekle yasaklandığını bildiren hadisi de aynı şekildedir: “Ümmetimin erkekleri içni bu iki şey altın ve gümüş haramdır: Kadınları için helaldir.”

Neseb ile haram olan emişme ile de haram olur hükmü de bu meydadır.