341- MARUF-UEMİRVE MÜNKERDEN - Cilt2 1 - 341. Sayfa

341- MARUF-UEMİRVE MÜNKERDEN

NEHYİN MAHİYETİ:

Maruf, islam nizamının hükümleri, genel prensipleri ve teşri ruhu uyarınca, kavlen ve fiilen, yapılması v e söylenilmesi gereken her söz ve fiildir.

Güzel ahlak ile ahlaklanmak, gücü yettiği halde bağışlamak, düşmanların arasını ıslah, ahireti dünyaya tercih, fakirlere ve miskinlere iyilikte bulunmak, enstitüler, hastahaneler ve hayır kurumları kurmak, zulme uğrayana yardım etmek, hüküm verirken düşmanların arasında fark gözetmemek, meşverete davet etmek, toplumun isteklerini kabul ve yerine getirmek, amme malını yerli yerinde sarfetmek ve benzeri hususlar maruftur.

Münker, ister mükellefden, isterse mükelef olmayan birisinden gelsin, islam hukukunun yasakladığı her türlü suç ve günah fiilleridir. Mesela bir şahsın veya çocuğun içki içtiğini gören birisi, buna engel olmalı ve içkiyi dökmelidir. Bir delilinin bir başka deliyle zina ettiğine veya bir hayvana tecavüzde bulunduğuna şahit olanın da, bu fiille engel olması gerekir. İşlenen suç ister gizli ister açık olsun, görenin ona engel olması vacibdir.

Bazı hukuk bilginleri, münkeri; işlenmesi şer’an mahzurlu olan her şey diye tarif ederler.¹ Bu hukukçular, işlenmesi yasak olan tabirini, suç ve günah deyimine üstün tutarlar. Zira onara göre münker, günahdan daha çok umumiyet ifade eden bir lafızdır ve onlar çocuğun ve delinin fiilini günah  (suç) olarak kabul etmezler. Zira, onlara göre fail; günah reşitliğine sahip olmadıkça işlenen fiile günah adı verilmez. Zaten suç muhatabı olmadan suçun teşekkül etmesi mümkün değildir.

(1) İhya ü Ulum’ud cilt 2 sayfa 35

Marufu emir, bazen doğrudan doğruya söz ile yapılır.

Halkı, düşkünelere yardım veya mücahitlere katılmaya çağırmak gibi.

Bazen de marufu emir, fiilen ortaya çıkar:Düşkünlere malca yardım etmek veya mücahitlere katılmak gibi. Veya zekat vermek ve zekatın verilmesi için halkı davet etmek gibi. Münkerden nehiy ise, bazen doğrudan doğruya söz ile yapılır:İçki içmeyi yasaklamak gibi. Bazen de bizzat fiille belirir:İçkiyi dökmek veya içene kuvvet kullanarak engel olmak gibi.  Eğer münkerden nehy söz ile olursa, buna sadece nehy, fiille yapılırsa, tağyir adı verilir.

Şu halde, marufu emir, İslam şeriati uyarınca, yapılması veya söylenmesi gereken hususları teşvik etmektir. Münkerden nehiy ise, terkedilmesi gerekeni “ortadan kaldırıp, şeriatın uygun gördüğü şeyleri teşvik etmektir.²

(2) Fahruer-Razi C: 3. S:20.